Co robić, gdy przedstawiciele organizacji „prozwierzęcych” wchodzą na posesję lub do domu bez policji?

W ostatnich latach coraz częściej dochodzi do interwencji prowadzonych przez prywatne fundacje i stowarzyszenia działające „na rzecz ochrony zwierząt”. Ich przedstawiciele próbują wchodzić na posesje, nagrywać, żądać dokumentów lub doprowadzać do odebrania zwierząt – często bez udziału policji i w strojach sugerujących władzę publiczną. Niestety po wielu takich interwencjach odzyskanie swojego zwierzęcia jest bardzo trudne. Poniżej przedstawiono, jak zgodnie z prawem reagować w takich sytuacjach.

Kim są i jakie mają uprawnienia przedstawiciele organizacji społecznych?

Osoby działające w fundacjach i stowarzyszeniach nie są funkcjonariuszami publicznymi. Nie przysługują im uprawnienia policji, prokuratury ani Inspekcji Weterynaryjnej.

Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt, organizacje społeczne mogą dokonać tzw. odebrania zwierzęcia w sytuacji bezpośredniego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Tak zwane „interwencyjne odebranie” może nastąpić tylko, kiedy życie lub zdrowie zwierzęcia jest bezpośrednio zagrożone, wyłącznie w sytuacjach niecierpiących zwłoki – odebranie jest ostatecznością, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Ustawa nie zakazuje samego aktu „odebrania”, ale:

• nie daje prawa wejścia na posesję lub do domu bez zgody właściciela,
• nie daje prawa stosowania przymusu ani egzekwowania odbioru wbrew woli właściciela.

W praktyce działania te opierają się głównie na presji psychicznej i sile perswazji – stąd kamizelki, identyfikatory i stroje stylizowane na służby. Samo noszenie takiego stroju nie zawsze jest nielegalne, ale podszywanie się pod policję lub sugerowanie posiadania władzy państwowej już tak.

Najważniejsza zasada

Aktywiści nie mają żadnego prawa wejścia na posesję ani do domu – choćby jeżeli policjant „namawia”, aby ich wpuścić.

Policjant może wejść i podejmować czynności służbowe. Aktywista – nie.

Jeżeli pod Twoim domem lub gospodarstwem pojawiają się przedstawiciele organizacji społecznej:

• należy ich grzecznie, ale stanowczo pożegnać,
• wezwać policję,
• a gdy policja przyjedzie – wpuścić wyłącznie policjantów, pilnując, aby aktywiści nie weszli za nimi.

Czego organizacje społeczne nie mają prawa robić?

Nie mają prawa:

• wejść na posesję ani do domu bez zgody właściciela lub mieszkańca,
• żądać okazania dokumentów, szczepień, kart leczenia, umów,
• przeprowadzać przeszukań ani oględzin pomieszczeń,
• egzekwować odebrania zwierzęcia wbrew wyraźnej woli właściciela,
• stosować jakichkolwiek środków przymusu.

Gdy wchodzą na posesję bez zgody

Powiedz jasno:

„Proszę opuścić moją posesję. Nie wyrażam zgody na podejmowanie jakichkolwiek czynności.”

Nie tłumacz się, nie okazuj dokumentów, nie dyskutuj o stanie zwierzęcia.

Jeśli próbują wtargnąć na Twoją posesję pomimo Twojego sprzeciwu, wezwij policję i zgłoś:

• naruszenie miru domowego (art. 193 k.k.),
• ewentualne podszywanie się pod funkcjonariusza,
• próbę odebrania zwierzęcia wbrew Twojej woli.

Nie stosuj siły fizycznej – interwencja należy do policji.

Gdy próbują wejść do domu bez zgody właściciela

Powiedz:

„Nie wyrażam zgody na wejście do domu.”

Zamknij drzwi. To kończy rozmowę.

Wejście do domu bez zgody mieszkańca jest przestępstwem naruszenia miru domowego.

Gdy próbują odebrać zwierzę bez zgody właściciela

Powiedz spokojnie:

„Nie wyrażam zgody na odebranie zwierzęcia. Proszę wezwać policję.”

Organizacje społeczne nie mają prawa egzekwować odbioru, jeżeli właściciel wyraźnie się sprzeciwia. Policja ma środki przymusu – aktywiści nie.

W praktyce wiele odebrań dochodzi do skutku wyłącznie dlatego, iż właściciele – zastraszeni – wyrażają zgodę.

Udział policji i decyzje administracyjne

Nie istnieje formalna „asysta policji” dla aktywistów. Policja może prowadzić własne czynności, ale nie „udostępniać” swoich uprawnień osobom trzecim. Decyzja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o czasowym odebraniu zwierzęcia podlega zaskarżeniu i nie zawsze oznacza automatyczne odebranie.

Ochrona dzieci

Takie interwencje bywają silnie traumatyzujące, szczególnie dla dzieci. Dlatego:

• nie wpuszczaj obcych do środka,
• odizoluj dzieci od zdarzenia,
• spokojnie czekaj na policję.

Nagrywanie

Na własnej posesji masz prawo nagrywać obraz i dźwięk. Nagranie to najważniejszy dowód.

Co zrobić po zdarzeniu?

Możesz złożyć zawiadomienie o:

• naruszenie miru domowego (art. 193 k.k.),
• podszywanie się pod funkcjonariusza,
• bezprawne odebranie lub próbę odebrania zwierzęcia wbrew woli właściciela,
• nękanie lub stalking, o ile sytuacje się powtarzają,
• naruszenie RODO.

Jeśli odebrano Ci zwierzę bez Twojej zgody i potrzebujesz porady, możesz opisać swoją sprawę i wysłać maila na adres: [email protected]

Rolnicy, a szczególnie hodowcy powinni dodatkowo zachować szczególną ostrożność bioasekuracyjną – ograniczać dostęp osób trzecich do inwentarza, aby nie wprowadzić zagrożeń epizootycznych (ASF, grypa ptaków itd.).