Kanada chroni przestępców: Broniąc się postrzelił bandytów z ich własnego pistoletu – odbywa karę aresztu domowego

Ojciec z Whitby, który odebrał broń napastnikom i ostrzelał ich podczas ucieczki, nie pójdzie do więzienia. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok aresztu domowego

Sąd Apelacyjny Ontario utrzymał w mocy wyrok aresztu domowego dla Jasona Munroego z Whitby, który w 2022 roku, po tym jak uzbrojeni napastnicy wtargnęli do jego domu, postrzelili jego syna, a on sam odebrał im pistolet, oddał strzały w stronę uciekających przestępców. Prokuratura domagała się surowszej kary – kary więzienia – ale sędziowie apelacyjni 19 sierpnia 2026 r. oddalili skargę.

17 czerwca 2022 roku około godziny 3:50 nad ranem uzbrojeni napastnicy wtargnęli do domu Munroego przy Underwood Drive w Whitby. Wepchnęli mężczyznę i jego rodzinę do piwnicy. W trakcie szarpaniny syn Munroego został postrzelony w nogę.

Munroe zdołał wyrwać jednemu z napastników pistolet i oddał strzał, raniąc jednego z nich. Przestępcy uciekli z domu. Właściciel domu pobiegł za nimi, stanął na ganku i oddał około trzech strzałów w stronę odjeżdżającego samochodu. Nikt nie został trafiony.

Gdy policja po raz pierwszy go przesłuchiwała, Munroe skłamał, twierdząc, iż nie miał i nie używał broni. Później przyznał, iż strzelał z pistoletu odebranego napastnikom i oświadczył, iż starał się ich zabić oraz iż gdyby miał okazję, zabiłby wszystkich.

W 2025 roku sędzia Nathan N. Baker z Ontario Court of Justice uniewinnił Munroego od wszystkich zarzutów związanych z wydarzeniami wewnątrz domu. Uznano, iż działał w obronie koniecznej.

Sąd skazał go jednak za lekkomyślne użycie broni (reckless discharge of a restricted or prohibited firearm) – strzały z ganku – oraz za utrudnianie pracy policji (obstruction of a peace officer) poprzez kłamstwo w początkowym oświadczeniu.

Za lekkomyślne użycie broni groziła ustawowa kara minimalna pięciu lat więzienia. Sędzia Baker uznał, iż w okolicznościach tej sprawy taka kara minimalna byłaby niekonstytucyjna. Zamiast tego orzekł wyrok warunkowy: 729 dni aresztu domowego (prawie dwa lata) z możliwością wychodzenia do pracy oraz monitoringiem GPS, a następnie trzy lata nadzoru kuratorskiego. Był to praktycznie maksymalny możliwy wyrok warunkowy bez osadzenia w więzieniu.

Prokuratura złożyła apelację, twierdząc, iż wyrok jest „oczywiście nieadekwatny” (demonstrably unfit) i iż sędzia niedostatecznie uwzględnił zasady potępienia (denunciation) oraz odstraszania (deterrence). Domagała się kary więzienia.

19 sierpnia 2026 r. trzyosobowy skład Sądu Apelacyjnego Ontario (w tym sędzia Steve Coroza) oddalił apelację. Sędziowie stwierdzili:

„Z uwagi na wyjątkowe okoliczności przestępstwa i znaczące okoliczności łagodzące nie dostrzegamy błędu w zasadach wymiaru kary. Nie uważamy też, by wyrok był oczywiście nieadekwatny”.

Sąd podkreślił, iż gdy Munroe strzelał z ganku, nie działał już w obronie koniecznej, ale przez cały czas „w ogniu chwili” po tym, jak zobaczył zagrożenie dla rodziny i postrzelonego syna. Zwrócono uwagę, iż użył pistoletu odebranego napastnikom, a nie broni, którą sam bezprawnie wprowadził na miejsce zdarzenia. Wzięto pod uwagę jego skruchę, starania resocjalizacyjne, stabilną pracę jako wykwalifikowany pracownik oraz to, iż mimo burzliwej młodości stał się oddanym ojcem.

Kanada nie posiada amerykańskiej „castle doctrine” (prawa zamku), które w wielu stanach USA daje domownikowi domniemanie legalności użycia siły – w tym śmiertelnej – wobec intruza w domu. W Kanadzie obrona konieczna (s. 34 Kodeksu Karnego) i obrona mienia (s. 35) wymagają, by użycie siły było „rozsądne w danych okolicznościach”. Sąd każdorazowo ocenia proporcjonalność, natychmiastowość zagrożenia i inne czynniki. Nawet jeżeli obrona konieczna ostatecznie zostanie uznana, domownik często przechodzi przez aresztowanie, proces i wysokie koszty prawne.

Sprawa Munroego wpisuje się w serię kanadyjskich przypadków, w których właściciele domów broniący się przed uzbrojonymi napastnikami kończą z zarzutami lub wyrokami – mimo iż działania wewnątrz domu uznano za obronę konieczną. Prokuratura chciała surowszej kary właśnie za strzały oddane już po ucieczce napastników.

Wyrok Sądu Apelacyjnego oznacza, iż Jason Munroe nie trafi do więzienia. Areszt domowy z monitoringiem i późniejszy nadzór kuratorski pozostają w mocy.