Wnuk gen. Emila Fieldorfa „Nila” przekazał pamiątki Muzeum Armii Krajowej [ZDJĘCIA]

Wnuk gen. Emila Fieldorfa „Nila” przyjechał z Australii do Krakowa, by przekazać Muzeum Armii Krajowej cenne pamiątki po swoim dziadku. Emil Ney podarował placówce dwa przedwojenne odznaczenia generała: Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz Srebrny Krzyż Zasługi.

Emil Ney, syn starszej córki generała Krystyny Fieldorf, odwiedził muzeum wraz z żoną Ireną 9 września. Oba odznaczenia przez lata były przechowywane w rodzinie. W latach 70. otrzymał je od swojej babci Janiny Fieldorf, żony generała.

Virtuti Militari został nadany Emilowi Fieldorfowi 17 maja 1922 roku za męstwo podczas walk z Rosjanami pod Hulewiczami w sierpniu 1916 roku. Fieldorf był wówczas sierżantem Legionów Polskich. Odznaczenie ma numer 7169 i zachowało się w dobrym stanie. Srebrny Krzyż Zasługi generał otrzymał w latach 20., gdy był zawodowym oficerem Wojska Polskiego.

Śladami generała

Podczas pobytu w Krakowie państwo Neyowie zwiedzili wystawę „Generał »Nil«”, otwartą w Muzeum Armii Krajowej w marcu 2025 roku. Prezentowane są na niej osobiste pamiątki po generale przekazane wcześniej przez jego rodzinę.

Emil Ney był również gościem honorowym tegorocznej edycji Rajdu Kurierów i Emisariuszy Szlakiem „Szkoła” w Orawce koło Nowego Targu. To właśnie tą trasą we wrześniu 1940 roku Emil Fieldorf, jako emisariusz rządu RP, przedostał się z Budapesztu do okupowanej Polski.

Podczas uroczystego rozpoczęcia rajdu, w którym uczestniczyło około 300 osób, przypomniano wojenną drogę generała oraz mieszkańców Orawy, którzy pomogli mu przekroczyć granicę. Wzruszony Emil Ney podziękował za kultywowanie pamięci o swoim dziadku. Wtedy odbyło się również oficjalne przekazanie odznaczeń przedstawicielowi Muzeum AK.

Delegacja odwiedziła także miejsca związane z trasą kurierską „Szkoła”, m.in. pogranicze Bukowiny-Osiedla, Harkabuza i Raby Wyżnej oraz dom rodziny Smutków w Jabłonce, gdzie działał konspiracyjny punkt kontaktowy.

Kolejnym punktem wizyty była Jednostka Wojskowa NIL w Krakowie. Emil i Irena Neyowie spotkali się z dowódcą jednostki płk. Piotrem Gomułą, złożyli wieniec pod pomnikiem generała oraz zwiedzili izby pamięci. Obejrzeli również odsłoniętą 4 września tablicę poświęconą Marii Fieldorf-Czarskiej, córce „Nila”.

Patron Muzeum Armii Krajowej

Gen. Emil Fieldorf „Nil” urodził się w Krakowie 20 marca 1895 roku. Był legionistą, uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej. W 1940 roku jako emisariusz rządu RP przedostał się do okupowanej Polski, a następnie został organizatorem i dowódcą Kedywu Armii Krajowej.

Po wojnie został aresztowany przez UB. W procesie skazano go na karę śmierci, którą wykonano 24 lutego 1953 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Miejsca pochówku generała do dziś nie odnaleziono.

Od 2001 roku gen. Emil Fieldorf „Nil” jest patronem Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. W 2019 roku Emil Ney przekazał placówce także kolekcję odznaczeń swojego dziadka.