Upamiętnili prezydenta Artwińskiego

Zdjęcie: Upamiętnili prezydenta Artwińskiego

Na Cmentarzu Partyzanckim w Kielcach upamiętniono we wtorek (27 października) 87. rocznicę tragicznej śmierci przedwojennego prezydenta Stefana Artwińskiego.

Po wybuchu wojny finansował pomoc zdrowotną i żywnościową dla potrzebujących oraz niszczył wojskowe dokumenty, chroniąc wiele osób przed represjami. Został aresztowany przez Niemców i zginął w 1939 roku, jednak jak zaznacza dr Paweł Wolańczyk z Muzeum Historii Kielc, okoliczności śmierci prezydenta do dziś pozostają niewyjaśnione.

– Funkcjonuje kilka teorii, dlaczego został aresztowany przez gestapo. Między innymi przypuszczano, iż przeznaczał dużą kwotę na wsparcie partyzantów. Mogło to być też aresztowanie prewencyjne przed zbliżającym się świętem 11 listopada. Mogła to być też po prostu walka z polską inteligencją. Która teoria jest prawdziwa, niestety nie wiemy – mówi.

Dodaje, iż jako prezydent ubogiego wówczas miasta, Artwiński musiał podejmować wiele trudnych decyzji.

– Lista potrzeb była długa i musiał rezygnować z niektórych inwestycji. Dbał więc o szkolnictwo, ale nie rozwijał budownictwa komunalnego, mimo iż sytuacja mieszkaniowa ówczesnych Kielcach była naprawdę tragiczna – stwierdza.

Kamil Kołbuc prezes Fundacji im. Stefana Artwińskiego podkreśla, iż przedwojenny prezydent to ważna postać w historii Kielc, a celem fundacji jest jego upamiętnienie poprzez codzienną działalność na rzecz rozwoju społecznego.

– Myślę, iż wielu Kielczan zna go tylko ze słyszenia. Mamy ulicę Stefana Artwińskiego, szkołę jego imienia, ale tak naprawdę nie znamy życiorysu tej postaci. A jest to naprawdę interesująca historia, dlatego staramy się co roku o niej przypominać – zaznacza.

Stefan Artwiński urodził się we wsi Igołomia k. Miechowa, w rodzinie urzędnika dworskiego i samorządowego. Po studiach przeniósł się na Kielecczyznę. Był m.in. właścicielem apteki. Od 1906 roku był członkiem Rady Miasta Kielce. Podczas I wojny światowej działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1915 roku, gdy Austriacy zajęli miasto, był współzałożycielem schroniska dla legionistów. Działał w Związku Strzeleckim, gdzie do 1923 pełnił funkcję prezesa.
W 1919, otworzył aptekę, która mieściła się przy skrzyżowaniu ulic Dużej i Sienkiewicza. W listopadzie 1934 roku został wybrany na urząd prezydenta Kielc. W momencie wybuchu II wojny światowej pozostał w Kielcach, mimo namawiania go do wyjazdu. Objął kierownictwo Obywatelskiego Komitetu Obrony Kielc. Po rozpoczęciu okupacji przez cały czas działał na rzecz miasta i jego mieszkańców. Stanął także na czele pierwszej na Kielecczyźnie organizacji konspiracyjnej „Orzeł Biały”

Stefan Artwiński 27 października 1939 roku został aresztowany przez gestapo. Jego ciało znaleziono 2 listopada w lesie na Wiśniówce.

autor: Maria Matys