Kto zapłaci za zniszczony lub okradziony grób? Nie zawsze odpowiada zarządca cmentarza

https://zwielkopolski24.pl/rozne/jak-zaoszczedzic-na-zniczach-i-kwiatach-wszystkich-swietych/2foJ5M805NP7bZmloTQy

Przed 1 listopada cmentarze w Poznaniu, Pile, Kaliszu, Koninie i mniejszych miejscowościach Wielkopolski zapełniają się kwiatami i zniczami. Rodziny porządkują groby, wymieniają dekoracje, a niekiedy zlecają kosztowne naprawy pomników.

Niestety, zdarza się, iż podczas kolejnej wizyty na cmentarzu zastają uszkodzony nagrobek albo odkrywają, iż ktoś zabrał pozostawione wcześniej ozdoby.

W takich sytuacjach pojawia się pytanie o odpowiedzialność. Wiele osób zakłada, iż skoro cmentarz ma swojego zarządcę, to właśnie on powinien pokryć straty. Przepisy nie przewidują jednak automatycznej odpowiedzialności administracji cmentarza za każdą kradzież lub zniszczenie grobu.

Wszystko zależy od tego, co się wydarzyło, kto spowodował szkodę i czy można ustalić zaniedbanie konkretnej osoby lub instytucji.

Ktoś ukradł znicze lub kwiaty z grobu. Czy to przestępstwo?

Kradzież zniczy, kwiatów czy ozdób nagrobnych nie jest błahostką tylko dlatego, iż przedmioty pozostawiono na cmentarzu. Znicze i kwiaty ustawione na grobie nie stają się niczyją własnością. Ich zabranie bez zgody osoby uprawnionej może stanowić kradzież.

W przypadku zwykłej kradzieży znaczenie ma wartość zabranych przedmiotów. Zgodnie z art. 119 Kodeksu wykroczeń kradzież rzeczy ruchomej o wartości nieprzekraczającej 800 zł co do zasady stanowi wykroczenie. Przy wyższej wartości może być przestępstwem określonym w Kodeksie karnym.

Nie jest to jednak jedyne możliwe rozróżnienie. W szczególnych okolicznościach zastosowanie mogą znaleźć inne przepisy karne, w tym dotyczące ograbienia miejsca spoczynku zmarłego. Nie należy więc zakładać, iż kradzież na cmentarzu zawsze kończy się jedynie mandatem. Kwalifikacja prawna zależy od okoliczności konkretnego zdarzenia.

Czy zarządca cmentarza odpowiada za skradzione znicze i dekoracje?

Samo to, iż do kradzieży doszło na terenie cmentarza, nie oznacza, iż jego administracja musi zwrócić pieniądze. Zarządca odpowiada za określone obowiązki związane z utrzymaniem cmentarza, ale nie jest automatycznie gwarantem bezpieczeństwa wszystkich przedmiotów pozostawionych na grobach.

Jeżeli nieznana osoba ukradnie znicze, kwiaty lub stroik, nie można żądać odszkodowania od zarządcy wyłącznie dlatego, iż do zdarzenia doszło na zarządzanym przez niego terenie.

Inaczej można oceniać sytuację, w której szkoda pozostaje w związku z konkretnym, zawinionym zaniedbaniem podmiotu zobowiązanego do określonego działania. Takie okoliczności trzeba jednak udowodnić. W praktyce po stwierdzeniu kradzieży warto poinformować administrację cmentarza. Może ona dysponować informacjami o podobnych zdarzeniach, a niekiedy również nagraniami monitoringu.

Uszkodzony nagrobek. Kto powinien zapłacić za naprawę?

Pęknięta płyta, przewrócony krzyż, uszkodzony wazon albo zniszczone litery na pomniku mogą oznaczać wydatek liczony w setkach, a choćby tysiącach złotych. Ustalenie odpowiedzialności zależy przede wszystkim od przyczyny szkody.

Jeżeli nagrobek został celowo zdewastowany, odpowiedzialność może ponosić sprawca. o ile uszkodzenie powstało podczas prac kamieniarskich, znaczenie będzie miało to, kto wykonywał prace i czy dochował należytej staranności. W przypadku szkód wyrządzonych przez firmy pogrzebowe lub kamieniarskie możliwe jest dochodzenie roszczeń od odpowiedzialnego przedsiębiorcy, a w odpowiednich okolicznościach również z jego ubezpieczenia OC.

Nie każda szkoda powstała na cmentarzu jest szkodą, za którą odpowiada administracja. Rzecznik Finansowy wskazuje, iż trzeba ustalić rzeczywistą przyczynę uszkodzenia oraz podmiot, którego działanie lub zaniechanie doprowadziło do strat.

Drzewo przewróciło się na grób. Czy należy się odszkodowanie?

To jeden z trudniejszych przypadków. Na wielu cmentarzach, szczególnie starszych, rosną wysokie drzewa. Podczas silnego wiatru może dojść do złamania konarów lub przewrócenia całego drzewa na nagrobki. Czy w takiej sytuacji zarządca cmentarza musi zapłacić za naprawę?

Nie zawsze. Znaczenie ma stan drzewa przed zdarzeniem oraz to, czy podmiot odpowiedzialny za jego utrzymanie dochował należytej staranności. o ile drzewo było spróchniałe, uszkodzone albo stwarzało widoczne zagrożenie, a mimo to nie podjęto odpowiednich działań, może istnieć podstawa do dochodzenia odszkodowania.

Jeżeli jednak zdrowe drzewo zostało powalone przez wyjątkowo silną wichurę, odpowiedzialność zarządcy nie jest automatyczna. Takie rozróżnienie przedstawia również Rzecznik Finansowy. Sam fakt, iż drzewo przewróciło się na nagrobek, nie wystarcza do przypisania winy administracji cmentarza.

Czy można ubezpieczyć nagrobek od kradzieży i zniszczenia?

Tak. Na rynku dostępne są ubezpieczenia nagrobków, często oferowane jako rozszerzenie polisy mieszkaniowej.

Zakres ochrony zależy od konkretnej umowy. Polisa może obejmować między innymi szkody spowodowane przez:

Trzeba jednak uważnie przeczytać ogólne warunki ubezpieczenia, czyli OWU. Ubezpieczenie nagrobka nie oznacza automatycznie, iż towarzystwo zwróci pieniądze za skradzione znicze, kwiaty lub stroiki. Rzecznik Finansowy zwraca uwagę, iż elementy dekoracyjne, które nie są trwale przymocowane do nagrobka, często pozostają poza ochroną ubezpieczeniową.

Podobne ograniczenia mogą dotyczyć naturalnego zużycia materiału, zabrudzeń woskiem, osiadania ziemi czy szkód powstałych podczas prac kamieniarskich.

Kiedy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania?

Odmowa wypłaty odszkodowania nie zawsze oznacza, iż ubezpieczyciel postępuje niezgodnie z prawem. Polisa chroni przed zdarzeniami określonymi w umowie, a nie przed każdym możliwym uszkodzeniem.

Przykładowo, o ile ochrona obejmuje kradzież trwale zamocowanych elementów nagrobka, ale wyłącza przedmioty ruchome, zniknięcie ozdobnego znicza nie musi oznaczać prawa do świadczenia. Podobnie może być z uszkodzeniami wynikającymi z wieloletniego zużycia materiału lub niewłaściwego montażu pomnika.

Przed zawarciem umowy warto sprawdzić nie tylko cenę polisy, ale przede wszystkim zakres ochrony, wyłączenia odpowiedzialności, sumę ubezpieczenia oraz ewentualny udział własny w szkodzie. jeżeli ubezpieczyciel odmówi wypłaty, można złożyć reklamację, wskazując, dlaczego nie zgadzamy się z decyzją. W sporach dotyczących ubezpieczeń pomocny może być również Rzecznik Finansowy.

Co zrobić, gdy ktoś zniszczył lub okradł grób? Najważniejsze są dowody

Odkrycie zniszczonego nagrobka wywołuje emocje. Zanim jednak rozpoczniemy naprawę albo usuniemy uszkodzone elementy, warto zadbać o dokumentację.

Przede wszystkim należy wykonać zdjęcia pokazujące zarówno uszkodzenia, jak i całe miejsce zdarzenia. jeżeli na nagrobek spadła gałąź, dobrze sfotografować również drzewo i jego otoczenie.

Warto następnie:

Jeżeli sprawca nie jest znany, warto zapytać administrację, czy podobne zdarzenia odnotowano również przy innych grobach. Nie należy zbyt gwałtownie usuwać śladów uszkodzenia, zwłaszcza jeżeli może być konieczne ustalenie odpowiedzialności za szkodę. Gdy zniszczone elementy stwarzają zagrożenie, należy zadbać o bezpieczeństwo i uzgodnić dalsze działania z administracją.

Czy trzeba mieć fakturę za nagrobek, żeby otrzymać odszkodowanie?

Faktura za wykonanie nagrobka jest przydatnym dowodem, ale jej brak nie musi automatycznie przekreślać możliwości dochodzenia odszkodowania. Wartość szkody można próbować wykazać również dzięki dokumentacji fotograficznej, kosztorysu naprawy przygotowanego przez zakład kamieniarski czy innych dokumentów potwierdzających wartość pomnika.

W przypadku ubezpieczenia znaczenie mają również zasady określone w polisie. jeżeli nagrobek ma wiele lat, koszt jego naprawy nie zawsze będzie odpowiadał cenie nowego pomnika. Dlatego ważne jest ustalenie, na jakiej podstawie ubezpieczyciel oblicza wysokość świadczenia.

Rzecznik Finansowy zaleca, aby suma ubezpieczenia odpowiadała realnej wartości nagrobka, najlepiej wartości pozwalającej na jego odtworzenie.

Kto odpowiada za grób po Wszystkich Świętych?

Po 1 listopada na wielu grobach pozostają dziesiątki zniczy, donice z chryzantemami i stroiki. Z czasem część dekoracji ulega zniszczeniu, a silny wiatr może przewracać znicze i kwiaty. Nie każde takie zdarzenie oznacza, iż ktoś ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.

Trzeba odróżnić naturalne zużycie dekoracji i skutki warunków atmosferycznych od kradzieży, dewastacji czy szkody powstałej wskutek czyjegoś zaniedbania. W przypadku uszkodzenia nagrobka najważniejsze jest ustalenie przyczyny. Dopiero wtedy można ocenić, czy istnieje podstawa do żądania naprawienia szkody i od kogo należy dochodzić pieniędzy.

Warto o tym pamiętać nie tylko w okresie Wszystkich Świętych. Kradzież, wandalizm czy uszkodzenie pomnika mogą zdarzyć się o każdej porze roku, a odpowiednia dokumentacja i znajomość przepisów mogą ułatwić odzyskanie poniesionych kosztów.