Niektóre auta w wysyłają lokalizację do państwowego systemu. Policja ma dostać dostęp do danych. Do Twoich też?

Po polskich drogach, także przez Warszawę, jeżdżą samochody, których położenie jest na bieżąco przekazywane do państwowego systemu. Kierowca nie musi mijać bramki ani być zatrzymany do kontroli – przy określonych przewozach lokalizacja pojazdu ma być przesyłana przez całą trasę. 21 sierpnia 2026 r. Krajowa Administracja Skarbowa i Policja podpisały porozumienie, które ma otworzyć Policji dostęp do określonych danych zgromadzonych w systemie SENT.

Fot. Pixabay

Brzmi jak system śledzący samochody zwykłych kierowców, ale tak nie jest. o ile ktoś jedzie prywatnym autem do pracy, po dzieci, na zakupy albo na wakacje, SENT nie monitoruje jego przejazdu tylko dlatego, iż samochód pojawił się na drodze. System dotyczy przede wszystkim określonych przewozów towarów oraz części międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Dopiero gdy pojazd wykonuje przewóz objęty przepisami, zaczynają się obowiązki związane ze zgłoszeniem i w wielu przypadkach z przekazywaniem danych o jego położeniu.

Nie każdy samochód jest w SENT. Liczy się przede wszystkim to, co przewozi

SENT to państwowy system wykorzystywany przez KAS do monitorowania określonych przewozów. Nie wpisuje się do niego wszystkich ciężarówek, busów czy samochodów dostawczych. Znaczenie ma rodzaj towaru, jego ilość, kierunek transportu oraz rodzaj wykonywanej operacji. Dwa podobne samochody mogą jechać obok siebie i tylko jeden z nich będzie wykonywał przewóz objęty SENT.

W katalogu znajdują się m.in. paliwa, niektóre oleje i smary, alkohol etylowy i część produktów zawierających alkohol, susz tytoniowy, określone wyroby chemiczne i rozpuszczalniki oraz inne towary wskazane w przepisach. W wielu grupach obowiązek powstaje po przekroczeniu określonej ilości, często 500 kg lub 500 litrów, ale nie jest to jedna wspólna granica. Dla poszczególnych towarów zasady są różne.

Od 2026 r. system obejmuje także część przewozów odzieży, odzieży używanej i obuwia. Po zmianach obowiązujących od 20 czerwca próg dla odzieży wynosi co do zasady ponad 31,5 kg, a dla obuwia więcej niż 64 sztuki. przez cały czas nie znaczy to, iż każda paczka z ubraniami albo każdy dostawczak jadący do sklepu jest monitorowany. Z obowiązku wyłączono m.in. część krajowej sprzedaży między przedsiębiorcami, eksport, pomoc humanitarną i określone przesyłki pocztowe. Monitoring pozostaje przy konkretnych rodzajach przewozu, np. przy określonym imporcie, wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów czy tranzycie.

Jest jeszcze druga grupa. SENT służy również do rejestrowania części międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy wykonywanych przez zagranicznych przewoźników. Od 1 listopada 2024 r. obowiązki objęły określone firmy spoza UE, Szwajcarii i EFTA, a od 1 stycznia 2025 r. także część przewoźników z tych państw wykonujących w Polsce przewozy do lub z państw trzecich. To przez cały czas zawodowy transport towarów, a nie Kowalski jadący własnym autem z Warszawy nad morze.

Samochód może wysyłać swoją lokalizację przez całą trasę. Za brak danych grozi 10 tys. zł

Gdy konkretny przewóz podlega obowiązkowi geolokalizacji, system przestaje być tylko elektronicznym zgłoszeniem. Ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych o położeniu pojazdu przez całą trasę przewozu. Może do tego służyć aplikacja albo urządzenie OBU lub ZSL współpracujące z systemem lokalizacji.

Mazowiecki Urząd Celno-Skarbowy w Warszawie wyjaśnia, iż kierowca powinien uruchomić lokalizator przed rozpoczęciem takiego przewozu i wyłączyć go po jego zakończeniu. Przy awarii trwającej dłużej niż godzinę przewóz powinien zostać zatrzymany do czasu przywrócenia transmisji albo spełnienia warunków przewidzianych w przepisach. Samochód nie musi więc akurat stać przy funkcjonariuszu, żeby system otrzymywał informacje o jego położeniu.

W SENT mogą znajdować się m.in. numer rejestracyjny środka transportu, rodzaj i ilość towaru, miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia przewozu i współrzędne geograficzne. Przepisy dotyczące analizy danych wymieniają również prędkość środka transportu, datę i godzinę pozyskania pozycji czy numer urządzenia wysyłającego dane. Państwo ma więc znacznie więcej niż informację, iż jakiś towar wyruszył z punktu A.

Za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku przekazywania wymaganych danych geolokalizacyjnych może zostać nałożona kara w wysokości 10 000 zł. Osobne konsekwencje dotyczą kierowcy, jeżeli podczas kontroli zostanie stwierdzone m.in. niewłączenie lokalizatora albo niezatrzymanie przewozu przy dłuższej awarii urządzenia. W takich przypadkach grzywna może wynieść od 5000 do 7500 zł.

Teraz dane ma dostać Policja. Porozumienie podpisano 21 sierpnia

To właśnie tutaj pojawia się najnowsza zmiana. SENT nie jest nowym systemem i nie został uruchomiony w sierpniu. 21 sierpnia 2026 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda i Komendant Główny Policji gen. insp. Marek Boroń podpisali natomiast porozumienie dotyczące teletransmisji danych zgromadzonych w SENT.

Ministerstwo Finansów podało, iż celem jest zapewnienie Policji dostępu do określonych danych z systemu, zgodnie z przepisami i zakresem policyjnych uprawnień. Ma to usprawnić współpracę obu służb i wykorzystanie informacji podczas kontroli oraz zwalczania przestępczości ekonomicznej. Komunikat nie oznacza jednak, iż od 21 sierpnia każdy policjant ma już na ekranie mapę wszystkich przewozów. Podpisane porozumienie otwiera drogę do wdrożenia rozwiązania teleinformatycznego, które ma umożliwić taką teletransmisję danych.

Dla zwykłego właściciela samochodu niczego to nie zmienia. Policja nie dostaje przez SENT podglądu prywatnej drogi do pracy czy sklepu, o ile dany przejazd nie jest przewozem objętym systemem. Nowe rozwiązanie dotyczy informacji, które powstają przy monitorowanych transportach. o ile samochód i trasnport nie podlegają SENT, samo porozumienie KAS z Policją nie powoduje, iż nagle zaczną być w nim widoczne.

W Warszawie takie pojazdy można mijać codziennie na S8, Trasie Toruńskiej, Wisłostradzie albo drogach prowadzących do magazynów i centrów logistycznych. Nie istnieje jednak żadna osobna warszawska strefa SENT. Wjazd do miasta, przejazd obok kamery czy poruszanie się drogą ekspresową nie uruchamia monitorowania. O tym, czy przewóz podlega systemowi, decydują przepisy dotyczące towaru albo konkretnego międzynarodowego transportu drogowego.

Ma to znaczenie dla firm sprowadzających towary do magazynów na Białołęce, Targówku, Woli czy w podwarszawskich centrach logistycznych. Samochód z określonym importowanym towarem może podlegać SENT, podczas gdy podobny pojazd jadący do sąsiedniego magazynu nie będzie objęty takim obowiązkiem. System patrzy przede wszystkim na przewóz, a nie na sam samochód.

Jak sprawdzić, czy przewóz podlega SENT

1. Nie należy zaczynać od rodzaju auta. Bus ani ciężarówka nie wpadają do systemu automatycznie. Najpierw trzeba ustalić, co jest przewożone, w jakiej ilości i dokąd jedzie towar. Przy transporcie firmowym znaczenie mogą mieć również kod CN lub PKWiU oraz rodzaj transakcji.

2. o ile towar znajduje się w katalogu, trzeba sprawdzić progi i wyłączenia. Przykładowo przy odzieży i obuwiu sama liczba kilogramów lub sztuk nie zawsze wystarcza, bo przepisy rozróżniają m.in. import, sprzedaż krajową, eksport i inne rodzaje przewozu.

3. Gdy przewóz podlega SENT, przewoźnik powinien sprawdzić poprawność zgłoszenia i działanie urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne. Brak wymaganej transmisji może oznaczać 10 000 zł kary.

4. Prywatny kierowca używający samochodu do zwykłych codziennych przejazdów nie musi zgłaszać auta do SENT tylko dlatego, iż porusza się po drogach w Warszawie lub w innym mieście. Porozumienie z Policją z 21 sierpnia 2026 r. również tego nie zmienia – dotyczy ono dostępu do określonych danych już gromadzonych przy przewozach objętych systemem.

Podstawą prawną jest ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, której tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2024 r. poz. 1218, z późniejszymi zmianami, oraz rozporządzenia określające katalog monitorowanych towarów i wyłączenia. Najnowszym elementem jest porozumienie Szefa KAS i Komendanta Głównego Policji z 21 sierpnia 2026 r. dotyczące teletransmisji danych z SENT.