Zagrożenie w Polsce. MSWiA rozpoczęło specjalne treningi dla mieszkańców. Przygotowano 260 punktów

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało 12-stronicową instrukcję reagowania na zagrożenie atakiem z powietrza. Dokument wskazuje, gdzie się schronić, jak wybrać bezpieczne pomieszczenie i co zrobić, gdy alarm zastanie nas w samochodzie. Jedno z najważniejszych zaleceń może zaskakiwać: nie należy za wszelką cenę biec do schronu, jeżeli oznaczałoby to długie przebywanie na zewnątrz.

Fot. Warszawa w Pigułce

Nowa instrukcja została opublikowana 25 września 2026 roku. Dzień później, w sobotę 26 września, w województwach podlaskim i warmińsko-mazurskim przeprowadzono specjalne treningi reagowania na zagrożenie atakiem z powietrza.

Dla mieszkańców przygotowano co najmniej 260 punktów edukacyjnych w jednostkach ratowniczo-gaśniczych, remizach OSP i innych lokalnych obiektach. Zajęcia odbywały się w godzinach od 11:00 do 14:00. Ich uczestnicy uczyli się rozpoznawać sygnały alarmowe, interpretować Alerty RCB oraz wybierać miejsce schronienia.

Nie był to komunikat o rozpoczęciu rzeczywistego ataku. Było to działanie edukacyjne prowadzone w ramach Akademii Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.

Nie biegnij do schronu za wszelką cenę

Jedna z najważniejszych zasad zawartych w instrukcji dotyczy decyzji podejmowanej bezpośrednio po ogłoszeniu alarmu.

Jeżeli oznaczony punkt schronienia znajduje się blisko, droga do niego jest bezpieczna, a służby wskazują, iż można tam dotrzeć – należy zabrać przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny, niezbędne leki i udać się w wyznaczone miejsce.

Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy dotarcie do punktu wymagałoby długiego przebywania na otwartej przestrzeni.

MSWiA zaleca wówczas:

Nie próbuj za wszelką cenę dotrzeć do schronienia. Pozostań w solidnym budynku.

Najlepiej przejść na możliwie niską kondygnację i znaleźć centralne pomieszczenie bez okien, położone z dala od ścian zewnętrznych.

Zasada dwóch ścian może uratować życie

W nowej instrukcji szczególną uwagę poświęcono tak zwanej zasadzie dwóch ścian.

Pomiędzy osobą ukrywającą się a przestrzenią zewnętrzną powinny znajdować się przynajmniej dwie solidne ściany. Pierwsza ma zatrzymać część gruzu i odłamków, natomiast druga dodatkowo ograniczyć ryzyko obrażeń.

Odpowiednim miejscem może być:

• wewnętrzny korytarz,
• przedpokój lub przedsionek,
• garderoba,
• komórka bez okien,
• właściwie przygotowana piwnica,
• garaż podziemny,
• łazienka bez okien i urządzeń gazowych.

Pomieszczenie powinno znajdować się możliwie blisko środka budynku, z dala od balkonów, okien i ścian zewnętrznych.

Łazienka nie zawsze będzie bezpieczna

MSWiA zastrzega, iż łazienkę można wybrać tylko wtedy, gdy nie ma w niej okna, kotła ani piecyka gazowego.

Należy również odsunąć się od:

• dużych luster i innych szklanych elementów,
• bojlera,
• wiszących szafek,
• ciężkich przedmiotów, które mogą spaść.

Podobnie jest z klatką schodową. Może służyć do przemieszczania się, ale nie zawsze nadaje się na miejsce schronienia – szczególnie jeżeli znajdują się tam duże okna.

Nie każda piwnica jest dobrym schronieniem

Piwnica lub garaż podziemny mogą zapewnić ochronę, ale najpierw trzeba sprawdzić ich stan.

Według instrukcji bezpieczne miejsce powinno mieć:

• solidne ściany i stropy bez widocznych uszkodzeń,
• drożne wejście,
• bezpieczną drogę wyjścia,
• sprawną wentylację,
• najlepiej również oświetlenie awaryjne.

Nie należy wybierać piwnicy z uszkodzonym stropem, pęknięciami konstrukcyjnymi, instalacją gazową albo jednym wyjściem, które łatwo może zostać zablokowane.

W miejscu schronienia nie powinno być butli gazowych, benzyny, rozpuszczalników, materiałów pirotechnicznych ani innych substancji łatwopalnych. W garażu trzeba znaleźć strefę możliwie daleko od bramy i rampy wjazdowej. Nie wolno uruchamiać silników ani blokować dróg wyjazdowych.

Alarm zastanie cię w samochodzie? MSWiA wskazuje, co robić

Samochód nie powinien być traktowany jako bezpieczne schronienie.

Po otrzymaniu komunikatu należy zatrzymać pojazd w miejscu, które nie zablokuje przejazdu straży pożarnej, pogotowia, policji oraz innych służb. Następnie trzeba opuścić samochód i udać się do najbliższego dostępnego miejsca schronienia, zgodnie z poleceniami służb.

Jeżeli na otwartym terenie słychać eksplozję, instrukcja zaleca natychmiast położyć się na ziemi – najlepiej w zagłębieniu – i osłonić głowę.

Windą nie wolno jechać

Osoba udająca się do punktu schronienia powinna korzystać wyłącznie ze schodów. Winda może zatrzymać się po awarii zasilania, a jej drzwi mogą zostać zablokowane.

Należy zabrać wcześniej przygotowany plecak ewakuacyjny oraz leki przyjmowane na stałe. Podczas bezpośredniego zagrożenia nie wolno tracić czasu w kompletowanie wyposażenia ani porządkowanie piwnicy.

To powinno znaleźć się w plecaku

MSWiA wskazuje, iż podstawowe wyposażenie plecaka powinno obejmować między innymi:

• apteczkę i stale przyjmowane leki,
• wodę butelkowaną,
• żywność gotową do spożycia,
• telefon komórkowy,
• naładowany powerbank i przewód,
• radio na baterie lub korbkę,
• zapas baterii,
• latarkę,
• ciepłą odzież,
• dokument tożsamości,
• papierową listę numerów telefonów do bliskich.

Wyposażenie trzeba dostosować do dzieci, seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz zwierząt domowych. Dla dzieci można przygotować także ochronniki lub zatyczki do uszu.

Jak rozpoznać prawdziwy alarm?

Sygnał ogłoszenia alarmu to modulowany dźwięk syreny trwający trzy minuty. Odwołanie alarmu następuje dzięki trzyminutowego dźwięku ciągłego.

Informacje mogą być przekazywane również przez Alert RCB, media, megafony oraz komunikaty służb. Najważniejsze jest dokładne przeczytanie całej wiadomości – alert ma nie tylko informować o zagrożeniu, ale także wskazywać oczekiwane zachowanie.

Powstaje system 85 tysięcy oznaczonych punktów

MSWiA zapowiada, iż do końca 2026 roku w całym kraju ma zostać oznakowanych około 85 tys. obiektów pełniących funkcję punktów schronienia. Ich lokalizacje mają trafiać do centralnej ewidencji oraz narzędzia „Gdzie się ukryć”.

Resort pracuje również nad uruchomieniem technologii Cell Broadcast, która pozwala wysyłać komunikaty bezpośrednio na telefony znajdujące się na określonym obszarze. Do końca roku planowane jest także uruchomienie aplikacji przekazującej alarmowe powiadomienia push.

Publikacja instrukcji nie oznacza, iż ogłoszono alarm

Nowy dokument ma charakter edukacyjny i jest rozwinięciem rządowego „Poradnika bezpieczeństwa”. Samo jego opublikowanie oraz organizacja treningów nie oznaczają informacji o konkretnym, bezpośrednim ataku na Polskę.

MSWiA chce, aby mieszkańcy poznali zasady wcześniej, ponieważ po uruchomieniu syren lub otrzymaniu Alertu RCB może nie być czasu w szukanie instrukcji.

Najważniejsze zalecenie jest proste: najpierw czytaj komunikaty służb, oceń bezpieczeństwo drogi i nie wybiegaj na otwartą przestrzeń tylko dlatego, iż oznaczony punkt schronienia znajduje się w innej części osiedla. Solidny budynek i centralne pomieszczenie spełniające zasadę dwóch ścian mogą być bezpieczniejszym rozwiązaniem.