Urząd Skarbowy kontroluje osoby, które wysłały ten przelew. Wystarczy tylko mała kwota

Bank natychmiast zablokował przelew na 50000 złotych gdy analityk zobaczył w tytule lakoniczne określenie za koncert bez żadnych dodatkowych wyjaśnień kto komu płaci za jaki dokładnie koncert i na jakiej podstawie prawnej następuje rozliczenie finansowe tej transakcji. Mimo iż kwota rzeczywiście dotyczyła organizacji prawdziwego wydarzenia muzycznego a właściciel konta prowadził legalną działalność gospodarczą w branży eventowej niejasny opis wzbudził automatyczne podejrzenia systemów monitorujących transakcje iż może chodzić o ukrywanie rzeczywistego źródła pieniędzy pranie brudnych środków finansowanie nielegalnej działalności lub unikanie opodatkowania prawdziwych dochodów.

Fot. Warszawa w Pigułce

Sprawa trafiła z banku do Generalnego Inspektoratu Informacji Finansowej który po wstępnej analizie przekazał dokumentację do adekwatnego urzędu skarbowego a właściciel konta otrzymał wezwanie do osobistego stawiennictwa i złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących pochodzenia środków finansowych celu transakcji oraz związku przelewu z prowadzoną działalnością gospodarczą co zajęło mu kilka tygodni intensywnej korespondencji z organami kontrolnymi dostarczania faktur umów i innych dokumentów potwierdzających legalność operacji finansowej.

Od 2022 roku organy skarbowe otrzymały nowe uprawnienia pozwalające na kontrolę kont bankowych obywateli bez konieczności wcześniejszego powiadomienia właściciela rachunku o tym iż jego finanse są przedmiotem zainteresowania fiskusa co oznacza iż każdy przelew niezależnie od kwoty może trafić pod lupę kontrolerów jeżeli jego tytuł wzbudzi jakiekolwiek wątpliwości co do zgodności z prawem charakteru transakcji lub autentyczności podanego celu przelewu.

Banki stosują zaawansowane systemy monitorowania transakcji wykorzystujące algorytmy sztucznej inteligencji które analizują nie tylko wysokość poszczególnych przelewów ale także ich tytuły częstotliwość wykonywania wzorce czasowe powiązania między nadawcami a odbiorcami oraz zgodność deklarowanego celu przelewu z typowymi wartościami rynkowymi danego rodzaju usług czy towarów. Informacje o podejrzanych transakcjach nie trafiają bezpośrednio z banków do urzędów skarbowych ale na początku są przekazywane do Generalnego Inspektoratu Informacji Finansowej działającego w strukturach Ministerstwa Finansów który po wstępnej weryfikacji decyduje czy dany przypadek wymaga głębszego zbadania przez organy kontroli skarbowej czy wystarczy jedynie odnotowanie incydentu w bazie danych bez dalszych działań.

Automatycznemu zgłoszeniu do GIIF podlegają wszystkie przelewy przekraczające równowartość 15000 euro czyli według aktualnego kursu około 65000 złotych jednak to nie jedyne kryterium decydujące o tym czy dana transakcja zostanie objęta szczególnym nadzorem organów finansowych. Szczególna uwaga kierowana jest na przelewy niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej przede wszystkim na darowizny między osobami fizycznymi które mogą być próbą obejścia obowiązku podatkowego poprzez nieprawidłowe zadeklarowanie charakteru przekazywanej kwoty.

Główny Inspektor Informacji Finansowej może również zostać powiadomiony o cyklicznych przelewach na niższe kwoty w sytuacji gdy są one regularne wykonywane w małych odstępach czasu gdy nie zostały podane pełne dane nadawcy gdy tytuły kolejnych transakcji są niejasne dwuznaczne lub wzajemnie sprzeczne albo gdy przelewy do różnych odbiorców wysyłane w krótkim okresie czasu mają identyczną lub bardzo podobną wartość sugerującą próbę rozbicia jednej większej transakcji na wiele mniejszych aby uniknąć automatycznego wykrycia przez systemy bankowe.

Szczególnie niebezpieczne z punktu widzenia potencjalnej kontroli skarbowej są przelewy opatrzone niejasnym niekonkretnym lub humorystycznym tytułem który nie pozwala jednoznacznie określić charakteru prawnego i gospodarczego danej transakcji. Banki zwracają szczególną uwagę na opisy takie jak za usługi bez sprecyzowania jakiego rodzaju usługi były świadczone zwykły przelew co nie wyjaśnia niczego rozliczenie bez podania czego dotyczy to rozliczenie czy humorystyczne określenia typu prezent dla najlepszego kolegi za bycie super typem które mogą ukrywać faktyczną darowiznę podlegającą opodatkowaniu.

Nawet pozornie niewinne tytuły jak za bilet do kina przy kwocie 10000 złotych automatycznie wzbudzą podejrzenia analityków bankowych którzy słusznie zapytają dlaczego normalny bilet kinowy miałby kosztować dziesięć tysięcy złotych i czy nie chodzi przypadkiem o zamaskowanie zupełnie innej transakcji mającej na celu ukrycie rzeczywistego źródła lub przeznaczenia pieniędzy.

W 2025 roku obowiązują podwyższone limity darowizn wolnych od podatku które zostały wprowadzone reformą podatkową z połowy 2023 roku znacząco zwiększającą możliwości bezpodatkowego przekazywania pieniędzy między członkami rodziny. Opodatkowaniu podlega nabycie od jednego zbywcy własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36120 złotych dla nabywców zaliczonych do pierwszej grupy podatkowej obejmującej najbliższych członków rodziny podczas gdy wcześniej limit wynosił zaledwie 10434 złote. Dla nabywców zaliczonych do drugiej grupy podatkowej limit wynosi 27090 złotych zamiast poprzednich 7878 złotych natomiast dla trzeciej grupy obejmującej wszystkie pozostałe osoby w tym znajomych partnerów i osoby obce próg opodatkowania to 5733 złote wobec wcześniejszych 5308 złotych.

Do pierwszej grupy podatkowej należą małżonek dzieci rodzice wnuki dziadkowie rodzeństwo ojczym i macocha czyli osoby pozostające w najbliższym związku pokrewieństwa lub powinowactwa z darczyńcą. Druga grupa obejmuje dalszą rodzinę ciotki wujów siostrzenice bratanków teściów zięciów synowe czyli osoby w dalszym stopniu spokrewnione ale przez cały czas uznawane za członków szeroko pojętej rodziny. Trzecia grupa to wszystkie pozostałe osoby niebędące krewnymi darczyńcy w tym przyjaciele koledzy partnerzy życiowi pozostający w nieformalnym związku oraz całkowicie obce osoby którym darczyńca z jakichkolwiek powodów chce przekazać środki finansowe lub majątek.

Kluczowa zmiana wprowadzona reformą dotyczy tak zwanej grupy zerowej funkcjonującej w ramach pierwszej grupy podatkowej dla której możliwe jest całkowite zwolnienie z podatku choćby przy darowiznach znacznie przekraczających podstawowy limit 36120 złotych pod warunkiem spełnienia ściśle określonych wymagań formalnych. Dla tych najbliższych członków rodziny możliwe jest otrzymanie darowizny w dowolnej wysokości bez obowiązku płacenia jakiegokolwiek podatku jeżeli darczyńca i obdarowany odpowiednio zgłoszą transakcję do adekwatnego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 oraz co najważniejsze przekażą pieniądze wyłącznie w formie przelewu bankowego na rachunek płatniczy obdarowanego z prawidłowo sformułowanym tytułem jednoznacznie wskazującym na darowiznę stopień pokrewieństwa oraz pełne dane osobowe darczyńcy.

Co to oznacza dla ciebie

Jeśli planujesz przekazać pieniądze członkowi rodziny choćby gdy jesteście w najbliższym stopniu pokrewieństwa absolutnie nie używaj nieformalnych tytułów typu pieniążki od mamy kieszonkowe dla synka czy prezent od babci ponieważ takie określenia mogą zostać zakwestionowane przez urząd skarbowy jako niewystarczająco precyzyjne do zastosowania zwolnienia podatkowego z grupy zerowej. Prawidłowy tytuł darowizny powinien brzmieć Darowizna od matki Anny Kowalskiej dla córki Marii Nowak lub Darowizna pieniężna od ojca Jana Kowalskiego PESEL 12345678901 dla syna Piotra Kowalskiego PESEL 98765432109 dzięki czemu jednoznacznie określasz charakter transakcji stopień pokrewieństwa oraz pełne dane identyfikacyjne obu stron co eliminuje jakiekolwiek wątpliwości co do zastosowania adekwatnej grupy podatkowej i prawa do zwolnienia.

Pamiętaj iż dane dotyczące wszystkich twoich przelewów są przechowywane w bazach danych banków oraz organów kontroli finansowej przez pełne 5 lat od momentu wykonania transakcji co oznacza iż choćby pozornie nieszkodliwy przelew z błędnym lub humorystycznym tytułem sprzed 3 czy 4 lat może stać się podstawą wszczęcia kontroli skarbowej w dowolnym momencie przed upływem tego okresu. Urząd skarbowy może wezwać cię do złożenia wyjaśnień sprawdzić zgodność twoich wydatków z oficjalnie deklarowanymi dochodami a gdy okaże się iż nie masz odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej źródło pochodzenia pieniędzy możesz zostać obciążony podatkiem karnym wynoszącym aż 75 procent wartości niezdeklarowanych w zeznaniu podatkowym przychodów co przy kwocie 100000 złotych oznacza stratę 75000 złotych plus odsetki za zwłokę naliczane od dnia powstania zaległości.

Absolutnie unikaj żartobliwych kodowanych czy w jakikolwiek sposób dwuznacznych tytułów przelewów choćby jeżeli wydają ci się zabawne lub oryginalne ponieważ systemy bankowe automatycznie flagują określenia związane z działalnością przestępczą. Historia z forum internetowego pokazuje skalę problemu gdy młody mężczyzna chcąc pożartować zatytułował przelew dla kolegi jako za ukrycie zwłok co spowodowało natychmiastową blokadę transakcji przez bank a sprawa trafiła do organów ścigania które musiały prowadzić postępowanie wyjaśniające czy nie doszło do faktycznego przestępstwa. Podobne konsekwencje może mieć używanie słów związanych z narkotykami bronią działalnością terrorystyczną oraz wszelkich określeń sugerujących unikanie podatków typu bez faktury pod stołem na czarno czy za robotę nieoficjalną które są natychmiast wykrywane przez algorytmy monitorujące i skutkują zawiadomieniem odpowiednich służb.

W przypadku otrzymania darowizny której łączna wartość wraz z innymi darowiznami od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat przekracza kwotę 36120 złotych masz obowiązek zgłoszenia tego faktu do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia dokonania darowizny wypełniając odpowiedni formularz SD-Z2 oraz dołączając potwierdzenie wykonania przelewu bankowego na twój rachunek płatniczy. jeżeli zaniedbasz tego obowiązku a urząd skarbowy dowie się o darowiźnie podczas kontroli na przykład porównując twoje wydatki z oficjalnymi dochodami zostanie zastosowana sankcyjna stawka podatku wynosząca aż 20 procent całej wartości darowizny nie tylko od kwoty przekraczającej limit co oznacza iż przy darowiźnie 50000 złotych od osoby spoza najbliższej rodziny kara może wynieść 10000 złotych plus odsetki za zwłokę naliczane od momentu kiedy podatek powinien być zapłacony.