Ten dokument z PRL może leżeć w szufladzie. Państwo przez cały czas wypłaca za niego pieniądze

Zdjęcie: Książeczka Mieszkaniowa PKO/YouTube @Aktualności 360

Często leży w szufladzie, wśród dawnych dokumentów, rachunków i rodzinnych papierów. Tymczasem taki dokument wciąż może dawać prawo do premii gwarancyjnej finansowanej z budżetu państwa. W niektórych przypadkach chodzi o kwoty przekraczające 20 tys. zł.

Książeczka mieszkaniowa z PRL przez cały czas może mieć wartość

Chodzi o oszczędnościowe książeczki mieszkaniowe zakładane przed 24 października 1990 roku. PKO BP przypomina, iż klienci mogli otwierać takie książeczki właśnie do 23 października 1990 roku, a jeżeli pieniądze zostaną przeznaczone na cele mieszkaniowe określone w ustawie, właściciel może mieć prawo do premii gwarancyjnej.

To właśnie premia, a nie sam dawny wkład, jest najważniejsza. Oszczędności wpłacane kilkadziesiąt lat temu mają dziś zwykle niewielką wartość, ale państwowa rekompensata może znacząco podnieść wypłatę.

Według danych przywoływanych przez BiznesInfo średnia premia w 2025 roku wynosiła około 21,4 tys. zł. W obiegu przez cały czas ma pozostawać około 962 tys. aktywnych książeczek mieszkaniowych.

Nie każdy dostanie pieniądze automatycznie

Samo posiadanie starej książeczki nie oznacza, iż pieniądze od razu trafią na konto. Konieczne jest spełnienie warunków. Najważniejsze są dwa: książeczka musi pochodzić z okresu sprzed 24 października 1990 roku i powinna zostać zarejestrowana w banku prowadzącym rachunek.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii wyjaśnia, iż od 19 stycznia 2021 roku właściciele takich książeczek mają obowiązek ich rejestracji. o ile książeczka zostanie zarejestrowana po 31 grudnia 2022 roku, właściciel może złożyć wniosek o likwidację i wypłatę premii dopiero od 1 stycznia roku następującego po roku rejestracji.

W praktyce oznacza to, iż nie warto odkładać wizyty w banku. Rejestracja nie gwarantuje natychmiastowej wypłaty, ale jest konieczna, jeżeli właściciel chce w przyszłości ubiegać się o premię.

Na co można przeznaczyć premię?

Wiele osób kojarzy książeczki mieszkaniowe wyłącznie z zakupem mieszkania. To błąd. Premię można uzyskać także przy innych celach mieszkaniowych.

Ministerstwo wskazuje m.in. wymianę okien, modernizację instalacji gazowej, elektrycznej lub wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację domu lub mieszkania, a także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty albo spółdzielni mieszkaniowej.

To ważna informacja szczególnie dla osób, które nie planują kupna nieruchomości, ale mają przed sobą remont, wymianę instalacji albo większe prace w mieszkaniu. Taki wydatek może stać się podstawą do uruchomienia premii gwarancyjnej.

Trzeba pilnować terminu 90 dni

Wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii składa się w oddziale banku. PKO BP informuje, iż należy udokumentować czynność uprawniającą do wypłaty premii, a wniosek trzeba złożyć w ciągu 90 dni od daty tej czynności. jeżeli czynność miała miejsce w roku rejestracji książeczki, termin 90 dni liczy się od 1 stycznia następnego roku.

Bank pobiera też opłatę za złożenie wniosku o likwidację książeczki i wypłatę premii. Według informacji PKO BP wynosi ona 40 zł.

A jeżeli książeczka zaginęła?

Zgubienie dokumentu nie zawsze oznacza utratę pieniędzy. jeżeli książeczka była założona w PKO BP, bank może mieć dane dotyczące rachunku i historii wpłat. W takiej sytuacji warto zgłosić się do oddziału i sprawdzić, czy możliwe jest odtworzenie dokumentacji.

Właściciel może też wystąpić o zaświadczenie o stanie środków i ewentualnej premii gwarancyjnej. PKO BP podaje, iż pierwsze takie zaświadczenie przygotowywane jest bezpłatnie, a kolejne kosztuje 35 zł.

Książeczkę można przepisać na bliskich

Stara książeczka mieszkaniowa może być także przekazana członkowi najbliższej rodziny. PKO BP wyjaśnia, iż możliwa jest cesja m.in. na małżonka, dzieci, rodziców, dziadków, wnuki i rodzeństwo. Trzeba jednak udokumentować pokrewieństwo, np. aktem urodzenia lub aktem małżeństwa.

To rozwiązanie może mieć znaczenie wtedy, gdy właściciel książeczki sam nie planuje wydatków mieszkaniowych, ale takie plany ma ktoś z rodziny.

Warto sprawdzić stare dokumenty

Książeczki mieszkaniowe z PRL przez lata były traktowane jak bezużyteczne papiery. Dziś mogą okazać się realnym wsparciem przy remoncie, termomodernizacji albo innym celu mieszkaniowym. Kwota zależy od historii wpłat, dat, wskaźników i indywidualnej sytuacji właściciela, dlatego nie da się jej ustalić bez kontaktu z bankiem.

Jedno jest jednak pewne: jeżeli w domu zachowała się książeczka mieszkaniowa sprzed 1990 roku, nie warto jej wyrzucać. Najrozsądniej zanieść dokument do oddziału PKO BP, sprawdzić jego status i dowiedzieć się, czy przysługuje premia gwarancyjna.