System kaucyjny – jak sprawuje się w Poznaniu?

Z początkiem października 2025 roku, w Polsce zaczął obowiązywać system kaucyjny. Obowiązkowa opłata za plastikowe opakowania jeszcze przed wprowadzeniem budziła skrajne emocje i wątpliwości odnośnie sposobu funkcjonowania systemu zwrotu pustych opakowań. Do tej pory, opłatą kaucyjną objęte były niemal wyłącznie szklane butelki, które w większości przypadków można było zwrócić konkretnie w tej placówce, w której pierwotnie zostały nabyte. Sklepy dość niechętnie przyjmowały te zakupione w innych punktach, o ile w ogóle dopuszczały taką możliwość.

Nowe przepisy regulują tę kwestię, pozwalając na zwrot dowolnego opakowania kaucyjnego w dowolnym punkcie zwrotu. Należy jednak zaznaczyć, iż jedynie sklepy, których powierzchnia sprzedaży przekracza 200 m², są zobligowane do przyjmowania opakowań i wydawania kaucji. Udział mniejszych placówek handlowych w programie jest dobrowolny. Istotną sprawą dotyczącą organizacji systemu jest też fakt, iż ma ona charakter odgórny i jest nadzorowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Oznacza to, iż władze poszczególnych miast np. Poznania, nie są odpowiedzialne za wdrażanie, ani organizację systemu kaucyjnego.

Pomimo założeń, które mają ułatwić zwrot opakowań, dotychczasowe działania wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Obecny stan polskiego systemu kaucyjnego nie wypada zbyt korzystnie w porównaniu z Niemcami, gdzie działa on bez większych zarzutów. Za zachodnim brzegiem Odry, automaty pozwalające na zwrot opakowań kaucyjnych są rozmieszczone bardzo gęsto i znajdują się w każdym sklepie spożywczym, który sprzedaje produkty w opakowaniach kaucyjnych.

Niestety, na obecnym etapie rozwoju systemu kaucyjnego w Polsce, sytuacja jest o wiele mniej wygodna dla konsumentów, którzy mają dostęp do o wiele mniejszej liczby automatycznych punktów zwrotu, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

Obecnie, konsument nie ma pewności, iż w odwiedzonym przez niego sklepie znajduje się działający punkt zwrotu. Celem zweryfikowania dokładnej liczby punktów zwrotu dostępnych w Poznaniu, nasza redakcja zwróciła się do kilku sieci handlowych z prośbą o jej podanie.

Biuro prasowe sieci Lidl zadeklarowało, iż ich sieć handlowa jako pierwsza wprowadziła butelkomaty we wszystkich swoich sklepach w Polsce już w kwietniu 2025 roku. Zgodnie z oficjalnymi danymi w Poznaniu znajduje się 31 sklepów, wyposażonych w automat do zwrotu butelek, które wydają klientom należność w postaci gotówki lub bonu na zakupy.

Sieć Biedronka poinformowała, iż na chwilę obecną w Poznaniu, butelkomaty działają w 23 z 71 ich punktów handlowych. Sklepy niewyposażone w automaty mają prowadzić zbiórkę w formie tradycyjnej. Rzecznik prasowy Biedronki zaznaczył, iż docelowo sieć planuje wdrożenie autmatyczną zbiórkę w każdej lokalizacji, w której będzie to możliwe. W przeciągu najbliższych tygodni, planowane jest zainstalowanie automatów w kolejnych 6 poznańskich Biedronkach.

Rzecznik prasowy Żabki przekazał, iż zbiórką opakowań objęte są wszystkie sklepy w ich sieci, włączając w to ok. 390 placówek w Poznaniu, z czego 186 jest wyposażonych w automaty do zwrotu opakowań. W przypadkach braku urządzenia lub jego awarii, zbiórka jest prowadzona bezpośrednio przez sprzedawcę.

Biura prasowe sieci Aldi, Dino, Netto, oraz Carefour nie zdecydowały się na udzielenie odpowiedzi, na zadane przez nas pytania.

Sytuacja systemu kaucyjnego w stolicy Wielkopolski jest zatem rozwojowa, a sieci handlowe wyrażają chęć wyposażenia w automaty do zwracania opakowań jak największą liczbę swoich placówek. Zgodnie z przytoczonymi deklaracjami, Poznaniacy mają dostęp do blisko 500 punktów zwrotu, z czego 240 wyposażonych jest w butelkomaty, a to wszystko w obrębie zaledwie trzech sieciach sklepów, co oznacza, iż ich ostateczna liczba, z wysokim prawdopodobieństwem jest wyższa. o ile plany rozwoju sieci butelkomatów przez poszczególne franczyzy zostaną zrealizowane, sytuacja konsumentów z Poznania zainteresowanych zwracaniem opakowań kaucyjnych, ma szansę stać się zdecydowanie lepsza niż obecnie.