Nowe głosowanie, stare projekty wciąż czekają. Co dzieje się z BO 2025

440 projektów do wyboru – Budżet Obywatelski 2026

Od 11 do 28 września mieszkanki i mieszkańcy Krakowa wybierają projekty 13. edycji Budżetu Obywatelskiego. W tym roku pod głosowanie trafiło ich 440 – 73 ogólnomiejskie i 367 dzielnicowych. Swoje propozycje można poprzeć przez internet lub osobiście w jednym z wyznaczonych punktów.

Udział w głosowaniu może wziąć każda osoba mieszkająca w Krakowie, niezależnie od wieku czy narodowości, posiadająca numer PESEL. Nie trzeba być zameldowanym w mieście – liczy się faktyczne miejsce zamieszkania. Aby oddać istotny głos, trzeba wybrać co najmniej jeden projekt ogólnomiejski i jeden dzielnicowy.

Projekty ogólnomiejskie BO 2025 z problemami

Wróćmy jednak do projektów z ubiegłego roku. Z danych dotyczących ich realizacji wynika, iż na koniec II kwartału pięć z 11 projektów ogólnomiejskich było jeszcze nierozpoczętych, a sześć znajdowało się w trakcie realizacji.

Co istotne, w przypadku trzech z tych pięciu zadań jako jednostkę odpowiedzialną za realizację wskazano Wydział Sportu. Są to projekty „Piłkarskie Mistrzostwa Krakowa dla dzieci”, „Piłkarskie wakacje” oraz „Piłka nożna dla wszystkich”. Ich łączny koszt wynosi blisko 4 mln zł – odpowiednio 2 mln zł, 1 mln 296,5 tys. zł oraz 676 tys. zł. Przy każdym z wymienionych zadań wskazano, iż konieczna jest ponowna weryfikacja projektu.

Pozostałe dwa zadania, które nie zostały jeszcze rozpoczęte, znajdowały się już na różnych etapach przygotowania. W przypadku II etapu alejki parkowej wśród stawów w Przylasku Rusieckim trwały prace projektowe, a w przypadku wyświetlaczy na przystankach z odjazdami autobusów przeprowadzono przetarg i weryfikowano oferty.

Łącznie na projekty ogólnomiejskie BO 2025 z budżetu Miasta Krakowa przeznaczono 10,2 mln zł.

Co z projektami dzielnicowymi?

Do tego dochodzą projekty dzielnicowe i jeszcze większy budżet sięgający 40,8 mln zł, czyli 80 procent całej puli BO. Do końca czerwca 2026 roku zrealizowano zaledwie cztery ze 175 projektów dzielnicowych. 131 było w trakcie realizacji, a 40 pozostawało nierozpoczętych.

Wśród zrealizowanych znalazły się projekty dotyczące poprawy bezpieczeństwa na ulicy Norymberskiej, organizacji pikniku w Szkole Podstawowej nr 56, zakupu nowoczesnych hełmów dla strażaków z JRG 6 oraz sprzętu ratowniczego dla straży pożarnej. Ich łączna nominalna wartość wyniosła 120 tysięcy złotych.

Warto jednak zaznaczyć, iż zestawienie obejmuje stan na koniec II kwartału, dlatego od tego czasu sytuacja części projektów mogła się zmienić.

40 nierozpoczętych projektów. Na jakim są etapie?

Pod koniec czerwca nie wszystkie projekty nierozpoczęte znajdowały się na tym samym etapie. Wśród nich były bowiem zadania, dla których trwały już prace projektowe, przygotowywano lub prowadzono postępowania przetargowe, wyłoniono wykonawcę i podpisano umowę albo trwały formalności związane z jej zawarciem.

Przykładowo, w przypadku nowej nawierzchni na ulicy Orlej realizację zaplanowano na III–IV kwartał 2026 roku, a przy projekcie „Najjaśniej pod latarnią” wykonawca został już wybrany i podpisano umowę. W przypadku części projektów jako powód braku realizacji wskazano jedynie „brak uzasadnienia”. Kolejne wymagały natomiast ponownej weryfikacji.

Wydział Sportu z największą liczbą nierozpoczętych projektów

Wśród 40 nierozpoczętych projektów dzielnicowych aż 20 przypisano Wydziałowi Sportu. Ich łączna wartość wynosi 10 mln 643 tys. 962 zł. W 19 przypadkach w informacji o stanie realizacji powtarzał się zapis: „brak realizacji – ponowna weryfikacja projektów”. To przede wszystkim projekty związane z piłką nożną, m.in. „Piłkarskie marzenia” w kolejnych dzielnicach, a także zajęcia i wydarzenia sportowe.

Wyjątkiem jest „Daj się porwać tanecznym krokom! – zajęcia taneczne” o wartości 29,3 tys. zł. W jego przypadku w czerwcu ogłoszono nabór ofert, jednak przez cały czas widniał jako nierozpoczęty.

Nie tylko nierozpoczęte. Dwa projekty już w realizacji

Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż nie wszystkie zadania Wydziału Sportu czekały na rozpoczęcie. Dwa projekty dzielnicowe były już w trakcie realizacji: „Zajęcia biegowe dla mieszkańców dzielnicy X Swoszowice” oraz „Zajęcia biegowe dla mieszkańców dzielnicy XIV Czyżyny”. Oba miały podpisane umowy i były realizowane zgodnie z założeniami. Łączna wartość tych dwóch zadań to 12 tys. zł.

Sportowy BO pod lupą

Łącznie 23 nierozpoczęte projekty Budżetu Obywatelskiego 2025 przypisano Wydziałowi Sportu. Trzy z nich to zadania ogólnomiejskie o łącznej wartości 3 mln 972,5 tys. zł, a 20 to projekty dzielnicowe warte 10 mln 643 tys. 962 zł. Nierozpoczęte zadania opiewały więc na ponad 14,6 mln zł, co odpowiada blisko 29 procent całej puli Budżetu Obywatelskiego 2025.

Sęk w tym, iż problem już wcześniej sygnalizowali sami mieszkańcy, zwracając uwagę na kwestie związane z dostępnością i sposobem realizacji „Piłkarskich Marzeń” w poprzednich latach, o czym pisaliśmy na naszych łamach.

Wątpliwości dotyczące ogólnodostępności tego typu inicjatyw pojawiały się zresztą nie tylko w głosach Krakowian. W poprzednich edycjach sprawie przyglądała się również Regionalna Izba Obrachunkowa. W ramach kontroli doraźnej w Zarządzie Infrastruktury Sportowej analizowała m.in. realizację projektów „Piłkarskie Marzenia w Bieńczycach” i „Piłkarskie Mistrzostwa Krakowa dla Dzieci”.

Jak będzie z projektami, które wygrały w 2025 roku? Ile z zadań, które jeszcze w czerwcu były nierozpoczęte, ruszyło w III kwartale? Kiedy mieszkańcy dowiedzą się, czy wszystkie te projekty ostatecznie zostaną zrealizowane? jeżeli część z nich nie przejdzie ponownej weryfikacji i nie będzie mogła zostać wykonana, co stanie się ze środkami, które zostały na nie przeznaczone? Czy pieniądze pozostaną w budżecie tych projektów, zostaną przeznaczone na inne zadania, czy wrócą do puli Budżetu Obywatelskiego?

Pytań jest wiele, dlatego przesłaliśmy je do Urzędu Miasta Krakowa oraz Regionalnej Izby Obrachunkowej. W końcu chodzi o ponad 14,6 mln zł.