Niepokojące ostrzeżenie dla klientów banków. Wystarczy jeden ruch telefonem, żeby narazić swoje pieniądze

Cyberprzestępcy znaleźli kolejny sposób na atakowanie kont bankowych Polaków. Tym razem wykorzystują fałszywą aplikację, która wygląda jak oprogramowanie znanej instytucji finansowej. Ofiara otrzymuje polecenie wykonania pozornie zwyczajnej czynności z wykorzystaniem karty płatniczej i telefonu. W rzeczywistości może w ten sposób umożliwić przestępcom przeprowadzenie nieautoryzowanej operacji. Zespół CSIRT KNF ostrzega przed metodą NFC Relay. Szczególną ostrożność powinni zachować użytkownicy telefonów z Androidem.

Fot. Warszawa w Pigułce

W świecie bankowości mobilnej przyzwyczailiśmy się do potwierdzania operacji dzięki telefonu. Aplikacje bankowe służą do sprawdzania salda, wykonywania przelewów i zarządzania kartami.

Przestępcy wykorzystują właśnie to przyzwyczajenie. Tworzą programy naśladujące legalne aplikacje, licząc na to, iż klient uzna nietypowe polecenie za część standardowej procedury bezpieczeństwa.

Najnowsze ostrzeżenie dotyczy kampanii wymierzonej w klientów Banku Pekao.

Fałszywa aplikacja banku. CSIRT KNF wykrył niebezpieczny mechanizm

12 października zespół CSIRT KNF, zajmujący się reagowaniem na cyberzagrożenia w sektorze finansowym, poinformował o złośliwej aplikacji podszywającej się pod Bank Pekao.

Program został przygotowany z myślą o urządzeniach działających pod kontrolą systemu Android.

Po zainstalowaniu i uruchomieniu aplikacja próbuje przekonać użytkownika, iż musi wykonać dodatkowy etap weryfikacji.

W tym celu wyświetla polecenie zbliżenia fizycznej karty płatniczej do telefona.

Czynność, która może przypominać standardowe potwierdzenie tożsamości, w rzeczywistości uruchamia niebezpieczny mechanizm wykorzystywany przez cyberprzestępców.

Wystarczy przyłożyć kartę do telefonu? Tak działa metoda NFC Relay

NFC to technologia komunikacji na niewielką odległość, wykorzystywana między innymi do płatności zbliżeniowych.

W normalnych warunkach pozwala na bezpieczną wymianę informacji między kartą lub telefonem a odpowiednim urządzeniem płatniczym.

Oszuści próbują jednak wykorzystać ją w zupełnie innym celu.

Technika NFC Relay polega na przekazywaniu komunikacji pomiędzy kartą ofiary a urządzeniem znajdującym się pod kontrolą przestępców.

W praktyce złośliwa aplikacja może pośredniczyć w transmisji danych, umożliwiając próbę wykonania operacji w innym miejscu.

Karta przez cały czas może pozostawać w rękach właściciela. Nie musi zostać fizycznie skradziona.

To właśnie sprawia, iż metoda jest szczególnie niebezpieczna. Osoba atakowana może nie zdawać sobie sprawy z tego, do czego wykorzystywana jest komunikacja między kartą a telefonem.

Nie oznacza to jednak, iż każde przypadkowe zbliżenie karty do zwykłego telefona automatycznie powoduje utratę pieniędzy. Atak wymaga odpowiedniego złośliwego systemu i spełnienia warunków umożliwiających nieuprawnioną operację.

Przestępcy mogą próbować zdobyć także PIN do karty

Samo przekazywanie komunikacji NFC nie zawsze wystarczy do przeprowadzenia operacji finansowej.

W zależności od rodzaju transakcji, urządzenia i zastosowanych zabezpieczeń konieczne mogą być dodatkowe elementy uwierzytelnienia.

Dlatego oszuści mogą próbować nakłonić użytkownika również do podania kodu PIN, przedstawiając takie żądanie jako procedurę weryfikacyjną.

To jeden z najważniejszych sygnałów ostrzegawczych.

Jeżeli nieznana aplikacja prosi o przyłożenie karty płatniczej do telefonu, a następnie o wprowadzenie PIN-u, należy przerwać wykonywanie poleceń i skontaktować się z bankiem dzięki oficjalnego kanału.

Złośliwego programu nie było w Google Play. Jak docierał do klientów?

Według ostrzeżenia CSIRT KNF wykryta fałszywa aplikacja nie była udostępniana w oficjalnym sklepie Google Play.

Przestępcy mogą natomiast rozpowszechniać podobne programy za pośrednictwem wiadomości SMS, poczty elektronicznej, komunikatorów internetowych i witryn podszywających się pod prawdziwe strony banków.

Ofiara może otrzymać informację o konieczności aktualizacji oprogramowania, dodatkowej kontroli bezpieczeństwa lub pilnym potwierdzeniu danych.

Takie wiadomości mają często wzbudzić niepokój i skłonić do szybkiego działania.

Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy użytkownik instaluje aplikację spoza zaufanego źródła i nadaje jej uprawnienia, nie sprawdzając, kto faktycznie jest jej producentem.

Bank Pekao zareagował. Fałszywa aplikacja została zablokowana

Według informacji przekazanych przez Bank Pekao mediom instytucja zgłosiła wykryte zagrożenie odpowiednim służbom.

Bank poinformował również o zablokowaniu fałszywej aplikacji.

Nie oznacza to jednak, iż problem cyberoszustw wykorzystujących podobny mechanizm całkowicie zniknął.

Przestępcy mogą przygotowywać nowe wersje szkodliwego oprogramowania, zmieniać jego wygląd i podszywać się pod kolejne instytucje finansowe.

Dlatego ostrzeżenie nie dotyczy wyłącznie klientów jednego banku. Podobne próby mogą być kierowane również do użytkowników innych usług bankowych.

CSIRT KNF opisywał mechanizmy NFC Relay już we wcześniejszych opracowaniach dotyczących cyberzagrożeń w Polsce.

Co zrobić, jeżeli zainstalowaliśmy podejrzaną aplikację?

W przypadku podejrzenia, iż na telefonie znalazł się fałszywy program bankowy, najważniejsze jest szybkie działanie.

Przede wszystkim należy przerwać korzystanie z aplikacji i nie wykonywać kolejnych poleceń pojawiających się na ekranie.

Jeśli użytkownik przyłożył kartę do telefonu, podał PIN lub zauważył podejrzane transakcje, powinien niezwłocznie skontaktować się z bankiem.

Najbezpieczniej wykorzystać numer telefonu znajdujący się na odwrocie karty albo oficjalną stronę instytucji, otwartą samodzielnie na zaufanym urządzeniu.

W zależności od sytuacji bank może zalecić zastrzeżenie karty, zmianę danych dostępowych lub zablokowanie bankowości elektronicznej.

W przypadku Banku Pekao oficjalny numer infolinii do zgłaszania takich zdarzeń to 519 222 222.

Podejrzane wiadomości SMS można również przekazywać do CERT Polska pod numer 8080.

Jeżeli doszło do nieautoryzowanej transakcji, należy zgłosić ją bankowi i zachować informacje potrzebne do dalszego wyjaśnienia sprawy.

Jeden szczegół powinien natychmiast wzbudzić podejrzenia

Najważniejszą zasadą bezpieczeństwa jest nieinstalowanie aplikacji bankowych z linków otrzymywanych w przypadkowych wiadomościach.

Należy również zwracać uwagę na nietypowe prośby o wykorzystanie karty płatniczej, podanie PIN-u czy nadanie dodatkowych uprawnień telefonowi.

Prawidłowe korzystanie z bankowości mobilnej nie wymaga wykonywania poleceń pochodzących z niezaufanych wiadomości ani instalowania nieznanych programów.

Ostrzeżenie CSIRT KNF pokazuje, iż cyberprzestępcy próbują wykorzystywać choćby technologie znane z codziennych płatności zbliżeniowych. Wykryta aplikacja podszywająca się pod Bank Pekao została zablokowana, ale użytkownicy telefonów powinni przez cały czas uważać na podobne próby oszustwa.