Masz w domu te dokumenty z PRL-u? Możesz za nie dostać pokaźną sumę

W latach 70. i 80. XX wieku wielu Polaków marzyło o własnym samochodzie. Aby spełnić to pragnienie, zakładali w Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski książeczki oszczędnościowe typu F. Dokumenty te miały pomóc w zakupie Fiat 126p, czyli popularnego Malucha, lub FSO 1500 – aut, które w tamtym czasie były obiektem pożądania wielu rodzin.

Nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych rekompensaty

W 2025 roku rząd uruchomił program rekompensacyjny, który umożliwia posiadaczom książeczek odzyskanie zgromadzonych środków. Kwoty nie są symboliczne.

Za książeczkę przeznaczoną na Fiata 126p przysługuje 19 391 zł, natomiast w przypadku FSO 1500 można otrzymać aż 27 479 zł. Wyliczenia uwzględniają wartość pieniądza z tamtych lat, inflację oraz utracone korzyści.

Jak odzyskać pieniądze?

Osoby, które posiadają książeczkę oszczędnościową typu F w dobrym stanie, mogą złożyć wniosek o wypłatę w dowolnym oddziale PKO Bank Polski. Dokument musi być oryginalny i zawierać dane pozwalające na identyfikację właściciela.

Co istotne, bank nie pobiera żadnych opłat za rozpatrzenie wniosku – cała procedura jest bezpłatna.

Jeśli książeczka zaginęła, ale jej wcześniejsze posiadanie można udokumentować, istnieje możliwość odtworzenia danych na podstawie archiwów bankowych. W takim przypadku wystarczy złożyć wniosek oraz przedstawić dokument tożsamości. Weryfikacja trwa zwykle od kilku dni do dwóch tygodni.

Spadkobiercy również mogą złożyć wniosek

O rekompensatę mogą ubiegać się nie tylko właściciele książeczek. W przypadku ich śmierci prawo do wypłaty przechodzi na spadkobierców. Konieczne jest przedstawienie prawomocnego orzeczenia sądu o nabyciu spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza.

W wielu domach to właśnie dzieci lub wnuki odnajdują zapomniane dokumenty i – po dopełnieniu formalności – odbierają należne środki. Dla części rodzin to nie tylko finansowe wsparcie, ale także symboliczne domknięcie marzeń poprzedniego pokolenia.

Uwaga na oszustów

Wraz ze wzrostem zainteresowania książeczkami typu F pojawiły się próby wyłudzeń. Oszuści podszywają się pod pracowników banku i oferują „pomoc” w szybszym załatwieniu formalności. Nierzadko żądają przekazania książeczki lub opłat za rzekome czynności administracyjne.

PKO Bank Polski ostrzega przed takimi działaniami i przypomina:
„Jedynym podmiotem prawnie uprawnionym do weryfikacji oraz wypłaty środków w ramach programu rekompensacyjnego jest Bank PKO BP, a cała procedura zawsze odbywa się wyłącznie w oficjalnych placówkach bankowych bez żadnych dodatkowych opłat ze strony klientów”.

Kolejki w oddziałach i dodatkowe wsparcie

Ogromne zainteresowanie programem sprawiło, iż w wielu miastach przed oddziałami banku ustawiają się kolejki. Aby usprawnić obsługę klientów, uruchomiono specjalną infolinię, system rejestracji internetowej oraz wydzielone stanowiska. W największych placówkach działają także przeszkolone zespoły specjalistów zajmujących się dokumentami z czasów PRL.

Wnioski tylko do końca 2026 roku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwo Finansów, wnioski o wypłatę rekompensaty można składać wyłącznie do końca 2026 roku. Eksperci zwracają uwagę, iż po tym terminie procedura może stać się znacznie bardziej skomplikowana lub wręcz niemożliwa. Dlatego nie warto odkładać sprawdzenia dokumentów na później.

Inne dokumenty z PRL, które mogą mieć wartość

- Książeczki typu F to nie jedyne pamiątki z czasów PRL, które dziś mogą przedstawiać wartość finansową.

- Banknoty z wizerunkiem marszałka Piłsudskiego – szczególnie te zachowane w idealnym stanie, potrafią osiągać ceny rzędu kilkuset złotych za sztukę.

- Monety okolicznościowe z okresu PRL – najbardziej cenione są egzemplarze z błędami menniczymi lub niskimi nakładami, zwłaszcza upamiętniające wydarzenia sportowe i historyczne.

- Książeczki mieszkaniowe PKO – system ich wypłat funkcjonuje od lat, jednak około 30 proc. uprawnionych osób wciąż nie złożyło wniosków.

- Obligacje Skarbu Państwa z czasów PRL – choć wiele z nich wygasło, niektóre serie przez cały czas dają możliwość dochodzenia roszczeń lub ich zbycia.