Kryminał jako lustro naszych lęków. Festiwal Granda znów opanuje Poznań

Lustro w literaturze kryminalnej ma znaczenie znacznie szersze niż tylko symboliczne. Jak tłumaczyła Agnieszka Kalus, czytelnicy często odnajdują w książkach własne doświadczenia, emocje i obawy. Kryminał pozwala przy tym konfrontować się ze strachem w bezpiecznych warunkach.

Czytelnik może wejść w świat zbrodni, zagrożeń i tajemnic, pozostając jednocześnie we własnym domu. jeżeli napięcie stanie się zbyt duże, wystarczy zamknąć książkę i wrócić do codzienności. Właśnie ta możliwość kontrolowanego kontaktu z tym, co niepokojące, ma być jednym z powodów popularności gatunku.

Tegoroczna Granda potrwa trzy dni, a główną przestrzenią wydarzeń będzie Słodownia +3 w Starym Browarze. Festiwal ma być jednak czymś więcej niż serią tradycyjnych spotkań autorskich. Organizatorzy przygotowali również przestrzeń pozwalającą spotkać pisarzy poza sceną, kupić książki i zdobyć autografy.

Nowością będzie sobotni program na Szachownicy w Starym Browarze. Zaplanowano tam krótkie, około 15-minutowe spotkania z autorami, które mają zachęcić także osoby nieuczestniczące dotąd w festiwalu do sięgnięcia po literaturę kryminalną.

Lista gości tegorocznej edycji obejmuje zarówno polskie gwiazdy kryminału, jak i autorkę zagraniczną. Do Poznania przyjedzie Romy Hausmann, której książki spotkały się z dużym zainteresowaniem polskich czytelników.

W programie znaleźli się również m.in. Katarzyna Bonda, Maciej Siembieda i Wojciech Chmielarz. Szczególnie interesująco zapowiada się spotkanie Chmielarza z jego wieloletnią redaktorką. Organizatorzy podkreślali w „Hej Poznań”, iż będzie to rzadka okazja, aby zobaczyć na jednej scenie autora i osobę, która od lat współpracuje z nim przy powstawaniu książek.

Festiwal otworzy natomiast w piątek o godz. 16 spotkanie ze Sławkiem Gortychem. Zainteresowanie autorem jest tak duże, iż organizatorzy już wcześniej odbierali telefony od czytelników z różnych części Polski pytających o możliwość uczestnictwa w wydarzeniu.

Jedną z najważniejszych informacji dla uczestników jest to, iż spotkania festiwalowe są bezpłatne. Na część bardziej kameralnych wydarzeń i warsztatów obowiązywały jednak wejściówki, które rozeszły się błyskawicznie. Niektóre z warsztatów osiągnęły komplet uczestników w ciągu zaledwie kilku minut.

Granda od lat pokazuje również, iż świat kryminału nie ogranicza się do samych pisarzy. W programie pojawiają się specjaliści z różnych dziedzin związanych ze śledztwami i przestępczością. Wśród zaplanowanych wydarzeń znalazły się m.in. warsztaty z antropologii sądowej, a także zajęcia bardziej artystyczne – związane z rysowaniem czy malowaniem brzegów książek.

W tym roku festiwal nawiązał również współpracę z Piątkowskim Klubem Gier Planszowych. Uczestnicy będą mogli poznać gry o tematyce literackiej i kryminalnej. Jedną z atrakcji będzie możliwość rozegrania partii z Wojciechem Chmielarzem w grę inspirowaną jego książką.

Organizatorzy nie zapominają także o najmłodszych. Choć kryminał może wydawać się gatunkiem przeznaczonym przede wszystkim dla dorosłych, literatura detektywistyczna od lat przyciąga dzieci.

Podczas Grandy przygotowano kilka wydarzeń dla uczestników w wieku od około trzech do dziesięciu lat. Będą to zajęcia związane z książkami, zagadkami i tropieniem, a w części przypadków dzieci będą miały także okazję spotkać autorów.

Jak zwracała uwagę Agnieszka Kalus, festiwal ma już uczestników, którzy przed laty pojawiali się na Grandzie jako dzieci, a dziś są dorosłymi czytelnikami.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń będzie sobotnia Gala Premier. Granda stała się bowiem dla części autorów miejscem, wokół którego planowane są premiery nowych książek. Dzięki temu poznańska publiczność może jako jedna z pierwszych poznać nowe tytuły, a czasami kupić choćby egzemplarze przedpremierowe.

Popularność festiwalu wpisuje się w szerszy fenomen kryminału w Polsce. Podczas rozmowy zwrócono uwagę, iż według badań Biblioteki Narodowej od kilku lat należy on do najchętniej czytanych gatunków literackich.

Zdaniem organizatorek współczesny kryminał dawno przestał być wyłącznie zagadką dotyczącą tego, kto popełnił zbrodnię. Coraz częściej autorzy wykorzystują sensacyjną historię jako punkt wyjścia do opowiadania o aktualnych problemach społecznych, ludzkich lękach i rzeczywistości otaczającej czytelników.

Jedna z festiwalowych dyskusji będzie poświęcona także temu, dlaczego kryminały cieszą się tak dużą popularnością wśród kobiet. Temat zostanie przeanalizowany również od strony psychologicznej.

Literatura nie będzie jednak jedynym motywem Grandy. Organizatorzy zaplanowali rozmowę z pisarzami o muzyce – zarówno tej pojawiającej się w ich książkach, jak i tej, której słuchają podczas pracy.

Sobotni wieczór zakończy Silent Disco. Uczestnicy będą mogli wybrać pomiędzy muzyką a fragmentami książek, a jedną z propozycji mają być playlisty przygotowane przez autorów obecnych na festiwalu.

Nie zabraknie również kryminalnego Poznania.

W programie znalazł się spacer po mrocznych zakątkach miasta. Uczestnicy poznają historie prawdziwych zbrodni, które wydarzyły się w Poznaniu. Organizatorom zależało na odpowiedniej atmosferze – spacer ma odbywać się po zmroku, co dodatkowo podkreśli jego kryminalny charakter.

Zainteresowanie wydarzeniem okazało się bardzo duże.

– Myślę, iż poznaniacy lubią się bać – żartowały organizatorki podczas rozmowy w „Hej Poznań”.

Trzy dni Grandy mają więc łączyć spotkania z najbardziej rozpoznawalnymi autorami, premiery, warsztaty, gry, wydarzenia dla dzieci, muzykę i odkrywanie kryminalnej historii Poznania.

Festiwal odbędzie się od 25 do 27 września w Starym Browarze. Większość wydarzeń jest bezpłatna, a szczegółowy harmonogram dostępny jest na stronie internetowej Grandy.

Tegoroczne „lustra” mają pozwolić uczestnikom nie tylko przyjrzeć się bohaterom kryminałów i ich mrocznym historiom. Jak przekonywały organizatorki, dobra literatura jest również sposobem, by spojrzeć na własne emocje, strach i otaczający nas świat – tyle iż z bezpiecznej perspektywy czytelnika.