„Jedno wiem, mam zginąć". Poruszająca wystawa w zamojskiej Synagodze

Tytuł wystawy nawiązuje do poruszających słów Marjem Tyk, 19-letniej Żydówki, która przed deportacją do niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz napisała na odwrocie swojej fotografii: „Jedno wiem, mam zginąć”. Zdjęcie wraz z wiadomością zostało wyrzucone z pociągu jadącego do obozu. Historia młodej kobiety stała się symbolem losu milionów polskich Żydów i Żydówek zamordowanych podczas Zagłady.Ekspozycja została przygotowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i ma charakter wystawy podróżującej. Od lipca do października będzie prezentowana w zamojskim Centrum „Synagoga” przy ul. Pereca 14. Na 17 planszach przedstawiono chronologię zagłady przeprowadzonej przez nazistowskie Niemcy. Zwiedzający poznają kolejne etapy prześladowań Żydów – od pierwszych aktów dyskryminacji i wykluczenia, przez życie w gettach, aż po masowe mordy dokonywane w ośrodkach zagłady. Wystawa ukazuje również różne formy oporu oraz podejmowane przez Żydów próby przetrwania.Narracja ekspozycji opiera się na archiwalnych fotografiach, dokumentach i świadectwach, w tym także materiałach związanych z historią Zamościa. Szczególne miejsce zajmują indywidualne historie ofiar i nielicznych ocalałych, a także losy dzieci, które były jednymi z najbardziej bezbronnych ofiar niemieckiej polityki eksterminacyjnej.Materiały prezentowane na wystawie pochodzą m. in. ze zbiorów Muzeum POLIN, Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Autorkami ekspozycji są Klara Jackl i Aleksandra Król. Projekt finansowany jest przez mieszkańców Norwegii oraz budżet krajowy w ramach programu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”.Oficjalne otwarcie wystawy „Jedno wiem, mam zginąć. Zagłada Żydów w okupowanej Polsce” odbyło się w środę (22 lipca).