Ile Polacy trzymają gotówki w domach? Magiczna granica coraz bliżej. Sprawdź analizę i zasady w Warszawie

Narodowy Bank Polski (NBP) opublikował najnowsze dane dotyczące podaży pieniądza i wartości papierów wartościowych oraz monet znajdujących się w obiegu. Wynika z nich jednoznacznie, iż Polacy na masową skalę wycofują oszczędności z rachunków bankowych i gromadzą je w postaci fizycznej gotówki w domowych skrytkach. Wartość pieniądza papierowego krążącego poza kasami banków zbliża się do symbolicznej i rekordowej granicy 400 miliardów złotych. Zjawisko to jest napędzane niepewnością geopolityczną, niskim oprocentowaniem lokat w stosunku do inflacji oraz obawami o stabilność systemów cyfrowych. W stolicy trend ten jest wyraźnie widoczny w oddziałach banków i przy bankomatach w dzielnicach Wola, Mokotów oraz Śródmieście.

Fot. Pixabay

Statystyki NBP i motywacje Polaków. Dlaczego wybieramy banknoty

Zgodnie z danymi banku centralnego, płynna gotówka w obiegu stanowi rosnący odsetek całkowitej podaży pieniądza M1. Choć Polska należy do światowych liderów w dziedzinie płatności zbliżeniowych i bankowości mobilnej, to w sytuacjach podwyższonego ryzyka lub niepewności rynkowej konsumenci gwałtownie zwiększają zapotrzebowanie na fizyczny pieniądz. Polacy traktują gotówkę jako ostateczny, niezależny od dostaw prądu czy połączeń internetowych środek płatniczy.

Podstawą prawną określającą pozycję prawną polskiego złotego oraz zasady emisji znaków pieniężnych są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. z 2022 r. poz. 2025 z późn. zm.). Zgodnie z art. 31 tej ustawy, banknoty i monety emitowane przez NBP są prawnym środkiem płatniczym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i żaden podmiot nie może odmówić ich przyjęcia, z wyjątkiem ściśle określonych ustawowo transakcji B2B.

Równolegle obowiązuje ustawa z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz.U. z 2024 r. poz. 487 z późn. zm.). Gwarantuje ona pełną ochronę depozytów bankowych do równowartości 100 000 euro, jednak obawy przed awariami infrastruktury teleinformatycznej sprawiają, iż wielu Polaków woli trzymać część majątku bezpośrednio pod ręką.

Realia warszawskie. Śródmieście, Wola i Mokotów

W Warszawie, gdzie zlokalizowana jest centrala Narodowego Banku Polskiego przy ul. Świętokrzyskiej w dzielnicy Śródmieście, wskaźniki wypłat z bankomatów i okienek kasowych należą do najpotężniejszych w kraju. Wokół kluczowych węzłów przesiadkowych i centrów finansowych na Woli (Rondo Daszyńskiego) oraz w gęsto zaludnionych rejonach Mokotowa sieci operatorów bankomatów rejestrują stały wzrost średniej kwoty pojedynczej wypłaty.

Eksperci do spraw bezpieczeństwa finansowego i policja ostrzegają jednak przed ryzykiem wiążącym się z przechowywaniem dużych sum pieniędzy w lokalach mieszkalnych. Trzymanie gotówki w domu nie chroni jej przed inflacją, a w przypadku kradzieży z włamaniem lub pożaru odzyskanie środków bywa niemożliwe – standardowe polisy mieszkaniowe nakładają bardzo rygorystyczne limity odpowiedzialności za skradzione znaki pieniężne.

Jak krok po kroku bezpiecznie zarządzać gotówką i ochronić oszczędności

Zobacz zestaw praktycznych kroków, które pozwolą Ci zachować równowagę między płynnością finansową a bezpieczeństwem:

• Ustal optymalną wielkość „poduszki gotówkowej” – trzymaj w domu kwotę pozwalającą na pokrycie niezbędnych wydatków (żywność, leki, paliwo) przez okres około 2-4 tygodni.
• Przeanalizuj warunki polisy mieszkaniowej – sprawdź w umowie ubezpieczenia nieruchomości na Woli czy Mokotowie, do jakiej kwoty ubezpieczyciel odpowiada za kradzież gotówki z domu.
• Zainwestuj w atestowany sejf domowy – jeżeli przechowujesz większe kwoty w gotówce, zamontuj sejf trwale przytwierdzony do ściany lub podłoża betonowego.
• Pamiętaj o limitach płatności gotówkowych w biznesie – pamiętaj, iż zgodnie z Prawem przedsiębiorców transakcje między firmami powyżej 15 000 zł brutto muszą być realizowane przelewem.
• Dywerfikuj portfel oszczędnościowy w Śródmieściu – łącz bezpieczne depozyty objęte gwarancją BFG z obligacjami skarbowymi i niewielką rezerwą płynnego pieniądza.

Źródło: businessinsider