Ile mamy schronów w Polsce? | Stan na luty 2026

safetyproject.pl 1 tydzień temu

Najbardziej znany zestaw danych pochodzi z pierwszej od dekad ogólnopolskiej inwentaryzacji, którą przeprowadziła Państwowa Straż Pożarna. Trwała 85 dni (październik 2022 – luty 2023), wzięło w niej udział prawie 13 tysięcy strażaków, a zinwentaryzowano łącznie 234 735 obiektów budowlanych na terenie całego kraju.

Bilans schronów w Polsce

Bilas po inwentaryzacji wygląda następująco:

  • 1 903 schronów (łączna pojemność ok. 300 tys. osób),
  • 8 719 ukryć (ok. 1,13 mln osób),
  • oraz 224 113 miejsc doraźnego schronienia (MDS) – czyli głównie piwnice/parkingi – o teoretycznej pojemności ok. 49,24 mln osób.

Jeśli liczyć tylko „trwałe” budowle ochronne (schrony + ukrycia), to daje to pojemność ok. 1,43 mln miejsc. Brzmi nieźle, dopóki nie zestawimy tego z populacją 38 milionów mieszkańców Polski.

Zmiany w legislacji dotyczące schronów

Wraz z wejściem w życie ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) – obowiązującej od 1 stycznia 2025 r. – rozpoczęto porządkowanie systemu ewidencji oraz ponowną weryfikację budowli ochronnych według zaostrzonych kryteriów.

W praktyce właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy zostali zobowiązani
do zgłoszenia budowli ochronnych do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w terminie do
31 marca 2025 r. Następnie jednostki samorządu terytorialnego kierują zgłoszone obiekty
do sprawdzeń technicznych, realizowanych przez Państwową Straż Pożarna oraz powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego (PINB).

Równolegle weszły akty wykonawcze, które porządkują definicje i kryteria:

  • 21 lutego 2025 – rozporządzenie MSWiA w sprawie kryteriów uznawania obiektów za budowle ochronne (Dz.U. 2025 poz. 235), w życie 27 lutego 2025
  • 4 listopada 2025 – rozporządzenie MSWiA w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych (Dz.U. 2025 poz. 1548), w życie 13 listopada 2025

Rozporządzenie z dnia 4 listopada wprowadza uporządkowaną klasyfikację budowli ochronnych: U-1/U-2/U-3 dla ukryć oraz S-1/S-2/S-3 dla schronów, odpowiadającą stopniowaniu wymagań technicznych, w tym m.in. w zakresie odporności na oddziaływanie odłamków, ostrzału, promieniowania oraz fali uderzeniowej.

Stan schronów – ile obiektów naprawdę przechodzi test?

Spora część tego, co kiedyś w ewidencjach figurowało jako schron/ukrycie, nie dowozi stanu technicznego. Wnioski NIK (przed wejściem nowych przepisów)
Kontrola Najwyższej Izby Kontroli wykazała, iż znaczna część istniejących obiektów nie spełniała podstawowych wymagań technicznych. W szczególności 68% skontrolowanych schronów oraz 53% ukryć nie odpowiadało minimalnym standardom, głównie z powodu wieloletnich zaniedbań eksploatacyjnych i braku adekwatnego utrzymania (NIK, wystąpienie pokontrolne z 2023 r., sygn. LWR/2023/4/061).

W grudniu 2025 r., podczas posiedzenia sejmowej podkomisji ds. zarządzania kryzysowego, Dyrektor Biura Ochrony Ludności Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnejst. bryg. Mariusz Lenartowicz wskazał następujący stan prac weryfikacyjnych:

  • 4 459 – liczba sprawdzeń zleconych przez samorządy,
  • 2 701 – liczba sprawdzeń faktycznie wykonanych (w tym 2 459 przeprowadzonych wspólnie z nadzorem budowlanym),
  • 1 972 – liczba wydanych stanowisk,
  • 1 344 – liczba budowli wskazanych jako mogące spełniać funkcje ochronne (ok. 68% spośród sprawdzonych).

Styczeń 2026 – w mediach oraz na konferencjach pojawiają się już inne komunikaty: zweryfikowano ok. 4 tys. zgłoszeń, z których ok. 2 tys. obiektów może pełnić funkcję obiektów zbiorowej ochrony po odpowiednim dostosowaniu . W styczniu 2026 r. pojawiały się informacje, iż zweryfikowano ok. 4 tys. zgłoszeń, a ok. 2 tys. obiektów może docelowo pełnić funkcję obiektów zbiorowej ochrony po wykonaniu niezbędnych dostosowań. Ten sposób prezentacji danych akcentuje nie tyle stan „tu i teraz”, ile potencjał po modernizacji.

„Gdzie się ukryć?” – czy ta mapa mówi prawdę?

W grudniu 2025 MSWiA uruchomiło narzędzie „Gdzie się ukryć” (gdziesieukryc.pl), które pokazuje punkty na mapie i działa też offline (PWA). Mówimy o skali rzędu ok. 70 tys. lokalizacji (punkty schronienia/obiekty ochrony).

Ale uwaga, bo tu ludzie najczęściej rozbijają się o oczekiwania: mapa pomaga znaleźć najbliższe miejsce „do schowania się”, a nie daje gwarancji, iż to jest pełnoprawny schron
w nowych standardach. Sama PSP tłumaczy, iż aplikacja musiała oprzeć się na istniejącej infrastrukturze (m.in. danych z wcześniejszej inwentaryzacji 2022-2023) i iż obiekty
są weryfikowane oraz dokładane etapami.

W praktyce: aplikacja jest sensowna na „tu i teraz”, ale nie pozostało wersją końcową.

Docelowo dane mają trafić do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (CEOZO)
– cyfrowego rejestru zarządzanego przez Komendanta Głównego PSP, którego pełne uruchomienie zaplanowano na grudzień 2025/I kwartał 2026.

Podsumowanie

Na początku 2026 r. obraz jest czytelny: po inwentaryzacji z lat 2022–2023 w Polsce wykazano 1 903 schrony i 8 719 ukryć (łącznie ok. 1,43 mln miejsc w budowlach ochronnych). Jednocześnie wyniki kontroli NIK oraz weryfikacje prowadzone w 2025 r. pokazują, iż znaczna część tej infrastruktury nie spełniała lub nie spełnia wymaganych standardów technicznych.
W toku sprawdzeń – według danych przedstawionych w grudniu 2025 r. – spośród 2 701 skontrolowanych obiektów 1 344 wskazano jako mogące spełniać funkcje ochronne. Równolegle komunikaty z początku 2026 r. wskazują, iż około 2 tys. obiektów może docelowo pełnić funkcję obiektów zbiorowej ochrony po dostosowaniu.

Kluczowy wniosek jest prosty: Polska ma dużą liczbę obiektów zidentyfikowanych, ale realna użyteczność ochronna zależy od stanu technicznego i dostosowania do nowych wymagań. Narzędzia mapowe (w tym „Gdzie się ukryć”) ułatwiają lokalizację punktów schronienia, natomiast ostatecznym rozstrzygnięciem będzie wynik trwających kontroli i aktualizacja danych w CEOZO.

Idź do oryginalnego materiału