Byłej prezes TK grozi 10 lat więzienia

Julia Przyłębska

Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła do Prokuratora Generalnego zawiadomienie dotyczące byłej prezes Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej. Chodzi o zmiany składów orzekających TK, które – zdaniem Fundacji – mogły być dokonywane z naruszeniem prawa.

HFPC uzyskała dane Trybunału po trwających niemal pięć lat staraniach i postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Wynika z nich, iż w latach 2015–2020 składy sędziowskie zmieniano w 885 sprawach. Fundacja wskazała co najmniej 176 przypadków, w których przyczyną nie była śmierć sędziego ani zakończenie jego kadencji.

Według HFPC zmiany dotyczyły m.in. głośnych spraw związanych z Krajową Radą Sądownictwa, władzami TVP i Polskiego Radia, prezydenckim prawem łaski, kontrolą operacyjną oraz obowiązkowymi szczepieniami. Fundacja twierdzi, iż składy kształtowano w taki sposób, aby większość uzyskiwali w nich sędziowie wybrani po 2015 r.

Kontrowersje dotyczące sposobu wyznaczania składów TK pojawiały się już wcześniej. W 2017 r. grupa sędziów Trybunału zwróciła uwagę Julii Przyłębskiej na częste zmiany składów i sędziów sprawozdawców. Rok później sędzia Jarosław Wyrembak wskazywał na przypadki wymiany sędziego po ujawnieniu przez niego stanowiska w danej sprawie.

HFPC uważa, iż działania opisane w zawiadomieniu mogą stanowić przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej. Przestępstwo takie zagrożone jest karą od roku do 10 lat więzienia.

Ewentualne pociągnięcie Przyłębskiej do odpowiedzialności karnej wymagałoby jednak uchylenia jej immunitetu. Jako sędzia TK w stanie spoczynku przez cały czas jest nim objęta.