ZUS przeprowadził kontrole i wstrzymał świadczenia w Małopolsce. Skala jest ogromna

Tysiące kontroli, setki zakwestionowanych zwolnień lekarskich i milionowe kwoty wstrzymanych świadczeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podsumował działania prowadzone w ubiegłym roku w Małopolsce. Dane pokazują, iż skala nieprawidłowości w korzystaniu ze zwolnień lekarskich pozostaje wysoka.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek sprawdzać zarówno prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy, jak i sposób wykorzystywania zwolnień lekarskich. Kontrole prowadzone są na dwa sposoby.

Pierwszy dotyczy samego zwolnienia. Lekarze orzecznicy ZUS weryfikują, czy osoba przebywająca na zwolnieniu faktycznie pozostaje niezdolna do pracy. jeżeli stan zdrowia na to pozwala, zwolnienie może zostać skrócone. W całym 2025 roku w województwie małopolskim 1130 takich spraw zakończyło się korektą zwolnienia lekarskiego. Według danych ZUS pozwoliło to ograniczyć wypłaty świadczeń o ponad 920 tys. zł.

Drugi rodzaj kontroli dotyczy już sposobu wykorzystywania zwolnienia. Sprawdzane jest, czy osoba nie podejmuje pracy lub nie wykonuje innych czynności, które mogą utrudniać powrót do zdrowia. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wypłata zasiłku chorobowego jest wstrzymywana. Jeżeli świadczenie zostało już wypłacone, ubezpieczony musi je zwrócić.

Ogromna skala. Wstrzymane świadczenia

W 2025 roku w Małopolsce takie sytuacje stwierdzono u 1176 osób. Wstrzymane świadczenia sięgnęły niemal 2,5 mln zł. Łącznie w ubiegłym roku w regionie wstrzymano wypłatę zasiłków chorobowych w ponad 2,3 tys. przypadkach, a ich wartość przekroczyła 3,4 mln zł.

ZUS podkreśla, iż nie istnieje zamknięty katalog zachowań uznawanych za nadużycie zwolnienia lekarskiego. Zasadą jest jednak to, iż zwolnienie ma służyć powrotowi do zdrowia i odzyskaniu umiejętności pracy.

Wśród najczęściej stwierdzanych nieprawidłowości pojawia się wykonywanie pracy – zarówno legalnej, jak i nielegalnej – dla innego podmiotu. Chodzi m.in. o pracę w gastronomii, prowadzenie własnej działalności czy świadczenie usług.

Kontrole ujawniają również wyjazdy wypoczynkowe, udział w szkoleniach i kursach, a także obecność na wydarzeniach rodzinnych czy sportowych. W niektórych przypadkach chodzi o prace remontowe lub budowlane, takie jak malowanie czy naprawy przy domu.

Nadchodzi zmiana w przepisach

W najbliższym czasie zmienią się także przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Część nowych regulacji zacznie obowiązywać 13 kwietnia. Wprowadzona zostanie m.in. możliwość wykonania tzw. czynności incydentalnej podczas zwolnienia lekarskiego bez utraty prawa do zasiłku. Ustawa określa, czym taka czynność jest.

Nowe przepisy rozszerzą również uprawnienia kontrolerów ZUS. Będą mogli wylegitymować osobę, której zwolnienie sprawdzają, a także wejść do miejsca przeprowadzania kontroli.

Kolejne zmiany przewidziano od 1 stycznia 2027 roku. Do końca 2026 roku obowiązuje zasada, iż w przypadku kilku tytułów do ubezpieczenia – na przykład etatu i działalności gospodarczej lekarz powinien wystawić osobne zwolnienie dla wszystkich z nich.

Od 2027 roku, na wniosek ubezpieczonego, lekarz nie będzie musiał wystawiać oddzielnego zwolnienia z każdego tytułu ubezpieczenia. Dotyczy to sytuacji, gdy choroba uniemożliwia wykonywanie jednej pracy, ale charakter drugiej pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków.

Te artykuły mogą Cię zainteresować:

Kraków: pasażerowie szturmują punkty obsługi komunikacji. W tle nowe bilety

Kradzieże w centrum Krakowa. Zatrzymany 28-latek, grozi mu do 10 lat więzienia

ZUS. Od 1 marca obowiązują nowe, wyższe, kwoty graniczne przychodów