Znamy dokładne terminy wypłat 14. emerytur. Już wiadomo ile średnio dostanie każdy senior i kto na pewno nie dostanie ani grosza

Większość seniorów słysząc o czternastej emeryturze wyobraża sobie kwotę bliską 2000 zł – tyle wynosi bowiem jej maksymalna, pełna wysokość. Rzeczywistość osoby pobierającej dziś przeciętne świadczenie w Polsce wygląda jednak zupełnie inaczej, a różnica sięga tysiąca kilkuset złotych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało już projekt rozporządzenia określający szczegóły tegorocznej wypłaty – i to właśnie w szczegółach kryje się ta różnica.

Starsze małżeństwo konsultuje ze sobą pisma, które dostali. Fot. Shutterstock.

Przelew we wrześniu, razem ze zwykłą emeryturą

Zgodnie z projektem rozporządzenia czternasta emerytura trafi do uprawnionych we wrześniu 2026 roku, razem z regularną emeryturą lub rentą, w standardowych terminach wypłat stosowanych przez ZUS, KRUS oraz Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA – a więc 1., 5., 6., 10., 15., 20. lub 25. dnia miesiąca, w zależności od tego, kiedy dana osoba ma ustalony termin wypłaty świadczenia podstawowego. Żadnego wniosku nie trzeba składać – ZUS, KRUS i Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA same sprawdzą uprawnienia i wyliczą należną kwotę. Warto przy tym zachować czujność wobec osób oferujących odpłatną „pomoc” w uzyskaniu czternastki – żadna taka pomoc nie jest potrzebna, a tego typu oferty to najczęściej próba wyłudzenia danych lub pieniędzy.

Pełna kwota tylko do 2900 zł, dalej każda złotówka się liczy

Maksymalna wysokość czternastki w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, czyli około 1800,43 zł na rękę – dokładnie tyle, ile aktualna najniższa emerytura po marcowej waloryzacji. Pełną kwotę otrzymają jednak wyłącznie osoby, których świadczenie podstawowe nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie. Powyżej tego progu działa mechanizm „złotówka za złotówkę” – każda złotówka emerytury ponad 2900 zł pomniejsza czternastkę o złotówkę, aż do całkowitego wyzerowania świadczenia przy emeryturze przekraczającej 4828,49 zł brutto.

Tu właśnie ujawnia się rozdźwięk między wyobrażeniem a rzeczywistością. Według najnowszych danych ZUS przeciętna emerytura wypłacana w maju 2026 roku wyniosła 4480,72 zł brutto – a więc wyraźnie powyżej progu 2900 zł uprawniającego do pełnej kwoty. Dla osoby otrzymującej dokładnie taką, przeciętną emeryturę, nadwyżka ponad próg wynosi 1580,72 zł, co po odjęciu od maksymalnej czternastki daje wypłatę rzędu 397,77 zł – niecałe 400 zł, zamiast niemal 2000 zł, które wielu seniorów ma w głowie jako punkt odniesienia. Innymi słowy, osoba na statystycznie przeciętnej emeryturze w Polsce dostanie z czternastki kilka więcej niż jedną piątą jej maksymalnej wysokości.

Cztery grupy, które nie dostaną nic – niezależnie od wysokości świadczenia

Oprócz osób, których emerytura przekracza próg 4828,49 zł brutto, są jeszcze cztery kategorie seniorów wykluczonych z czternastki z przyczyn niezwiązanych bezpośrednio z wysokością dochodu. Pierwszą stanowią sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku – formalnie nie pobierają oni „emerytury” w rozumieniu ustawy o czternastce, tylko uposażenie w stanie spoczynku, uregulowane odrębnie w Prawie o ustroju sądów powszechnych oraz w Prawie o prokuraturze. Drugą grupą są osoby pobierające tak zwaną emeryturę olimpijską, przyznawaną wybitnym sportowcom na zasadach całkowicie odrębnych od powszechnego systemu emerytalnego. Trzecią kategorią są osoby, którym na określony w rozporządzeniu dzień zawieszone jest prawo do świadczenia podstawowego – najczęściej z powodu przekroczenia limitu dorabiania przy wcześniejszej emeryturze. Czwartą, najliczniejszą liczebnie w ujęciu ustawowym, są po prostu osoby z emeryturą przekraczającą górny próg 4828,49 zł brutto.

Prawo do czternastki nie ogranicza się przy tym wyłącznie do klasycznych emerytur. Dodatkowe świadczenie przysługuje też osobom pobierającym renty rodzinne, renty socjalne, renty strukturalne oraz inne długoterminowe świadczenia emerytalno-rentowe, jeżeli spełniają ustawowe warunki dochodowe opisane wyżej. Warto podkreślić, iż opublikowany projekt rozporządzenia wciąż jest procedowany, więc ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec drobnym korektom – sam mechanizm wypłaty, jej termin i wysokość są już jednak znane na tyle dokładnie, iż każdy senior może już dziś obliczyć, ile realnie trafi na jego konto we wrześniu.