Zaczynają się ogromne kontrole skarbowe. Kontrolerzy porównają wystawione przez monterów faktury z Twoim PIT

Od 1 kwietnia 2026 roku każda faktura wystawiona przez instalatora fotowoltaiki trafia do Krajowego Systemu e-Faktur – w tym samym momencie, w którym pojawia się u klienta. KAS może teraz automatycznie zestawić fakturę za panele z Twoją deklaracją PIT, sprawdzić czy odliczyłeś ulgę termomodernizacyjną, a jeżeli tak – zweryfikować czy zrobiłeś to prawidłowo. Dla setek tysięcy właścicieli instalacji montowanych w boomie lat 2020-2023 czas na ewentualne korekty się kurczy.

Jest słoneczny dzień. Technik z narzędziami i zeszytem stoi w drzwiach mieszkania. Fot. Shutterstock.

Skąd nasilenie kontroli akurat teraz – trzy powody

Boom fotowoltaiczny w Polsce przypadł na lata 2019-2023. Według danych URE łączna moc zainstalowanych mikroinstalacji PV w Polsce przekroczyła w 2024 roku 16 GW – to ponad 1,2 mln instalacji. Większość z nich była montowana w okresie, gdy rynek rósł w tempie kilkudziesięciu procent rocznie, firmy instalatorskie powstawały masowo, a presja cenowa i skala zamówień sprzyjały niedbałości formalnej – zarówno po stronie instalatorów, jak i właścicieli domów.

Powód pierwszy: KSeF. Od 1 lutego 2026 roku wszystkie duże firmy (obroty powyżej 200 mln zł rocznie) i od 1 kwietnia 2026 roku wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa mają obowiązek wystawiania faktur przez Krajowy System e-Faktur. Każda faktura za panele, inwerter, montaż czy magazyn energii trafia do systemu MF automatycznie. KAS nie musi już wysyłać kontrolerów – algorytm zestawia fakturę z PIT właściciela i flaguje rozbieżności.

Powód drugi: przedawnienie. Zobowiązania podatkowe przedawniają się po 5 latach. Instalacje montowane w 2020 roku mogą być kontrolowane najpóźniej do końca 2026 roku. To tworzy naturalny deadline dla KAS – i wyjaśnia, dlaczego akurat teraz następuje nasilenie czynności sprawdzających w tej kategorii.

Powód trzeci: skala ulgi i jej wartość dla budżetu. Ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć od dochodu do 53 000 zł na osobę (106 000 zł dla małżonków). Przy stawce podatkowej 32 proc. to realna korzyść rzędu 16 960 zł. Przy stawce 12 proc. – 6 360 zł. Przy ponad milionie instalacji zamontowanych w Polsce, choćby kilkuprocentowy błąd w skali rynku to miliardowa wartość potencjalnych domiarów.

Gdzie fiskus szuka błędów – 6 najczęstszych problemów

KAS nie publikuje statystyk w podziale na branżę fotowoltaiczną. Ale na podstawie interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, decyzji organów podatkowych i analiz doradców podatkowych można wskazać 6 kategorii błędów, które najczęściej kończą się wezwaniem lub decyzją:

Błąd Na czym polega Konsekwencja

Odliczenie wydatków pokrytych dotacją	Właściciel odliczył pełną kwotę faktury, mimo iż część lub całość pokrył „Mój Prąd”, „Czyste Powietrze” lub inna dotacja. Odliczyć można wyłącznie wkład własny.	Korekta PIT, dopłata podatku + odsetki 10,5% rocznie
Błędna stawka VAT na fakturze (8% vs 23%)	Instalator wystawił fakturę z 8% VAT dla instalacji na budynku gospodarczym, garażu wolnostojącym lub dla instalacji przekraczającej 50 kW. Stawka 8% przysługuje wyłącznie dla mikroinstalacji w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do 300 m².	Organ kwestionuje prawo do ulgi; instalator może być zobowiązany do korekty faktury i dopłaty VAT
Faktura wystawiona przez podatnika zwolnionego z VAT	Do ulgi kwalifikują się wyłącznie faktury od czynnych podatników VAT. Część małych instalatorów działa jako podmioty zwolnione.	Utrata prawa do ulgi w całości za ten wydatek
Klimatyzator z pompą ciepła wliczony do ulgi	Dyrektor KIS w interpretacji z 2024 roku potwierdził, iż klimatyzatory z funkcją grzania – choćby te z pompą ciepła – nie kwalifikują się do ulgi termomodernizacyjnej. Wielu instalatorów umieszczało je na tej samej fakturze co PV.	Korekta ulgi w części przypadającej na klimatyzator
Przekroczenie limitu 53 000 zł	Właściciel odliczył łącznie więcej niż 53 000 zł (w tym z poprzednich lat), nie uwzględniając iż limit dotyczy sumy wszystkich przedsięwzięć termomodernizacyjnych na wszystkich nieruchomościach.	Korekta, dopłata, odsetki
Niezakończenie inwestycji w 3 lata	Instalacja zamówiona w 2021 roku, za którą zapłacono zaliczkę, nie została odebrana do końca 2024 roku. Termin 3 lat liczy się od końca roku poniesienia pierwszego wydatku.	Obowiązek zwrotu całej ulgi poprzez doliczenie odliczonej kwoty do dochodu w roku przekroczenia terminu

Źródło: ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 163 ze zm.), art. 26h; rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz.U. 2018 poz. 2489); interpretacja Dyrektora KIS z 2024 r. dot. klimatyzatorów z pompą ciepła.

Karuzela VAT na panelach – precedens sprzed kilku lat, który wraca w kontrolach

Problemy z fotowoltaiką i podatkami to nie tylko błędy formalne nieświadomych właścicieli domów. Prokuratura Krajowa ujawniła zorganizowaną grupę przestępczą działającą w Polsce, Czechach, Słowacji i na Litwie, która pozorując handel panelami fotowoltaicznymi wyłudziła VAT na szkodę Skarbu Państwa na co najmniej 35 mln zł. Służby zatrzymały 22 osoby, a łącznie zarzuty usłyszało 206 podejrzanych, a wartość zabezpieczonego mienia wyniosła 47 mln zł. Grozi kara do 15 lat więzienia za działalność w zorganizowanej grupie przestępczej.

Ta sprawa ma bezpośrednie przełożenie na codzienne kontrole właścicieli instalacji. Jednym z efektów postępowań karnych dotyczących karuzel VAT w branży PV jest to, iż KAS otrzymał narzędzia i motywację do krzyżowego sprawdzania faktur za instalacje z rejestrami VAT dostawców. Uczciwy właściciel domu, który kupił instalację od firmy wplątanej – choćby nieświadomie – w karuzele fakturowe, może zostać wciągnięty w postępowanie wyjaśniające.

Jakie kary grożą i za co – tabela sankcji

Naruszenie Podstawa prawna Sankcja

Niezasadne odliczenie ulgi termomodernizacyjnej (błąd, nie oszustwo)	Art. 26h ustawy o PIT + Ordynacja podatkowa	Korekta PIT, dopłata podatku + odsetki 10,5% rocznie od każdego roku zaległości
Nierzetelne prowadzenie ewidencji podatkowej	Art. 61 KKS	Mandat do 24 030 zł lub grzywna sądowa do 96 120 zł
Podanie nieprawdy w deklaracji podatkowej (wykroczenie skarbowe)	Art. 56 § 3 KKS	Mandat do 24 030 zł
Podanie nieprawdy w deklaracji (przestępstwo – uszczuplenie powyżej 24 030 zł)	Art. 56 § 1 KKS	Grzywna do 46 mln zł lub kara więzienia do 5 lat
Udział w karuzeli VAT (działalność w zorganizowanej grupie przestępczej)	Art. 258 KK + art. 62 KKS	Do 15 lat pozbawienia wolności
Brak faktury VAT lub paragon zamiast faktury za instalację	Art. 62 KKS	Mandat do 24 030 zł

Stawki kar wg płacy minimalnej 4 806 zł brutto obowiązującej od 1 stycznia 2026 r. (rozporządzenie RM z 11 września 2025 r., Dz.U. 2025, poz. 1242). Odsetki za zwłokę: 10,5% rocznie (obwieszczenie Ministra Finansów z 5 marca 2026 r.).

Kluczowa różnica dla większości właścicieli domów: niezamierzony błąd w uldze to nie przestępstwo skarbowe. Korekta złożona z własnej inicjatywy, zanim organ podatkowy wszcznie postępowanie, oznacza jedynie dopłatę podatku z odsetkami – bez sankcji karnych. To zupełnie inny scenariusz niż świadome zatajanie dochodów.

Warszawa i Mazowsze: centrum bumu PV i centrum kontroli

Warszawa i aglomeracja mazowiecka to jeden z regionów o najgęstszym zagęszczeniu instalacji fotowoltaicznych w Polsce – zgodnie z danymi URE Mazowsze należy do 5 województw z największą mocą zainstalowanych mikroinstalacji. Powiaty podwarszawskie – Pruszków, Piaseczno, Wołomin, Legionowo, Grójec – to obszary silnego boomu budowlanego z lat 2019-2023, gdzie właściciele domów jednorodzinnych masowo montowali panele.

Dla Warszawy i Mazowsza szczególne znaczenie ma jeszcze jeden czynnik: tu działa największe zagęszczenie firm z KSeF od 1 lutego 2026 roku – czyli dużych podatników z obrotem powyżej 200 mln zł. Część hurtowni materiałów elektrycznych i dużych instalatorów PV w stolicy weszła w KSeF jako pierwsze. Ich faktury – w tym za instalacje wykonane dla właścicieli domów – są już w systemie MF. Algorytm krzyżowy pracuje.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź swoje rozliczenie zanim to zrobi urząd

1. Znajdź wszystkie faktury za instalację i sprawdź kto je wystawił
Wejdź na strony podatki.gov.pl → „Sprawdź status podatnika VAT” i wpisz NIP instalatora. Sprawdź, czy w dniu wystawienia faktury był czynnym podatnikiem VAT. jeżeli nie był – Twoja ulga może być zakwestionowana w całości w odniesieniu do tej faktury. Masz 5 lat na przechowywanie dokumentów od końca roku złożenia zeznania.

2. Sprawdź czy nie odliczyłeś wydatków pokrytych dotacją
Jeśli korzystałeś z „Mój Prąd”, „Czyste Powietrze”, dotacji gminnych lub innych programów – odliczeniu podlega wyłącznie kwota, którą zapłaciłeś z własnej kieszeni. Kwota dofinansowania musi być odjęta od podstawy ulgi. Błąd w tym zakresie to jeden z najczęstszych powodów korekty decyzją organu.

3. Złóż korektę PIT teraz – zanim przyjdzie wezwanie
Korekta zeznania złożona z własnej inicjatywy, przed wszczęciem przez urząd jakiegokolwiek postępowania, chroni przed sankcjami karnoskarbowymi. Płacisz zaległy podatek i odsetki (10,5% rocznie) – i na tym koniec. Po wezwaniu możliwości są mniejsze. Korektę PIT złożysz przez e-Urząd Skarbowy (podatki.gov.pl) lub przez biuro rachunkowe.

4. Sprawdź stawkę VAT na fakturze
Faktura z 8% VAT za instalację na budynku mieszkalnym jednorodzinnym do 300 m² – prawidłowa. Faktura z 8% VAT za instalację na budynku gospodarczym, garażu wolnostojącym, instalację powyżej 50 kW lub na budynku używanym do działalności gospodarczej – nieprawidłowa, powinna być 23%. jeżeli masz wątpliwości co do statusu swojego budynku – poproś instalatora o wyjaśnienie lub złóż wniosek o interpretację indywidualną do KIS (bezpłatna dla osób fizycznych).

5. jeżeli dostałeś wezwanie – nie ignoruj terminu odpowiedzi
Wezwanie w ramach czynności sprawdzających (art. 274a Ordynacji podatkowej) daje zwykle 7-14 dni na odpowiedź. Przygotuj dokumentację: faktury, potwierdzenia przelewów, dokumenty dotacyjne, protokół odbioru instalacji. Odpowiedz na piśmie lub przez e-Urząd Skarbowy. Brak reakcji uruchamia formalne postępowanie podatkowe.