Krakowskie Muzeum Armii Krajowej odwiedził wnuk patrona gen. Emila Fieldorfa „Nila” – Emil Ney z Australii. Gość przekazał do zbiorów dwie cenne pamiątki po generale: Krzyż Virtuti Militari i Srebrny Krzyż Zasługi.
W środę 9 września Muzeum Armii Krajowej odwiedził Emil Ney z żoną Ireną. Państwo Neyowie przylecieli z Australii, by przekazać do zbiorów pamiątki po gen. Emilu Fieldorfie „Nilu”, patronie MAK. Emil Ney jest wnukiem generała, synem jego starszej córki Krystyny. Przywiózł przechowywane w rodzinie dwa przedwojenne odznaczenia dziadka.
Pierwsze to Krzyż Srebrny Virtuti Militari nadany Fieldorfowi 17 maja 1922 r. za męstwo wykazane w starciu z Rosjanami pod Hulewiczami w sierpniu 1916 r. Emil Fieldorf był wtedy sierżantem Legionów Polskich. Drugie to Srebrny Krzyż Zasługi nadany w latach 20., gdy Fieldorf był zawodowym oficerem WP.
Obydwa odznaczenia są w dobrym stanie (Virtuti Militari, z wybitym numerem nr 7169, ma współczesną wstążkę). Emil Ney otrzymał je w latach 70. ub.w. od swojej babci, Janiny Fieldorf, żony generała.
Podczas pierwszego dnia pobytu państwo Neyowie zostali oprowadzeni po otwartej w marcu 2025 r. w MAK wystawie „Generał >>Nil<< (dziś to część ekspozycji stałej). Pokazywane są na niej osobiste pamiątki po generale przekazane przed laty przez jego rodzinę.
Następnego dnia, w środę 10 września, goście wzięli udział w otwarciu się tegorocznej edycji Rajdu Kurierów i Emisariuszy Szlakiem „Szkoła” w Orawce koło Nowego Targu. To właśnie trasą kurierską „Szkoła” we wrześniu 1940 r. Emil Fieldorf jako emisariusz rządu RP dotarł z Budapesztu do okupowanej Polski. Emil Ney był gościem honorowym tego wydarzenia. Start rajdu miał miejsce pod Willą Sabina w Orawce, gdzie zebrali się uczestnicy i organizatorzy, członkowie rodzin przewodników i kurierów trasy „Szkoła”, przedstawiciele władz – w sumie około 300 osób.
Przedstawiono sylwetkę gen. Fieldorfa, jego drogę do kraju oraz mieszkańców Orawy, którzy pomogli mu w przejściu granicy słowacko-niemieckiej. Głos zabrał wzruszony Emil Ney, który podziękował obecnym za kultywowanie pamięci o jego dziadku. Wtedy też odbyło się oficjalne przekazanie odznaczeń generała na ręce przedstawiciela Muzeum Armii Krajowej.
Goście z Australii, którym towarzyszyli wójt gminy Jabłonka Stanisław Kasprzak, jego zastępczyni Monika Mastela, współorganizator rajdu Jan Dudor oraz przedstawiciele Muzeum Armii Krajowej, złożyli następnie kwiaty pod pomnikami trasy kurierskiej „Szkoła”: na pograniczu miejscowości Bukowina-Osiedle, Harkabuz i Raba Wyżna ( tym miejscu we wrześniu 1940 r. podążający do Warszawy płk Emil Fieldorf przekroczył granicę słowacko-niemiecką prowadzony przez przewodników trasy „Szkoła”) oraz w Jabłonce pod domem rodziny Smutków, w którym działał konspiracyjny punkt kontaktowy na trasie. Przewinął się przez niego także wracający do kraju Emil Fieldorf.
Trzeciego dnia pobytu, 11 września, wnuk generała odwiedził Jednostkę Wojskową NIL w Krakowie, której patronem jest gen. Emil Fieldorf. Został tam podjęty przez jej dowódcę płk. Piotra Gomułę. Państwo Neyowie, oficerowie jednostki i przedstawiciel Muzeum AK złożyli wieniec pod stojącym na terenie jednostki pomnikiem patrona. Odwiedzili też odsłoniętą 4 września br. tablicę poświęconą córce gen. „Nila” Marii Fieldorf-Czarskiej i zwiedzili izby pamięci.
Wizytę państwa Neyów w Krakowie i Muzeum AK zakończyło wspólne zdjęcie z pracownikami zrobione na muzealnym dziedzińcu.
Emil Ney urodził się w 1954 r. w Łodzi jako syn najstarszej córki gen. Emila Fieldorfa „Nila” Krystyny. W 1987 r. wyemigrował z Polski z rodziną i osiadł w Australii. W 2019 r. podczas wizyty w Krakowie przekazał do zbiorów kolekcję odznaczeń dziadka.
Gen. Emil Fieldorf „Nil” (ur. 20 marca 1895 r. w Krakowie, zm. 24 lutego 1953 r. w Warszawie) był legionistą, uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej 1919–1921 i kampanii wrześniowej 1939 r. Podczas okupacji w 1940 r. przedostał się do Polski z Wielkiej Brytanii jako pierwszy emisariusz rządu i Naczelnego Wodza do kraju. Wszedł do konspiracji i został organizatorem i dowódcą Kierownictwa Dywersji (Kedywu), specjalnej struktury Armii Krajowej, zajmującej się przeprowadzaniem akcji sabotażowo-dywersyjnych. Po upadku Powstania Warszawskiego został zastępcą dowódcy AK i awansował na generała. Aresztowany przypadkowo przez Sowietów wiosną 1945 r., został trafił do łagrów na Ural. Po powrocie do Polski UB aresztowało go w listopadzie 1950 r. W procesie został skazany na karę śmierci, którą wykonano w więzieniu mokotowskim w Warszawie przez powieszenie. Miejsca pochówku ciała do dziś nie odnaleziono. Był najwyższym rangą dowódcą AK zamordowanym po wojnie przez komunistów.
Od 2001 r. gen. Emil Fieldorf „Nil” jest patronem Muzeum Armii Krajowej w Krakowie.
—
English (US) · 
Polish (PL) · 
Russian (RU) ·