Usłyszał swój głos w reklamie. Wygrał proces

19 minut temu
Nie nagrał reklamy, nie zgodził się na udział w kampanii i nie otrzymał wynagrodzenia. Mimo to jego głos można było usłyszeć w materiałach promujących przydomowe oczyszczalnie ścieków. Jarosław Łukomski, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich lektorów, postanowił walczyć o swoje prawa w sądzie. 13 listopada zapadł wyrok, który może mieć ogromne znaczenie dla osób pracujących głosem. Reklamował produkt, choć nigdy nie stanął przed mikrofonemJarosław Łukomski pracuje jako lektor od ponad 40 lat. Jego charakterystyczny głos znają miliony Polaków oglądających filmy, seriale i reklamy. W 2025 roku dowiedział się, iż w internetowej kampanii spółki JFC Polska, produkującej m.in. przydomowe oczyszczalnie ścieków, wykorzystano głos łudząco podobny do jego własnego. CZYTAJ: Zmarła, zanim państwo zdążyło jej pomóc. Teraz powstaje „ustawa Hani”Tymczasem Łukomski nie brał udziału w nagraniach. Nie udzielił też zgody na wykorzystanie swojego głosu ani nie otrzymał wynagrodzenia. W listopadzie 2025 roku, przy wsparciu banku głosów Mikrofonika, skierował sprawę do sądu. Domagał się usunięcia reklam, przeprosin oraz rekompensaty finansowej. Pozwana firma kwestionowała zarzut naruszenia praw lektora. Podkreślała, iż w reklamach nie wykorzystano jego imienia, nazwiska ani wizerunku.Ponad 47 tys. zł i obowiązek przeprosin13 listopada 2026 roku Sąd Okręgowy w Warszawie uznał jednak, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych Jarosława Łukomskiego. Spółka JFC Polska została zobowiązana do zapłaty 30 tys. zł zadośćuczynienia oraz 17 280 zł odszkodowania. Łącznie daje to 47 280 zł, nie licząc odsetek i kosztów postępowania. Sąd nakazał również usunięcie spornych materiałów reklamowych i zakazał ich dalszego wykorzystywania.Firma ma publikować przeprosiny przez 45 dni na swoim profilu na Facebooku, przez 14 dni na stronie internetowej oraz w portalu Wirtualne Media. Nie wszystkie żądania lektora zostały jednak uwzględnione. Łukomski domagał się 50 tys. zł zadośćuczynienia i ponad 100 tys. zł dodatkowej rekompensaty.Wyrok jest nieprawomocny.Sąd: każdy człowiek ma prawo do własnego głosuJednym z najważniejszych elementów rozstrzygnięcia było uznanie, iż głos człowieka stanowi dobro osobiste podlegające ochronie prawnej. I nie dotyczy to wyłącznie znanych aktorów, piosenkarzy czy lektorów.Sąd zwrócił uwagę, iż w przypadku materiałów tworzonych przy użyciu sztucznej inteligencji szczególnie istotne jest przypisywanie konkretnej osobie wypowiedzi, których w rzeczywistości nigdy nie wygłosiła. Nie trzeba przy tym stworzyć idealnej kopii głosu. Znaczenie ma to, czy przeciętny odbiorca może uznać nagranie za autentyczne.CZYTAJ: Osadzony z Zamościa wygrał ogólnopolski konkurs o Józefie PiłsudskimW sprawie Łukomskiego biegły ocenił, iż głos wykorzystany w reklamie był łudząco podobny do głosu lektora. Takie nagrania mogą mieć charakter deepfake'u, czyli sztucznie wygenerowanego materiału naśladującego rzeczywistą osobę.Sąd podkreślił również, iż zagrożenia związane z AI mogą obejmować nie tylko straty finansowe, ale także naruszenie prywatności, godności czy dobrego imienia.Ujawniono nazwę narzędzia. Padło ElevenLabsPodczas piątej, ostatniej rozprawy przesłuchano pracownika odpowiedzialnego za przygotowanie reklam. Jak relacjonuje branżowy portal PolscyLektorzy.pl, świadek zeznał, iż korzystał z narzędzia ElevenLabs, służącego między innymi do generowania syntetycznych głosów dzięki sztucznej inteligencji.CZYTAJ TEŻ: Gm. Łaszczów: Zrobili porządek na wielowyznaniowym cmentarzu w Kolonii PienianyWedług relacji PAP pracownik wyjaśniał, iż wykorzystywał bibliotekę dostępnych głosów AI i modyfikował nagrania, zmieniając między innymi tempo wypowiedzi oraz sposób wyrażania emocji. Samo użycie ElevenLabs nie przesądza jednak, czy do stworzenia wykorzystanego głosu posłużyły konkretne nagrania Łukomskiego ani czy dostawca technologii dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia prawa. To ważne rozróżnienie, bo wyrok dotyczy spółki JFC Polska, która wykorzystała nagrania reklamowe, a nie firmy dostarczającej narzędzie AI.Sprawa może mieć ciąg dalszyPo ogłoszeniu wyroku głos zabrał Tomasz Bartos, założyciel banku głosów Mikrofonika, który od początku wspierał lektora. Przyznał, iż choć rozstrzygnięcie jest korzystne dla Łukomskiego, jego przedstawiciele nie są w pełni zadowoleni z wysokości zasądzonych pieniędzy. Zapowiedział analizę tej części orzeczenia po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia. Bartos poinformował również o zamiarze podjęcia kroków prawnych wobec ElevenLabs. Chce uzyskać informacje dotyczące sposobów przetwarzania głosów wykorzystywanych przez użytkowników platformy.CZYTAJ: Pełnowymiarowe boisko i trybuny na 800 miejsc. Rusza przebudowa OSiR-u w BiłgorajuPrzedstawiciel Mikrofoniki zarzucił też JFC Polska brak współpracy podczas procesu. Według jego oświadczenia spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających prawa do wykorzystanych materiałów reklamowych.Z kolei pełnomocnicy JFC Polska zapowiedzieli, iż decyzję o ewentualnej apelacji podejmą po konsultacji z klientem.Czy AI może legalnie naśladować ludzki głos?Sztuczna inteligencja coraz częściej wykorzystywana jest do produkcji audiobooków, dubbingu, reklam czy materiałów edukacyjnych. Pozwala tworzyć realistyczne nagrania bez tradycyjnej sesji lektorskiej.Samo korzystanie z syntetycznych głosów nie jest jednak zabronione. Problem pojawia się wtedy, gdy technologia służy do nieuprawnionego naśladowania konkretnej osoby i przypisywania jej wypowiedzi, których nie wygłosiła.Warszawski wyrok pokazuje, iż choćby bez osobnych przepisów poświęconych klonowaniu głosu możliwe jest dochodzenie ochrony na podstawie regulacji dotyczących dóbr osobistych.Nie oznacza to, iż każda podobna sprawa zakończy się takim samym rozstrzygnięciem. Polski system prawny nie opiera się na wiążących precedensach, a wyrok w sprawie Łukomskiego nie pozostało prawomocny.Dla środowiska lektorów ma jednak szczególne znaczenie. Pokazuje, iż głos, który dla jednych jest sposobem komunikacji, a dla innych również narzędziem pracy, nie może być bez konsekwencji wykorzystywany do tworzenia reklam sugerujących udział konkretnego człowieka.
Idź do oryginalnego materiału