Takie emerytury dostają księża w Polsce. Różnice są ogromne

Powszechne przekonanie, iż księża korzystają z odrębnego, uprzywilejowanego systemu, nie znajduje jednak potwierdzenia w przepisach. Rzeczywistość jest bardziej złożona: większość duchownych przechodzi na emeryturę z minimalnym świadczeniem, ale są też przypadki emerytur sięgających kilkunastu, a choćby ponad dwudziestu tysięcy złotych miesięcznie.

Taki sam system jak dla wszystkich

Wbrew obiegowym opiniom księża nie mają własnego systemu emerytalnego. Podlegają tym samym zasadom co inni obywatele i odprowadzają składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prawo do emerytury nabywają po ukończeniu 65. roku życia, a jej wysokość zależy od sumy zgromadzonych składek, informuje Super Express.

Dodatkowym elementem jest Fundusz Kościelny, który wspiera duchownych w opłacaniu składek oraz – w określonych przypadkach – wypłaca im świadczenia po przejściu w stan spoczynku. Zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2026 rok jego budżet ma przekroczyć 272 mln zł.

Minimalna emerytura – rzeczywistość większości księży

Duchowni, którzy przez całe życie wykonywali wyłącznie posługę duszpasterską, najczęściej otrzymują emeryturę minimalną. W 2025 roku wynosi ona 1878,91 zł brutto miesięcznie. To właśnie ta kwota trafia na konta wielu polskich księży po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Wysokość świadczenia wynika z faktu, iż składki emerytalne opłacane są od tzw. zapomóg, czyli dobrowolnego wsparcia finansowego od parafian i parafii, a nie od klasycznego wynagrodzenia. W efekcie podstawa naliczania składek bywa niska, co przekłada się na minimalną emeryturę.

Dodatkowe etaty znacząco podnoszą świadczenia

Lepszą sytuację finansową na emeryturze mają duchowni, którzy łączyli posługę kapłańską z pracą zawodową – np. jako nauczyciele religii, wykładowcy akademiccy na uczelniach katolickich czy kapelani w szpitalach i instytucjach publicznych.

Od takich umów odprowadzane są pełne składki emerytalne na zasadach ogólnych. Dzięki temu świadczenia tej grupy duchownych mogą wynosić około 3200–3500 zł brutto miesięcznie, czyli wyraźnie więcej niż emerytura minimalna.

Kapelani służb mundurowych z najwyższymi emeryturami

Najwyższe emerytury otrzymują duchowni pełniący posługę w służbach mundurowych, takich jak: Wojsko Polskie, Policja, Straż Pożarna, Straż Graniczna, Służba Więzienna czy Krajowa Administracja Skarbowa. Kapelani otrzymują tam uposażenia wynikające z przepisów obowiązujących w tych formacjach, a od tych wynagrodzeń odprowadzane są składki w pełnej wysokości, co może przekładać się na wysokie świadczenia emerytalne.

W tym kontekście bywa przywoływany przykład arcybiskupa Sławoja Leszka Głódzia, byłego biskupa polowego Wojska Polskiego, którego łączne świadczenie – wynikające m.in. z uprawnień generalskich – ma wynosić około 23 tys. zł miesięcznie.

Dodatkowe pieniądze po 75. roku życia

Po ukończeniu 75 lat duchowni formalnie przechodzą w stan spoczynku. Od tego momentu Fundusz Kościelny wypłaca im dodatkowe świadczenie w wysokości około 2500 zł brutto miesięcznie. Jest ono niezależne od emerytury wypłacanej przez ZUS.

W praktyce oznacza to, iż w przypadku księży pobierających minimalną emeryturę łączne świadczenie po 75. roku życia wynosi około 4400 zł brutto miesięcznie.

Duże różnice, te same zasady

Różnice w emeryturach księży są bardzo duże. Większość duchownych otrzymuje minimalne świadczenie, natomiast nieliczni – zwłaszcza ci, którzy pracowali w służbach mundurowych lub na dodatkowych etatach – mogą liczyć na znacznie wyższe wypłaty. Wysokość emerytury wynika przede wszystkim z historii zatrudnienia i sumy odprowadzonych składek, a nie z istnienia odrębnego systemu.