Straciłeś pracę przed emeryturą? ZUS może płacić 1993,76 zł miesięcznie. Pilnuj 30 dni

Utrata pracy na kilka lat przed emeryturą nie zawsze oznacza pozostanie bez dochodu. Osoby spełniające ustawowe kryteria mogą otrzymywać z ZUS 1993,76 zł brutto miesięcznie. Świadczenie nie jest jednak przyznawane automatycznie, a spóźnienie z wnioskiem może zakończyć się odmową. Od wydania dokumentu przez urząd pracy są tylko 30 dni.

Starszy, senior, siedzi smutny Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

Świadczenie przedemerytalne jest przeznaczone dla osób, które znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji zawodowej przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Może dotyczyć między innymi pracowników zwolnionych z przyczyn leżących po stronie zakładu, przedsiębiorców po ogłoszeniu upadłości, byłych rencistów oraz niektórych opiekunów.

Od 1 marca 2026 roku ryczałtowa kwota świadczenia wynosi 1993,76 zł brutto miesięcznie. To jednak nie jest dodatek przysługujący każdemu bezrobotnemu we właściwym wieku. ZUS dokładnie sprawdzi przyczynę utraty zatrudnienia, staż ubezpieczeniowy i dochowanie terminów.

Nie dwa proste warunki, ale dwa zestawy wymagań

ZUS wyjaśnia, iż osoba zainteresowana musi spełnić dwa rodzaje warunków:

• indywidualne, zależne między innymi od wieku, stażu i przyczyny zakończenia pracy,
• wspólne dla wszystkich osób ubiegających się o świadczenie.

To istotna różnica. Samo ukończenie określonego wieku i przepracowanie wymaganej liczby lat nie wystarczą. Kandydat musi najpierw należeć do jednej z grup wskazanych w ustawie, a następnie przejść wymaganą procedurę w urzędzie pracy.

Kto może otrzymać 1993,76 zł miesięcznie?

Jedna z najczęstszych sytuacji dotyczy pracowników zwolnionych z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy. W takim przypadku trzeba być zatrudnionym u tego pracodawcy przez co najmniej sześć miesięcy, a ponadto:

• kobieta musi mieć co najmniej 56 lat i 20 lat stażu,
• mężczyzna musi mieć co najmniej 61 lat i 25 lat stażu.

Inne zasady dotyczą zwolnienia z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, na przykład likwidacji stanowiska z przyczyn ekonomicznych lub organizacyjnych. W tym wariancie wymagane jest co najmniej sześć miesięcy zatrudnienia, a ponadto:

• kobieta musi mieć ukończone 55 lat i przynajmniej 30 lat stażu,
• mężczyzna musi mieć ukończone 60 lat i przynajmniej 35 lat stażu.

Przepisy przewidują także możliwość otrzymania świadczenia bez względu na wiek. Dotyczy to osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, które mają co najmniej 35 lat stażu w przypadku kobiet albo 40 lat w przypadku mężczyzn.

Przyczyna wpisana w dokumentach może zdecydować o pieniądzach

ZUS zwraca uwagę, iż w świadectwie pracy albo osobnym zaświadczeniu powinna znaleźć się informacja, iż zatrudnienie zakończono z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, wraz z odpowiednią podstawą prawną.

Może chodzić między innymi o likwidację stanowiska, zwolnienie grupowe, upadłość lub niewypłacalność firmy. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie musi automatycznie przekreślać świadczenia, jeżeli z dokumentów wynika, iż rzeczywistą przyczyną była sytuacja zakładu pracy.

Jeżeli pracodawca nie poda wymaganej przyczyny, ZUS może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Brak odpowiedniego zapisu może jednak znacząco wydłużyć całą procedurę.

Najpierw 180 dni zasiłku dla bezrobotnych

Po spełnieniu warunków indywidualnych trzeba jeszcze spełnić wymagania wspólne. Osoba zainteresowana musi:

• pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni,
• nadal pozostawać zarejestrowana jako bezrobotna,
• złożyć wniosek do ZUS w wymaganym terminie.

Wniosek trzeba przekazać w ciągu 30 dni od wydania przez urząd pracy dokumentu potwierdzającego pobieranie zasiłku przez wymagane 180 dni.

Jeżeli zainteresowany wykonywał prace interwencyjne, roboty publiczne albo inną pracę zarobkową, która zakończyła się po upływie wspomnianych 180 dni, termin jest liczony od zakończenia tej pracy.

Przekroczenie terminu oznacza co do zasady odmowę. Można wystąpić o jego przywrócenie, ale ZUS zrobi to jedynie w szczególnie uzasadnionym przypadku.

Przedsiębiorca również może dostać świadczenie

Uprawnienie może przysługiwać także osobie prowadzącej działalność gospodarczą. Nie wystarczy jednak zwykłe zamknięcie firmy lub wykreślenie jej z ewidencji.

Wymagane jest sądowe ogłoszenie upadłości. Przedsiębiorca powinien wcześniej prowadzić działalność nieprzerwanie przez co najmniej 24 miesiące i opłacać za ten okres składki. Kobieta musi mieć przynajmniej 56 lat i 20 lat stażu, a mężczyzna 61 lat i 25 lat stażu.

Z możliwości mogą skorzystać byli renciści i opiekunowie

Osobne kryteria dotyczą osób, którym ustało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Renta musi być wcześniej pobierana nieprzerwanie przez co najmniej pięć lat. Ważna jest również rejestracja w urzędzie pracy w ciągu 30 dni oraz spełnienie wymagań dotyczących wieku i stażu.

Świadczenie może przysługiwać również niektórym osobom, które straciły świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. W tym przypadku konieczne jest między innymi wcześniejsze pobieranie pomocy nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni oraz rejestracja w urzędzie pracy w ciągu 60 dni.

ZUS nie wypłaci pieniędzy automatycznie

Podstawowym dokumentem jest formularz ESP – wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do niego należy dołączyć między innymi:

• świadectwo pracy z informacją o przyczynie zakończenia zatrudnienia,
• formularz ERP-6 z okresami składkowymi i nieskładkowymi,
• dokumenty potwierdzające staż,
• zaświadczenie z urzędu pracy o 180 dniach pobierania zasiłku,
• pozostałe dokumenty wymagane w konkretnej sytuacji.

Wniosek można złożyć w placówce ZUS, wysłać pocztą albo przekazać przez eZUS. Bez wniosku i dokumentów pieniądze nie zostaną przyznane.

Nie każdy otrzyma dokładnie tę samą kwotę

Kwota 1993,76 zł brutto jest ryczałtową wysokością świadczenia obowiązującą od 1 marca 2026 roku. Wyjątek dotyczy części osób, które otrzymują świadczenie po ustaniu renty z tytułu niezdolności do pracy.

W takim przypadku kwota może odpowiadać ostatnio pobieranej rencie, ale nie może być wyższa od ryczałtowej wysokości świadczenia przedemerytalnego. Oznacza to, iż niektórzy byli renciści mogą dostać mniej niż 1993,76 zł brutto.

Dorabianie może zmniejszyć albo zatrzymać wypłatę

Pobierający świadczenie może osiągać dodatkowe przychody, musi jednak pilnować limitów. Od 1 marca 2026 roku dopuszczalna kwota przychodu wynosi 2225,90 zł miesięcznie, natomiast kwota graniczna to 6232,50 zł miesięcznie.

Przekroczenie pierwszego progu może spowodować zmniejszenie świadczenia. Po przekroczeniu kwoty granicznej ZUS może zawiesić wypłatę.

Jeden termin może zdecydować o wypłatach

Największą pułapką nie jest sama wysokość stażu, ale kolejność wykonywanych czynności. Najpierw trzeba sprawdzić, czy powód utraty pracy daje prawo do świadczenia, następnie zarejestrować się w urzędzie pracy, pobierać zasiłek przez co najmniej 180 dni i wreszcie złożyć formularz ESP w terminie.

Dlatego dokumentu wydanego przez urząd pracy nie wolno odłożyć do szuflady. Od tej chwili zaczyna biec 30 dni, a przeoczenie terminu może kosztować utratę świadczenia wynoszącego 1993,76 zł brutto miesięcznie.

Źródła: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustawa o świadczeniach przedemerytalnych, komunikat prezesa ZUS w sprawie limitów przychodów.