Symbol Świnoujścia pod szczególną ochroną

Niekwestionowany symbol Świnoujścia został oficjalnie wpisany do rejestru zabytków. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, iż charakterystyczna Stawa Młyny na końcu falochronu zachodniego zasługuje na najwyższą formę ochrony konserwatorskiej.

Postępowanie w tej sprawie rozpoczęło się pod koniec 2025 roku. W marcu 2026 przeprowadzono szczegółowe oględziny obiektu, a po analizie dokumentacji oraz stanu technicznego 26 marca zapadła decyzja o wpisie do rejestru. Ochroną objęto całą konstrukcję wieży wraz z jej elementami zewnętrznymi.

Dlaczego Stawa Młyny jest tak wyjątkowa

W uzasadnieniu decyzji konserwator podkreślił, iż Stawa Młyny to nie tylko popularna atrakcja turystyczna i punkt widokowy, ale przede wszystkim istotny element systemu nawigacji morskiej. Obiekt do dziś pełni swoją pierwotną funkcję, pomagając statkom bezpiecznie wejść do portu w Świnoujściu.

Na tle innych znaków nawigacyjnych wyróżnia się swoją unikatową formą przypominającą wiatrak. To połączenie funkcji technicznej z rozpoznawalną architekturą sprawia, iż Stawa Młyny jest jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów na polskim wybrzeżu.

Konserwator zwrócił również uwagę, iż jest to jeden z najstarszych zachowanych obiektów tego typu nad Bałtykiem, co dodatkowo podnosi jego wartość historyczną.

Symbol miasta i jego tożsamości

Stawa Młyny od lat jest jednym z najważniejszych symboli Świnoujścia. Obiekt został wykorzystany w oficjalnym logo miasta i stanowi jego rozpoznawalny znak.

Jak podkreślił Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Tomasz Wolender, znaczenie stawy wykracza poza funkcję techniczną.

Stanowi ona istotny element tożsamości miasta, łącząc w sobie dwa światy. Z jednej strony symbolizuje portowy charakter Świnoujścia, z drugiej jego funkcję turystyczną i uzdrowiskową. Dodatkową wartością jest obecność stawy w lokalnych legendach, co nadaje jej wymiar kulturowy i emocjonalny.

Decyzja, która daje bezpieczeństwo

Władze Świnoujścia również pozytywnie oceniają wpis do rejestru zabytków. Prezydent miasta Joanna Agatowska podkreśliła, iż decyzja daje gwarancję zachowania obiektu dla przyszłych pokoleń.

Wniosek o wpis został złożony także z myślą o zabezpieczeniu Stawy Młyny przed ewentualnymi inwestycjami, które mogłyby zagrozić jej istnieniu.

Czy zima wróci jeszcze do Świnoujścia? Rodzice pytają przed feriami zimowymi

Co oznacza wpis do rejestru zabytków

Wpis do rejestru zabytków wiąże się z szeregiem obowiązków, ale również przywilejów.

Właściciel lub zarządca obiektu musi dbać o jego stan techniczny oraz zachowanie wartości historycznych. Wszelkie prace remontowe, budowlane czy konserwatorskie wymagają zgody konserwatora zabytków.

Jednocześnie wpis daje możliwość ubiegania się o dotacje na prace konserwatorskie oraz korzystania z ulg podatkowych związanych z utrzymaniem zabytku.

Historia Stawy Młyny

Historia Stawy Młyny sięga XIX wieku i jest ściśle związana z rozwojem portu w Świnoujściu.

Obiekt powstał w latach 1873–1874 jako element systemu nawigacyjnego. Początkowo była to prosta konstrukcja dzienna, nieoświetlona, o cylindrycznym kształcie z charakterystycznymi skrzydłami.

Na początku XX wieku stawa została zmodernizowana. Dodano oświetlenie najpierw gazowe, a następnie elektryczne. Podniesiono również jej wysokość oraz zamontowano stalowe skrzydła.

Dzięki tym zmianom obiekt stał się pełnoprawnym znakiem świetlnym, widocznym z dużej odległości i znacząco poprawiającym bezpieczeństwo żeglugi.

Do dziś Stawa Młyny znajduje się na końcu kamiennego falochronu i współpracuje z innymi znakami nawigacyjnymi, wyznaczając tor wodny do portu.

W 2019 roku przeprowadzono gruntowny remont, który przywrócił jej charakterystyczny biało czarny wygląd.

Symbol polskiego wybrzeża

Dziś Stawa Młyny to nie tylko urządzenie nawigacyjne, ale również jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych regionu.

To miejsce obowiązkowe dla turystów odwiedzających Świnoujście, idealne na spacery, zdjęcia i podziwianie zachodów słońca nad Bałtykiem.

Wpis do rejestru zabytków potwierdza, iż mamy do czynienia z obiektem o wyjątkowej wartości historycznej, kulturowej i turystycznej.

Podsumowanie

Decyzja o wpisaniu Stawy Młyny do rejestru zabytków to istotny krok w kierunku ochrony dziedzictwa Świnoujścia.

To nie tylko zabezpieczenie konkretnego obiektu, ale również ochrona symbolu, który od lat buduje wizerunek miasta i przyciąga turystów z całej Polski i Europy.

Stawa Młyny pozostaje więc nie tylko drogowskazem dla statków, ale także trwałym znakiem tożsamości Świnoujścia.