Pilne ostrzeżenie z ZUS. Ostrzeżcie kogo się da

Telefon o zagrożonej emeryturze, wiadomość z obietnicą podwyżki albo wizyta osoby, która chce pomóc zdobyć dodatkowe pieniądze. Oszuści wykorzystują sprawy ważne dla seniorów i przedstawiają się jako pracownicy dobrze znanych instytucji. ZUS opisał historie osób, które otrzymały takie propozycje i w porę nabrały podejrzeń. W jednym przypadku chodziło o wpłatę 800 zł, w innym o zalogowanie się do banku. Warto omówić te sytuacje z rodzicami i dziadkami, zanim podobny telefon zadzwoni w ich domu.

Dwójka ludzi odczytuje wiadomości na telefonach. | Fot. Pixabay.

Ostrzeżenie ZUS zostało opublikowane 10 listopada 2026 roku, po zakończeniu dziesiątej edycji Dni Seniora. W październikowych spotkaniach w całym kraju uczestniczyło około 20 tys. osób, a tematem przewodnim była dezinformacja. Rzeczniczka ZUS Anna Kalita zwróciła uwagę na wykorzystywanie zaufania do policji, banków i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przestępca może zacząć rozmowę od emerytury, a po chwili kierować ją na oszczędności i dostęp do rachunku. Oficjalnie brzmiąca nazwa instytucji ma pomóc przekonać seniora, żeby wykonał polecenia obcej osoby.

ZUS nie prosi o hasło do banku ani kod pozwalający rozporządzać pieniędzmi

Najważniejsza zasada dotyczy dostępu do rachunku. Pracownik ZUS nie prosi o hasło do bankowości, bankowy PIN, dane karty ani kod autoryzujący operację. Nie trzeba przekazywać takich informacji rozmówcy, żeby uratować emeryturę, sprawdzić uprawnienie do świadczenia lub zweryfikować rzekomą podwyżkę. Prośba o odczytanie bankowego SMS-a albo zatwierdzenie operacji w aplikacji wymaga natychmiastowego przerwania działania. Zanim cokolwiek zatwierdzisz, sprawdź, czego dotyczy komunikat banku. Kod może służyć do potwierdzenia przelewu lub innej czynności, którą oszust przedstawia jako konieczny element ochrony pieniędzy.

Druga ważna zasada dotyczy ofert składanych w domu. ZUS nie wysyła pracowników do emerytów po to, żeby sprzedawali programy podwyższające świadczenie lub rezerwowali dodatkowe pieniądze. Osoba z taką propozycją może próbować zdobyć dane z dokumentów, podpis albo gotówkę. adekwatną reakcją jest zakończenie wizyty i sprawdzenie informacji bezpośrednio w Zakładzie. ZUS prowadzi określone prawem czynności poza swoimi placówkami, między innymi kontrole zwolnień lekarskich i płatników składek. Takie czynności mają konkretny cel i podstawę. Tożsamość pracownika oraz charakter sprawy można potwierdzić w instytucji.

Emeryt z Tarnowa miał zapłacić 800 zł za podwyżkę

Jedna z historii opisanych przez ZUS dotyczy seniora z Tarnowa. Kobieta podająca się za pracownicę Zakładu zaproponowała mu przystąpienie do programu, za pomocą którego jego emerytura miała automatycznie wzrosnąć. Za udział trzeba było zapłacić 800 zł. Po rozmowie mężczyzna otrzymał SMS z odnośnikiem do płatności. Nie skorzystał z niego. W tej próbie obietnica wyższego świadczenia miała uzasadnić wcześniejsze przekazanie pieniędzy. Oszustka starała się przedstawić wydatek jako formalność potrzebną do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia w sprawie emerytury.

ZUS ostrzegał przed podobnym mechanizmem także w komunikacie z 27 kwietnia 2026 roku. Opisał wówczas telefoniczną propozycję zwiększenia emerytury za 800 zł oraz następujące po niej SMS-y o rejestracji i płatności. To pokazuje, jak kolejny etap kontaktu może uwiarygodniać pierwszą rozmowę. Odbiorca słyszy o programie przez telefon, a później dostaje wiadomość wyglądającą na potwierdzenie jego istnienia. Każdy z tych elementów może przygotować ten sam oszust. Sprawdzenie oferty powinno odbyć się przez samodzielny kontakt z ZUS, przed wpłatą i przed podaniem danych na wskazanej stronie.

W Łodzi zaczęło się od informacji o przejmowanej emeryturze

Inny scenariusz przedstawiono emerytowi z Łodzi. Najpierw zadzwoniła kobieta podająca się za pracownicę ZUS i poinformowała, iż ktoś próbuje przejąć jego emeryturę. Następnie zatelefonował mężczyzna, który zaoferował pomoc w zabezpieczeniu pieniędzy. Senior miał zalogować się do banku i podać kod. Mężczyzna przerwał kontakt, a później osobiście odwiedził placówkę ZUS, żeby wyjaśnić sytuację. Dopiero niezależne sprawdzenie pozwoliło mu potwierdzić, z czym miał do czynienia. Rozmówcy wykorzystywali strach o świadczenie, aby skierować go do wykonania czynności dotyczących rachunku bankowego.

CERT Polska opisuje oszustwa telefoniczne, w których uczestniczy kilku rozmówców odgrywających różne role. Jedna osoba informuje o problemie, a druga przedstawia się jako ktoś, kto potrafi go rozwiązać. Może to być rzekomy bankowiec albo policjant. Kolejny telefon ma wzmacniać wrażenie, iż sprawą zajmują się prawdziwe instytucje. jeżeli senior pozostaje w kontakcie wyłącznie z osobami, które same do niego dzwonią, wszystkie informacje pochodzą z tego samego niezweryfikowanego źródła. Rozmowę trzeba zakończyć, a numer adekwatnej instytucji wybrać samodzielnie, po sprawdzeniu go w oficjalnym miejscu.

Fałszywa urzędniczka chciała dowodu i legitymacji emerytki

W ostrzeżeniu z listopada ZUS przypomniał również starszą historię z Bydgoszczy. Do mieszkanki przyszła kobieta, która przedstawiła się jako pracownica Zakładu i opowiedziała o dodatkowych pieniądzach z Unii Europejskiej. Chciała otrzymać dowód osobisty oraz legitymację emeryta-rencisty, aby rzekomo zarezerwować świadczenie. Seniorka poprosiła ją o wylegitymowanie się. Wtedy nieznajoma stwierdziła, iż dokument został w samochodzie, po czym odeszła. W tym przypadku celem było uzyskanie dokumentów pod pretekstem pomocy w sprawie, która miała być dla emerytki szczególnie korzystna.

We Wrocławiu przestępcy odwiedzający seniorów obiecywali z kolei wyższą emeryturę już od kolejnego miesiąca. Oczekiwali wypełnienia formularza zawierającego dane osobowe. Warto uczulić bliskich na sam moment przekazywania dokumentów i podpisywania druku przyniesionego przez obcą osobę. Dowód, legitymacja i formularz mogą dostarczyć informacji przydatnych do dalszego oszustwa. Przed zgodą na ich udostępnienie trzeba ustalić, kto zbiera dane, w jakiej sprawie i czy rzeczywiście działa dla ZUS. Najprościej zrobić to po zakończeniu wizyty, przez kontakt z placówką lub oficjalną infolinią.

Numer na ekranie telefonu i znajomość nazwiska nie potwierdzają rozmówcy

Przestępca może brzmieć rzeczowo, znać nazwę instytucji i posługiwać się informacjami o osobie, do której dzwoni. Dodatkowo, jak ostrzega CERT Polska, możliwe jest sfałszowanie numeru lub nazwy wyświetlanej przy połączeniu. Widok numeru banku albo urzędu na ekranie nie wystarcza do potwierdzenia tożsamości. Najbezpieczniej zakończyć rozmowę i samodzielnie wybrać numer znaleziony na oficjalnej stronie instytucji lub w jej aplikacji. W przypadku banku można też skorzystać z oferowanej przez niego funkcji weryfikacji konsultanta. Niektóre banki udostępniają taką możliwość w swojej aplikacji.

Podczas rozmowy oszust często ogranicza czas na zastanowienie. Przekonuje, iż przelew właśnie wychodzi, świadczenie zaraz przepadnie albo wyjątkowa oferta jest dostępna tylko teraz. Polecenia mogą pojawiać się jedno po drugim: otwórz wiadomość, wejdź na stronę, zaloguj się, przepisz kod. Warto przerwać ten ciąg, zanim zostanie wykonana pierwsza czynność dotycząca pieniędzy lub danych. Nie trzeba przekonywać rozmówcy ani prowadzić z nim długiej dyskusji. Można powiedzieć, iż sprawa zostanie sprawdzona bezpośrednio w instytucji, rozłączyć się i dopiero wtedy wykonać niezależny telefon.

Wiadomość o eZUS sprawdź po samodzielnym wejściu na swoje konto

ZUS kontaktuje się elektronicznie z klientami korzystającymi z eZUS według przyjętych zasad powiadamiania i obsługi spraw. Oszuści wykorzystują znajomość nazwy portalu, wysyłając wiadomości z linkami do fałszywych stron. W czerwcu 2026 roku Zakład opisał mieszkańca Zielonej Góry, który otrzymał SMS rzekomo prowadzący do eZUS. Mężczyzna sprawdził wiadomość w placówce, zamiast otwierać odnośnik. Urzędnicy potwierdzili próbę wyłudzenia danych. Treść dotyczącą własnego świadczenia najlepiej sprawdzić po samodzielnym wejściu na oficjalną stronę ZUS i zalogowaniu się znaną wcześniej drogą.

W tym samym ostrzeżeniu ZUS wymienił wiadomości o rzekomych niedopłatach, oferty płatnych programów i reklamy wykorzystujące zmanipulowane wizerunki znanych osób. Niewielka kwota do dopłaty może być pretekstem do skierowania odbiorcy na stronę zbierającą dane bankowe. Nie należy wpisywać danych do formularza otwartego z podejrzanej wiadomości ani uruchamiać jej załączników. jeżeli sprawa wygląda na ważną, trzeba zweryfikować ją poza otrzymanym linkiem. Wiadomość można zachować do zgłoszenia, a informacje o nadawcy i adresie strony przekazać ekspertom bez wykonywania poleceń zawartych w jej treści.

Gdzie sprawdzić informację i zgłosić próbę oszustwa

Tożsamość osoby powołującej się na Zakład można zweryfikować w placówce albo przez Centrum Kontaktu Klientów ZUS: 22 560 16 00. Według informacji urzędu konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00-18:00. Koszt połączenia zależy od umowy z operatorem. Dostępny jest również adres [email protected]. Gdy sprawa dotyczy przekazania danych bankowych, zatwierdzenia operacji lub utraty pieniędzy, potrzebny jest pilny kontakt z bankiem. Podejrzany SMS z linkiem można przekazać na numer 8080, a stronę lub inną próbę wyłudzenia zgłosić przez formularz CERT Polska.

Jeśli dane lub pieniądze już trafiły do oszusta, trzeba działać od razu

Po wpisaniu danych bankowych na podejrzanej stronie, przekazaniu kodu lub zatwierdzeniu operacji jak najszybciej skontaktuj się z bankiem. Opisz dokładnie, co zostało ujawnione i wykonane. Bank powinien otrzymać informację o możliwym przejęciu dostępu oraz transakcjach wymagających sprawdzenia. Postępuj według jego procedur blokowania odpowiednich usług lub karty. Hasło zmień przez bezpieczny, oficjalny kanał, a jeżeli używasz go także w innych serwisach, zmień je również tam. Zachowaj SMS-y, numer telefonu rozmówcy, adres fałszywej strony i potwierdzenia operacji. Te informacje mogą być potrzebne przy reklamacji i zawiadomieniu policji.

Jeżeli podczas rozmowy zainstalowano program do zdalnego dostępu albo udostępniono ekran urządzenia, powiedz o tym bankowi. Oszust mógł obserwować wykonywane czynności lub uzyskać możliwość sterowania urządzeniem. Do kontaktu z bankiem i zabezpieczania konta użyj innego, zaufanego urządzenia, jeżeli podejrzewasz, iż dotychczasowe jest przez cały czas dostępne dla sprawcy. Nie wykonuj kolejnych instrukcji otrzymywanych od rzekomego konsultanta i nie płać za obietnicę odzyskania pieniędzy. Pomoc dotyczącą incydentu można uzyskać również przez zgłoszenie do CERT Polska. Priorytetem jest ograniczenie dostępu sprawcy oraz przekazanie bankowi pełnych informacji o zdarzeniu.

Po ujawnieniu danych z dokumentu tożsamości warto zastrzec numer PESEL. Można to zrobić w aplikacji mObywatel, w serwisie mObywatel lub w dowolnym urzędzie gminy. Takie działanie ogranicza ryzyko wykorzystania danych do określonych czynności, między innymi wyłudzenia kredytu lub pożyczki. Podejrzenie oszustwa należy zgłosić policji, przekazując zachowane wiadomości i opis kontaktu. Oszustwo w podstawowym typie jest zagrożone karą od sześciu miesięcy do ośmiu lat pozbawienia wolności. Dla osoby poszkodowanej najważniejsze są szybkie zabezpieczenie dostępu do pieniędzy, zgłoszenie sprawy oraz zachowanie dowodów.

Z bliskimi warto ustalić prosty sposób reagowania

Podczas rozmowy z rodzicami lub dziadkami dobrze przećwiczyć konkretną sytuację: dzwoni osoba z informacją o zagrożonej emeryturze albo propozycją jej zwiększenia. Ustalcie, iż przed przelewem, podaniem kodu, podpisaniem formularza lub przekazaniem dokumentów senior kończy kontakt i dzwoni do samodzielnie wybranej osoby lub instytucji. Zapiszcie numer ZUS, banku oraz bliskiej osoby w łatwo dostępnym miejscu. Senior powinien wiedzieć, do kogo zwrócić się także wtedy, gdy pierwsza osoba nie odbierze. Taki plan ułatwia zatrzymanie rozmowy w momencie, gdy ktoś próbuje narzucić pośpiech.

Warto również powiedzieć wprost, iż o podejrzanym telefonie można opowiedzieć bez obawy przed pretensjami. Osoba, która podała dane lub wpłaciła pieniądze, może wstydzić się przyznać do zdarzenia i odwlekać zgłoszenie. Wtedy najwięcej daje spokojna pomoc w kontakcie z bankiem, ZUS i policją. Najpierw ustalcie, co się wydarzyło, jakie informacje przekazano i czy rozmówca przez cały czas ma kontakt z seniorem. Następnie zabezpieczcie konta i zgłoście sprawę. Historię warto omówić także z pozostałymi bliskimi, aby wiedzieli, jak rozpoznać podobny pretekst i gdzie sprawdzić otrzymane informacje.