5 listopada 2026 roku w podcaście Haaretz dziennikarze Yarden Michaeli i Nettanel Slyomovics przedstawili wyniki swojego śledztwa, które ukazało się wcześniej (1 października 2026) w magazynie gazety. Badanie ujawnia długofalowy projekt finansowany przez konserwatywne amerykańskie organizacje żydowskie, mający na celu wychowanie „nowej elity” prawicowych ideologów w izraelskim systemie bezpieczeństwa. Projekt promuje aneksję Zachodniego Brzegu oraz masową „dobrowolną emigrację” Palestyńczyków.
Te same kręgi i pieniądze, które wcześniej wspierały idee prowadzące do reformy sądownictwa (tzw. judicial overhaul) i wywołały masowe protesty w Izraelu, w tej chwili koncentrują się na aparacie bezpieczeństwa. Centralną rolę odgrywa sieć organizacji powiązana z amerykańską fundacją Tikvah Fund.
Tikvah Fund to konserwatywna amerykańska fundacja założona w 1992 roku przez żydowskiego miliardera Zalmana Bernsteina. Jej przewodniczącym jest Elliott Abrams, były dyplomata w administracjach republikańskich. Fundacja wcześniej wspierała Kohelet Policy Forum – think tank uważany za intelektualnego architekta reformy sądownictwa.
Po protestach z 2023 roku Tikvah oficjalnie zakończyła bezpośrednią działalność w Izraelu. Jej kontynuacją stało się Herut – The Center for Israeli Liberty (Centrum Izraelskiej Wolności). Prezesem Herut jest Amiad Cohen, wcześniej kierujący izraelskim oddziałem Tikvah. Herut nadzoruje Instytut Argaman, na czele którego stoi Ronen Shoval, współzałożyciel prawicowej organizacji Im Tirtzu.
Kluczowym elementem jest Churchill Program for Statecraft and Strategy – prestiżowy program szkoleniowy dla oficerów, urzędników i działaczy prawicy. Uczestnicy spotykają się regularnie w Jerozolimie, dyskutując o konserwatywnych ideach, strategii i polityce. Dyrektorem programu jest dr Raphael BenLevi. Do tej pory ukończyło go około 65 osób. Wśród wykładowców byli m.in. poseł Simcha Rothman oraz zwolennicy radykalnych nurtów.
Absolwenci programu zajmują już najważniejsze stanowiska. Najbardziej znanym jest David Zini – obecny szef Szin Bet (służby bezpieczeństwa wewnętrznego). Uczestniczył w programie jako generał brygady, a nominację otrzymał później. Innym absolwentem jest Yoram Halevi, odpowiedzialny za koordynację działań rządu na Zachodnim Brzegu (COGAT). Wielu uczestników pochodzi ze środowisk osadniczych i akademii pre-wojskowych, np. z Eli.
Amiad Cohen na jednym z wydarzeń stwierdził: „Elita, która się tu kształtuje, to jest to, jak będzie wyglądać Państwo Izrael za 15 czy 20 lat”.
Wizja: aneksja, emigracja i „wieczna wojna”
W centrum śledztwa znajduje się 274-stronicowy dokument wizji, przygotowany przez uczestników sieci i przedstawiony premierowi Benjaminowi Netanjahu wcześniej w 2026 roku. Dokument nosi tytuł związany z „Paradigm Project” – nową agendą strategiczną dla Izraela.
Główne założenia:
-
Pokój nie jest celem. Izrael powinien przygotowywać się do proaktywnego zwycięstwa i długotrwałych konfliktów na wielu frontach.
-
Pełna aneksja Zachodniego Brzegu i rozwiązanie Autonomii Palestyńskiej.
-
Zachęcanie do „dobrowolnej emigracji” Palestyńczyków: 500 tysięcy w pierwszej dekadzie, kolejne 250 tysięcy w następnej. Planuje się specjalne biuro i infrastrukturę (np. lotnisko w rejonie przejścia Allenby).
-
Rozbudowa sił lądowych i stref buforowych. Dokument traktuje choćby Egipt i Jordanię jako potencjalnych przeciwników mimo traktatów pokojowych.
-
Nowa etyka IDF: zwycięstwo jako „moralny imperatyw”, odejście od uniwersalnych wartości opartych na ludzkiej godności.
-
Zmniejszenie zależności od pomocy USA i przejście na model partnerski, przy jednoczesnym zwiększeniu wydatków obronnych.
Śledztwo Haaretz wskazuje, iż Tikvah przekazała Herut 5 milionów dolarów w 2024 roku (3,5 mln w marcu i 1,5 mln później) i zobowiązała się do kolejnych do 5 mln w 2025. Przychody Herut gwałtownie wzrosły – z około 1,2 mln NIS w 2023 do ponad 30 mln NIS w 2025, w większości z zagranicznych darowizn. Fundacja twierdzi, iż transfery były jednorazowe i organizacje są niezależne, ale dziennikarze wskazują na ciągłość personalną i finansową.
Kontekst i znaczenie
Sieć obejmuje szerszy ekosystem: od think tanków prawnych i politycznych po instytucje kształcące liderów. Wielu uczestników i sponsorów było zaangażowanych w reformę sądownictwa. Zdaniem autorów śledztwa to świadomy, długoterminowy projekt zastępowania dotychczasowej elity bezpieczeństwa przez kadry o wyraźnie osadniczym i ideologicznym profilu.
Podcast i artykuł Haaretz przedstawiają to jako próbę przejęcia kontroli nad kluczowymi instytucjami państwa przez środowiska dążące do radykalnej zmiany granic, doktryny wojskowej i relacji z Palestyńczykami. David Zini – jako najbardziej widoczny absolwent – od nominacji budzi kontrowersje, m.in. w kontekście prowadzonych śledztw.
Materiał opiera się na dokumentach finansowych, programach szkoleniowych, wizji strategicznej oraz powiązaniach personalnych. Przedstawia konkretne liczby, nazwiska i plany, które – zdaniem dziennikarzy Haaretz – wykraczają poza zwykłą działalność edukacyjną i stanowią zaplanowany proces zmiany izraelskiego establishmentu.
English (US) · 
Polish (PL) · 
Russian (RU) ·