NIK ujawnia nieprawidłowości w spółkach województwa. Nienależne odprawy, milionowe darowizny i wniosek do prokuratury

Zdjęcie: Opustoszały plac dworca autobusowego PKS przy al. Tysiąclecia

Kontrola NIK w spółkach województwa

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę w spółkach, których udziałowcem jest Samorząd Województwa Lubelskiego. Jej celem było sprawdzenie, czy spółki realizowały swoje cele statutowe zgodnie z przepisami prawa, w sposób gospodarny i rzetelny, a także czy nadzór właścicielski sprawowany przez samorząd był skuteczny.

Kontrolą objęto Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego oraz trzy spółki:

• Lubelskie Dworce S.A. – 100 proc. akcji,
• Lubelski Regionalny Fundusz Rozwoju sp. z o.o. – 100 proc. udziałów,
• Port Lotniczy Lublin S.A. – 47 proc. akcji.

Nadzór był, ale z poważnymi lukami

Jak wskazuje NIK, nadzór właścicielski nad spółkami był co do zasady sprawowany rzetelnie, jednak nie zapewniono adekwatnej kontroli nad kształtowaniem wynagrodzeń członków zarządów i rad nadzorczych.

Nieprawidłowości dotyczyły m.in.:

• zasad ustalania wynagrodzeń zmiennych niezgodnych z obowiązującymi przepisami,
• przyznawania świadczeń dodatkowych, w tym odpraw,
• braku publikacji uchwał płacowych w Biuletynie Informacji Publicznej,
• braku określenia wymagań wobec kandydatów na członków zarządów,
• niewyjaśnionych przypadków kumulacji stanowisk w radach nadzorczych.

Nienależne odprawy dla zarządów

Jednym z najpoważniejszych ustaleń kontroli są nienależnie wypłacone odprawy. W spółce Port Lotniczy Lublin S.A. były prezes otrzymał odprawę w wysokości 66 tys. zł, mimo braku podstaw prawnych. Z kolei w spółce Lubelskie Dworce S.A. dwóm członkom zarządu wypłacono nienależne odprawy na łączną kwotę 32 tys. zł.

Samochody prywatne i służbowe – bez zgody właściciela

NIK wskazała także na nieprawidłowe korzystanie z samochodów i sprzętu. W spółce Dworce, mimo braku upoważnień, zawarto z członkami zarządu umowy na używanie prywatnych samochodów do celów służbowych, co skutkowało wypłatą 22,7 tys. zł.

W PLL natomiast członkowie zarządu mogli korzystać z mienia spółki – samochodów, telefonów czy komputerów – również do celów prywatnych. Dodatkowo nieprawidłowo ustalono wartość tych świadczeń do celów podatkowych.

Zawyżone wynagrodzenia i brak zasad

W trzech kontrolowanych spółkach stwierdzono również przypadki wypłacania zawyżonych wynagrodzeń członkom zarządów – łącznie na kwotę 4,5 tys. zł.

Zgromadzenia wspólników i akcjonariuszy nie ustaliły jasnych zasad korzystania z mienia spółek ani reguł przyznawania wynagrodzeń zmiennych.

Darowizny mimo strat finansowych

Szczególnie krytycznie NIK oceniła działania spółki Lubelskie Dworce S.A., która przekazała darowizny o łącznej wartości 620 tys. zł, mimo niepokrytych strat z lat ubiegłych i braku strategii społecznej odpowiedzialności biznesu.

Zdaniem NIK, wysokość darowizn w zestawieniu z kondycją finansową spółki nie pozwala uznać tego działania za racjonalne i zgodne z zasadą dbałości o majątek publiczny.

Zobacz również

Port Lotniczy Lublin i milionowe zamówienia bez konkurencji

W spółce Port Lotniczy Lublin S.A. stwierdzono poważne naruszenia Prawa zamówień publicznych. W dwóch postępowaniach dotyczących usług marketingowych przewoźników lotniczych odstąpiono od trybów konkurencyjnych, mimo iż wartość zamówień sięgała 11 mln euro.

Choć działania te miały przełożyć się na wzrost liczby połączeń i pasażerów, NIK wskazuje, iż nie zrealizowano kluczowych założeń rozwoju lotniska, a sytuacja finansowa spółki systematycznie się pogarsza, wymagając coraz większego wsparcia z pieniędzy publicznych.

21 wniosków i zawiadomienie do prokuratury

W wyniku kontroli NIK sformułowała 21 wniosków pokontrolnych, które zostały wykonane lub przyjęte do realizacji.
Izba skierowała także:

• dwa powiadomienia do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oraz Prezesa UOKiK,
• zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.

Władze województwa zapowiadają komentarz

We wtorek (03.02) zaplanowano briefing prasowy z udziałem wicemarszałka województwa lubelskiego Piotra Bresia, podczas którego przedstawiciel Zarządu Województwa ma odnieść się do ustaleń Najwyższej Izby Kontroli oraz zaprezentować stanowisko samorządu wobec raportu i wskazanych w nim nieprawidłowości.