Właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania pod nieobecność lokatora, gdy trzeba usunąć awarię powodującą szkodę albo bezpośrednio grożącą jej powstaniem. Ustawa wymaga jednak obecności policjanta lub strażnika gminnego albo miejskiego, a w razie potrzeby także udziału straży pożarnej. Takie uprawnienie ma konkretny cel i nie pozwala na dowolne wizyty kontrolne.
Fot. Warszawa w Pigułce.Podstawą jest art. 10 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, której tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2023 r. poz. 725. Przepis obejmuje zarówno obowiązek udostępnienia mieszkania podczas awarii, jak i zasady postępowania po jego otwarciu. Osobno reguluje przeglądy techniczne i wykonanie niezbędnych prac po wcześniejszym ustaleniu terminu. To rozróżnienie ma znaczenie, gdy między najemcą a wynajmującym trwa spór o dostęp do lokalu.
Awaria musi powodować szkodę albo bezpośrednio nią grozić
„W razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody lokator jest obowiązany niezwłocznie udostępnić lokal w celu jej usunięcia” – stanowi art. 10 ust. 1. Obowiązek dotyczy więc sytuacji wymagającej reakcji na rzeczywisty problem techniczny. Jako praktyczny przykład można wskazać uszkodzenie instalacji, z której woda przedostaje się do mieszkania poniżej. Nie trzeba czekać, aż zniszczenia obejmą kolejne pomieszczenia, o ile zagrożenie powstaniem szkody jest już bezpośrednie. Każdorazowo trzeba jednak ustalić, co się wydarzyło i dlaczego potrzebny jest dostęp do danego lokalu.
Sam brak kontaktu telefonicznego z lokatorem nie potwierdza awarii. Podobnie ogólne podejrzenie, iż mieszkanie może być zaniedbane, wymaga sprawdzenia i nie daje automatycznie podstawy do zastosowania tego przepisu. Właściciel powołujący się na tryb awaryjny powinien umieć wskazać konkretne objawy oraz cel interwencji. Przykładowo znaczenie mogą mieć zgłoszenie aktywnego wycieku, widoczne uszkodzenia lub ustalenia osób zajmujących się instalacją.
Jeżeli lokator jest obecny, powinien niezwłocznie udostępnić lokal w celu usunięcia takiej awarii. Brak współpracy może utrudniać ograniczenie szkody w jego mieszkaniu lub u sąsiadów. Przewidziana w ustawie możliwość wejścia pojawia się wtedy, gdy lokator jest nieobecny albo odmawia udostępnienia mieszkania. choćby pilna potrzeba działania nie znosi procedury wskazanej w art. 10 ust. 1.
Przy wejściu musi być policjant albo strażnik miejski
Właściciel korzystający z omawianego uprawnienia ma prawo wejść do lokalu w obecności funkcjonariusza Policji lub straży gminnej, w mieście straży miejskiej. o ile usunięcie awarii wymaga pomocy straży pożarnej, ustawa przewiduje również jej udział. Sam telefon na komisariat lub poinformowanie straży o zamiarze otwarcia drzwi nie zastępuje obecności funkcjonariusza. Także przyjazd hydraulika, ślusarza, sąsiada czy przedstawiciela firmy zarządzającej nie jest sam w sobie spełnieniem tego warunku.
Posiadanie zapasowego klucza może ułatwić techniczne otwarcie drzwi, ale nie zastępuje warunków wejścia w trybie awaryjnym. Gdy właściciel powołuje się właśnie na art. 10 ust. 1 z powodu nieobecności albo odmowy lokatora, powinien działać zgodnie z tym przepisem. Udział funkcjonariusza nie oznacza natomiast zgody na załatwianie przy okazji innych spraw. Zakres wejścia jest związany z usunięciem awarii. Oglądanie prywatnych dokumentów, przeszukiwanie rzeczy lub prowadzenie niezwiązanej z usterką kontroli mieszkania nie wynika z tego uprawnienia.
Po otwarciu trzeba zabezpieczyć mieszkanie i sporządzić protokół
Art. 10 ust. 2 reguluje otwarcie mieszkania pod nieobecność lokatora lub pełnoletniej osoby stale z nim zamieszkującej. W takiej sytuacji właściciel ma obowiązek zabezpieczyć lokal i rzeczy znajdujące się wewnątrz do czasu przybycia lokatora. Z czynności tych sporządza się protokół. Obowiązek nie kończy się zatem na uzyskaniu dostępu do uszkodzonej instalacji. Po interwencji mieszkanie nie może zostać pozostawione bez zabezpieczenia, a działania dotyczące jego ochrony powinny być udokumentowane.
Przy dokumentowaniu interwencji warto opisać, kiedy i z jakiego powodu otwarto lokal, kto uczestniczył w czynnościach oraz jak zabezpieczono mieszkanie i jego wyposażenie. Warto udokumentować również objawy awarii i wykonane prace, rozróżniając uszkodzenia zastane od ewentualnych następstw otwierania lub naprawy. Po powrocie lokator powinien otrzymać informację o zdarzeniu i móc wyjaśnić zakres przeprowadzonych działań.
Zwykły przegląd wymaga wcześniejszego ustalenia terminu
Inne zasady dotyczą planowanego sprawdzenia stanu mieszkania. Zgodnie z art. 10 ust. 3 lokator powinien udostępnić lokal po wcześniejszym ustaleniu terminu na okresowy przegląd stanu i wyposażenia technicznego. W szczególnie uzasadnionych przypadkach może chodzić także o przegląd doraźny. Przepis obejmuje ustalenie zakresu niezbędnych prac i ich wykonanie oraz zastępcze wykonanie przez właściciela prac obciążających lokatora. Nie oznacza to, iż najemca może bez końca uniemożliwiać potrzebne czynności. Wymaga jednak uzgodnienia dostępu w sposób odpowiadający temu trybowi.
Zapowiedź przyjazdu wysłana SMS-em nie jest tym samym co wspólne ustalenie terminu. W praktyce warto potwierdzić dzień, orientacyjną godzinę, cel wizyty i osoby, które mają wejść do mieszkania. o ile zaproponowana data nie odpowiada najemcy, pomocne będzie wskazanie konkretnego innego terminu, zamiast pozostawienia sprawy bez odpowiedzi. Z kolei wynajmujący powinien odróżnić przegląd techniczny od wizyty związanej na przykład z planowaną sprzedażą mieszkania. Samo powołanie się na ogólne prawo własności nie rozszerza zakresu czynności wymienionych w art. 10.
Granice wynikają też z ochrony miru domowego. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 lipca 2011 r., sygn. I KZP 5/11, wyjaśnił, iż sprawcą przestępstwa z art. 193 Kodeksu karnego może być również właściciel mieszkania. Własność lokalu nie pozbawia więc najemcy ochrony spokojnego korzystania z niego. Nie każde sporne wejście automatycznie stanowi przestępstwo, bo konieczna jest ocena konkretnych okoliczności. Powołanie się na awarię nie daje jednak samo w sobie ochrony przed odpowiedzialnością, o ile rzeczywiste działania wykraczały poza zgodne z prawem uprawnienia.
Warszawa przypomina o granicach dostępu do mieszkania
Takie rozróżnienie opisuje także miejski „Poradnik dla lokatorów” opublikowany przez Warszawę. Dokument wskazuje obowiązek udostępnienia lokalu przy awarii i wcześniejsze ustalenie terminu przeglądu, a także zwraca uwagę na możliwe naruszenie miru domowego przy bezprawnym wejściu właściciela. Są to zasady wynikające z prawa ogólnopolskiego, stosowane również w stołecznych mieszkaniach na wynajem. Przy konflikcie warto zatem ustalić, jaki dokładnie cel wizyty został podany i na jakiej podstawie właściciel chce uzyskać dostęp.
W Warszawie osoby, które nie są w stanie opłacić porady z własnych środków, mogą korzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, obejmującego również sprawy mieszkaniowe. Miejskie Centrum Kontaktu informuje, iż na poradę można umówić się telefonicznie pod numerem 19 115. Przed poradą trzeba złożyć oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy. Na spotkanie warto przygotować umowę najmu, korespondencję dotyczącą wejścia, protokół i dokumentację zdarzenia.
Ustalenia kontaktowe i dokumentacja pomagają obu stronom
Już przy zawieraniu umowy warto zapisać aktualne dane do kontaktu i sposób informowania o usterkach. Najemca powinien wiedzieć, jak zgłosić wyciek lub inne uszkodzenie właścicielowi i administracji, a wynajmujący powinien mieć możliwość przekazania pilnej informacji. Warto również omówić sposób kontaktowania się podczas dłuższego wyjazdu. Brak odpowiedzi na wiadomość nie może zostać potraktowany jako automatyczna zgoda na dowolną wizytę.
Podczas rzeczywistej awarii najważniejsze jest ograniczenie zagrożenia i umożliwienie osobom prowadzącym interwencję wykonania potrzebnych czynności. Właściciel powinien przekazać służbom konkretny opis sytuacji, wskazać, co wiadomo o usterce, i poinformować o nieobecności albo odmowie lokatora. Najemca, który dowiaduje się o interwencji, może poprosić o informację, kto jest na miejscu i jakie działania są prowadzone. Nie należy jednak uzależniać pilnego udostępnienia mieszkania od zakończenia niezwiązanego z awarią sporu o czynsz czy rozliczenia.
Po zakończeniu prac obie strony powinny zachować protokół i korespondencję oraz sprawdzić stan zabezpieczenia drzwi i wykonanej naprawy. Wątpliwości dotyczące uszkodzeń lub zakresu wizyty najlepiej opisać konkretnie, ze wskazaniem czasu i zauważonych zmian. o ile problemem jest planowany przegląd, należy potwierdzić uzgodniony termin w wiadomości, do której można później wrócić. Gdy doszło do podejrzenia bezprawnego wejścia, trzeba zachować dokumentację i przedstawić okoliczności Policji lub prawnikowi.

26 minut temu












![Znaleziono ciało kobiety. Prokuratura: to dużym prawdopodobieństwem zaginiona Emilia Koprowska [VIDEO]](https://zachod.pl/wp-content/uploads/2026/11/8a7bde0205b7bff9fa7fadc1b83add22_xl.jpg)
English (US) ·
Polish (PL) ·
Russian (RU) ·