LICZBY NIE POLUJĄ

Na rynku termowizji jest dziś tłok jak na zbiorówce w szczycie sezonu. Każdy producent dorzuca kolejne liczby do specyfikacji, a przeciętny użytkownik ma wierzyć, iż więcej znaczy lepiej. Tylko iż tych parametrów nie da się sprawdzić „w polu”. Bo jak zweryfikować realne 15 mK NETD albo jakość przetwarzania obrazu bez komory klimatycznej i stanowiska optoelektronicznego wraz z wyszkolonymi inżynierami-fizykami? No właśnie.

Rynek w praktyce jest znacznie węższy niż się wydaje. jeżeli odliczymy tzw OEM-y, czyli takich co składają swoje produkty z podzespołów firm trzecich, to na palcach jednej ręki można policzyć graczy, którzy produkują mikrobolometry, czyli detektory podczerwieni. To absolutna podstawa i serce każdego termowizora! Wśród nich tylko część robi urządzenia end-to-end, od wafla po gotowy sprzęt. I co ważne, ci wiodący producenci bardzo pilnują swojej przewagi technologicznej. Nie dzielą się z OEM-ami najnowszymi rozwiązaniami, tylko udostępniają starsze generacje albo niższe selekcje. Efekt jest prosty: sprzęt składany zawsze będzie o krok za tym, co oferują marki rozwijające technologię u siebie.

Technicznie najważniejsze są trzy rzeczy: rozdzielczość detektora, wielkość piksela (np. 12 µm vs 17 µm), oraz czułość termiczna, czyli NETD. Do tego dochodzi częstotliwość odświeżania i jakość optyki. I tu zaczyna się zabawa, bo sama rozdzielczość niczego nie gwarantuje. Ten sam sensor 384×288 może dać zupełnie inny obraz w zależności od toru optycznego i algorytmów.

Weźmy obiektyw termowizora na warsztat. W topowych konstrukcjach stosuje się soczewki z germanu, który ma bardzo dobrą transmisję w paśmie LWIR. Tańsze konstrukcje idą w szkła tlenkowe albo mieszanki, które mają większe straty i gorszą przepuszczalność. Efekt? Mniej promieniowania cieplnego dociera do detektora, spada kontrast i szczegółowość. Przeciętnemu myśliwemu w zupełności to może wystarczyć do polowań, ale inni wolą widzieć nieco więcej.

Druga sprawa to sam detektor. Mikrobolometr to nie tylko „matryca pikseli”. Liczy się jednorodność, stabilność temperaturowa, kalibracja i elektronika odczytu. Wiodący producenci selekcjonują matryce i rozwijają własne metody kompensacji szumów. OEM często dostaje to co jest na rynku dostępne- starszą technologię lub słabsze selekcje. Na papierze dalej jest 384 czy 640, ale obraz ma więcej szumu, gorszą dynamikę i słabszą separację detali.

NETD to temat rzeka. Teoretycznie im niższe, tym lepiej. Sensor wykrywa mniejsze różnice temperatur i w obrazie mamy więcej szczegółów tła. W praktyce pomiar zależy od warunków laboratoryjnych, filtrów i czasu integracji. Można „ustawić” test tak, żeby wynik wyglądał świetnie. Dlatego wartości z katalogu nie zawsze przekładają się na realne użytkowanie. Dobry sprzęt poznaje się po tym, jak radzi sobie w wilgoci, mgle i przy małych kontrastach termicznych i na dłuższym dystansie. Tu zawsze wyjdzie małe „niedopowiedzienie” w paramtetrach technicznych

Kolejna rzecz to przetwarzanie obrazu. Surowy sygnał z detektora to jedno, ale to co widzi użytkownik, to efekt algorytmów: Kalibracja, poprawa detali, redukcja szumów, zarządzanie dynamiką sceny. W topowych urządzeniach dochodzą systemy bezmigawkowe HSIS, które eliminują „klik” i stabilizują obraz w czasie rzeczywistym. To nie jest detal, tylko realna pomoc w pracy w terenie. W branży widać jasno, iż to duzi gracze nadają tempo. Nowe sensory, niższe NETD, lepsze algorytmy, wszystko startuje u nich. OEM-y mogą to co najwyżej wdrażać z opóźnieniem. I to jest naturalne, bo nikt nie oddaje swojej przewagi konkurencji.

Czym więc konkurują mniejsze marki? Wyświetlaczem, dalmierzem, ergonomią, designem, dodatkowymi funkcjami czy ceną. I to jest uczciwe podejście. Ale jeżeli rdzeń technologii jest starszy, to różnice wyjdą dokładnie wtedy, kiedy sprzęt jest najbardziej potrzebny. Mogą również nieco nagiąć kilka parametrów na papierze, bo 99,9% ludzi tego nie sprawdzi, bo nie ma jak. W przypadku wiodących graczy choćby najmniejsze oszustwo w parametrach technicznych to katastrofa wizerunkowa, która może skończyć się fatalnie biznesowo. Kto bowiem będzie chciał kupować komponenty od kogoś, kto choćby nie jest w stanie dotrzymać deklarowanej specyfikacji, a wbrew pozorom rynek taki jest duży, bowiem termowizja jest dziś wszędzie- od kamer cctv, po urządzenia manualne, a choćby w samochodach…

Na koniec najważniejsze. Nie kupuj oczami tabelki, bo liczby nie polują! Patrz na to, kto stoi za technologią i jak ją rozwija. Bo liczby mogą wyglądać świetnie, ale w łowisku liczy się jedno, kto naprawdę widzi więcej. Widzisz więcej- polujesz etyczniej i bezpieczniej.