Jan Myszka „Morowiec”. Tragiczna historia młodego konspiratora z Biesiadek

Narodowe Święto Niepodległości, obchodzone 11 listopada, jest okazją do przypomnienia nie tylko wydarzeń, które zadecydowały o losach Polski, ale także historii ludzi, którzy w kolejnych latach musieli bronić odzyskanej wolności. Wielu z nich pochodziło z niewielkich miejscowości, a ich działalność, choć często pozostawała poza głównym nurtem wielkiej historii, stanowiła istotną część walki z okupantem. Wśród nich był pochodzący z Biesiadek Jan Myszka, który pod pseudonimem „Morowiec” działał w szeregach Armii Krajowej.

Jan Myszka urodził się 19 czerwca 1920 roku w Biesiadkach. Podczas II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną przeciwko niemieckiemu okupantowi. Jako żołnierz Armii Krajowej pełnił funkcję dowódcy łączności w Obwodzie Brzesko „Dąb”, a także służył jako strzelec w plutonie „Urban”, należącym do Wojskowej Służby Ochrony Powstania w strukturach AK.

Jego działalność nie ograniczała się do zadań organizacyjnych. Uczestniczył również w akcjach dywersyjnych wymierzonych w niemieckiego okupanta, prowadzonych na terenie Uszwi i w lasach Okocimia. Zajmował się ponadto działalnością wywiadowczą, która była istotnym elementem funkcjonowania podziemnych struktur wojskowych.

W maju 1944 roku Jan Myszka został aresztowany przez gestapo wraz z kilkoma członkami oddziału „Urban”. Osadzono go w niemieckim więzieniu w Tarnowie, gdzie przeszedł brutalne śledztwo. Pobyt w więzieniu pozostawił po sobie ciężkie obrażenia. Po wyjściu z więzienia Myszka ukrywał się, próbując jednocześnie powrócić do zdrowia.

Zmarł 13 listopada w rodzinnych Biesiadkach, mając zaledwie 25 lat. Jego krótkie życie przypadło na czas, w którym za działalność niepodległościową można było zapłacić utratą wolności, zdrowia, a choćby życia.

Historia Jana Myszki pozostaje obecna w lokalnej społeczności. W związku z obchodami Narodowego Święta Niepodległości delegacja uczniów Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Biesiadkach wraz z opiekunem złożyła kwiaty na jego grobie, oddając hołd mieszkańcowi swojej miejscowości, który w czasie wojny zaangażował się w walkę o wolną Polskę.

Ważnym wydarzeniem było również upamiętnienie miejsca jego spoczynku. W 2026 roku ze środków Instytutu Pamięci Narodowej sfinansowano nowy nagrobek Jana Myszki. To wyraz uznania dla jego działalności oraz sposób na zachowanie świadectwa lokalnej historii.

Dziś grób żołnierza Armii Krajowej w Biesiadkach jest nie tylko miejscem spoczynku, ale także przypomnieniem o losach człowieka, którego młodość naznaczyły wojna i okupacja. Obecność uczniów przy jego grobie nadaje tej historii szczególny wymiar. Pokazuje, iż dzieje niewielkiej miejscowości mogą stać się istotną częścią edukacji historycznej, a pamięć o jej mieszkańcach może trwać dzięki kolejnym pokoleniom.

—

foto: Robert Myszka

Robert Myszka / IB

GALERIA ZDJĘĆ