Hejt w sieci – jak reagować w klasie

kwiecien.academy 1 godzina temu

Krótko: Hejt w sieci to celowe, powtarzalne ranienie kogoś słowem w internecie: wyzwiska, ośmieszanie, wykluczanie z grupy, rozsyłanie screenów i zdjęć. W klasie reaguje się trzystopniowo: zatrzymać sytuację, zaopiekować się osobą, której to dotyczy, i dopiero potem rozmawiać z całą grupą – na przykładach, bez publicznego rozliczania konkretnych uczniów.

„Przecież to tylko żart”, „wszyscy tak piszą”, „ona sama zaczęła”. Kiedy w klasie wybucha sprawa z czatu, wszyscy mówią jednocześnie, a osoba, której to dotyczy, milczy. Trudno wtedy o dobrą reakcję na gorąco.

Poniżej opisuję, po czym poznać hejt, jak zareagować w pierwszej godzinie po zgłoszeniu i jak poprowadzić rozmowę z klasą, żeby nie skończyła się polowaniem na winnego.

Gotowa lekcja o relacjach w sieci

Zanim klikniesz WYŚLIJ – scenariusz zajęć o bezpiecznych relacjach w sieci

45 minut dla klas III–VI: karty komentarzy do klasyfikowania, materiały o udostępnianiu cudzych treści, plansze zachowań i Cyfrowy Kompas ucznia.

PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

W tym artykule

Po czym poznać, iż to już hejt
Pierwsza godzina po zgłoszeniu
Jak rozmawiać z klasą, żeby to nie było polowanie
Świadkowie decydują częściej niż sprawca
Zasady, które zostają na dłużej
Najczęstsze pytania

Po czym poznać, iż to już hejt

Granica między żartem a hejtem nie leży w treści, tylko w tym, co się z nią dzieje: czy powtarza się, czy ma widownię i czy osoba, której dotyczy, może to zatrzymać.

Powtarzalność – nie jeden komentarz, tylko seria.
Widownia – dzieje się na grupie, nie w prywatnej rozmowie.
Brak wyjścia – osoba nie może odejść, bo to jej klasa.
Nierównowaga sił – jedna osoba przeciw grupie.
„To tylko żart” po fakcie – tłumaczenie pojawia się dopiero wtedy, gdy ktoś zwraca uwagę.

Powiedz uczniom prostą zasadę: żart przestaje być żartem w momencie, w którym osoba, której dotyczy, mówi, iż jej to nie bawi. Nie po trzech kolejnych, tylko od razu.

Pierwsza godzina po zgłoszeniu

Krok Co robisz

1. Zatrzymanie	Kończysz sytuację tu i teraz: prosisz o usunięcie treści, informujesz, iż sprawa jest znana dorosłym.
2. Osoba pokrzywdzona	Rozmowa na osobności. Nie na korytarzu i nie przy klasie. Pytasz, czego potrzebuje, i mówisz, co zamierzasz zrobić.
3. Zabezpieczenie	Zrzuty ekranu, daty. Przy poważniejszych sprawach to materiał dla pedagoga i dyrekcji.
4. Rodzice	Informujesz rodziców obu stron – osobno, rzeczowo, bez ocen.
5. Klasa	Rozmowa z grupą, ale o mechanizmie, nie o nazwiskach.

Jak rozmawiać z klasą, żeby to nie było polowanie

Rozmowa, która zaczyna się od „kto to napisał”, kończy się milczeniem i solidarnością grupy. Lepiej działa praca na przykładach: gotowe komentarze na kartkach, które klasa klasyfikuje – wspierające, neutralne, raniące – i nazywa, co dokładnie w nich boli.

Dopiero gdy klasa nazwie mechanizm na cudzych przykładach, można zapytać: czy coś z tego przypomina Wam ostatnie tygodnie? Uczniowie zwykle sami wracają do własnej sytuacji.

oceniajcie zdania, nie osoby,
nie wymuszaj przeprosin przy całej klasie – rzadko są szczere i często pogarszają sprawę,
zapytaj o rolę świadków: co mogli zrobić i co zrobią następnym razem,
zakończ czymś praktycznym: listą zasad albo kartą zasad dla wszystkich ucznia.

Dla starszych klas

Misja: Bezpieczna Szkoła – scenariusz zajęć o szukaniu pomocy

Dla klas IV–VIII: kiedy prosić o pomoc, kto tworzy szkolną sieć wsparcia i co robić, gdy pierwsza rozmowa nic nie dała.

PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

Świadkowie decydują częściej niż sprawca

W większości sytuacji w klasowym czacie osób piszących jest kilka, a obserwujących – kilkanaście. To one decydują, czy sprawa rośnie, czy gaśnie. Dlatego warto poświęcić im osobną część rozmowy.

brak reakcji jest reakcją – milczenie czyta się jako zgodę,
nie trzeba wchodzić w spór; wystarczy napisać prywatnie do osoby, której dotyczy sprawa,
powiedzenie o sytuacji dorosłemu to nie skarżenie, tylko proszenie o pomoc,
jeden komentarz „przestańcie” w grupie zmienia więcej niż dziesięć rozmów po fakcie.

Różnicę między skarżeniem a proszeniem o pomoc rozwijam w osobnym tekście o skarżeniu i proszeniu o pomoc.

Zasady, które zostają na dłużej

Po każdej trudnej sprawie warto zostawić w klasie coś trwałego: listę zasad napisaną przez uczniów albo kartę zasad w zeszycie. Do takiej listy wraca się w pół minuty, gdy sytuacja się powtórzy.

Jak ustalić zasady na klasowym czacie, opisałam krok po kroku na Warsztacie Nauczyciela, a gotowy plan lekcji o relacjach w sieci znajdziesz w opisie scenariusza „Zanim klikniesz WYŚLIJ”.

Promocja w sklepie

Kup 2 materiały, trzeci dostajesz gratis

W sklepie Kwiecień Academy stale działa promocja 2+1: dodaj do koszyka trzy materiały, a najtańszy zostanie odliczony automatycznie. Scenariusze o relacjach i bezpieczeństwie w sieci łatwo połączyć w jeden cykl. Zobacz materiały na bezpieczną godzinę wychowawczą →

Najczęstsze pytania

Czym jest hejt w sieci?

To celowe i powtarzalne ranienie kogoś w internecie: wyzwiska, ośmieszanie, wykluczanie z grupy, rozsyłanie zdjęć i screenów. Od zwykłej kłótni odróżnia go powtarzalność, widownia i to, iż osoba, której dotyczy, nie może się z sytuacji wycofać.

Jak zareagować, gdy uczeń zgłasza hejt na klasowym czacie?

Najpierw zatrzymać sytuację i porozmawiać na osobności z osobą, której dotyczy. Potem zabezpieczyć zrzuty ekranu, poinformować rodziców obu stron i pedagoga, a z klasą przeprowadzić rozmowę o mechanizmie, a nie o nazwiskach.

Czy rozmawiać o hejcie przy całej klasie?

Tak, ale na przykładach. Praca z gotowymi komentarzami pozwala nazwać, co rani, bez wskazywania winnych. Sprawy indywidualne załatwia się poza forum klasy.

Co powiedzieć uczniom, którzy „tylko patrzyli”?

Że brak reakcji jest reakcją – milczenie w grupie czyta się jako zgodę. Nie muszą wchodzić w spór: wystarczy prywatna wiadomość do osoby, której dotyczy sprawa, albo powiedzenie o wszystkim dorosłemu.

Czy zgłoszenie hejtu to skarżenie?

Nie. Skarżenie ma komuś zaszkodzić, a proszenie o pomoc ma zatrzymać krzywdę. Tę różnicę warto omówić z klasą osobno, bo bez niej uczniowie milczą choćby w poważnych sytuacjach.

Jak zapobiegać hejtowi w klasie?

Ustalić z uczniami zasady komunikacji w sieci, wracać do nich co kilka tygodni i przeprowadzić lekcję o komentarzach, prywatności i udostępnianiu cudzych treści. Zasady napisane przez uczniów działają dłużej niż lista podyktowana przez dorosłego.

Przeczytaj też