Europejskie muzea na celowniku

Przestępcy na rynku sztuki stają się coraz bardziej zuchwali

15 sierpnia, gdy dziesiątki tysięcy wiernych wypełniały ulice Mesyny, by uczestniczyć w tradycyjnej procesji, złodzieje włamali się do miejscowego muzeum. Ich łupem padły dzieła Antonella da Messiny. Kilkanaście dni później w Wiedniu inni przestępcy weszli do muzeum jako zwykli zwiedzający, rozbili gablotę i ukradli wysadzany diamentami naszyjnik należący niegdyś do królowej Egiptu.

To tylko dwa przykłady kradzieży, które w ostatnim czasie wstrząsnęły europejskimi instytucjami kultury. Złodzieje przestają już działać po cichu. Wykorzystują młoty, siekiery, łomy, a choćby materiały wybuchowe. Zmieniają się zarówno ich metody, jak i przedmioty, na które polują.

Złoto, srebro i cenne kamienie

Do kradzieży w Museo Regionale Interdisciplinare w Mesynie doszło wieczorem w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W centrum miasta odbywała się procesja Vara – tradycja sięgająca XVI w. Na ulicach gromadziły się tłumy, a uwaga zarówno mieszkańców, jak i służb koncentrowała się na uroczystościach.

Sprawcy przecięli ogrodzenie muzeum i dostali się do budynku przez boczne wejście. Ich celem były dzieła Antonella da Messiny, jednego z najważniejszych włoskich malarzy wczesnego renesansu. Zabrano trzy z pięciu zachowanych paneli poliptyku św. Grzegorza oraz niewielki, dwustronny obraz przedstawiający Madonnę z Dzieciątkiem i pietę. Dwa z zabranych paneli odnaleziono później w pobliżu muzeum.

Zdziwienie wzbudziły okoliczności napadu. Według doniesień medialnych system alarmowy zadziałał, ale jeden ze strażników miał uznać sygnał za fałszywy. Okoliczności te były przedmiotem śledztwa, jednak szczegóły dotyczące zabezpieczeń i sposobu działania sprawców nie zostały w pełni wyjaśnione.

Muzeum w Mesynie przechowuje cenne zbiory archeologiczne oraz dzieła sztuki od renesansu po barok. Znajdują się tam również obrazy Caravaggia, który przebywał w mieście w 1609 r. Kradzież prac Antonella da Messiny była więc nie tylko stratą materialną, ale i ciosem dla dziedzictwa kulturowego Sycylii.

Złodzieje nie zawsze działają nocą. Ostatnio są coraz bardziej zuchwali. 27 sierpnia br. dwóch mężczyzn weszło do wiedeńskiego Muzeum Sztuki Użytkowej (MAK) jak zwyczajni zwiedzający, kupując bilety. Rozbili gablotę i ukradli platynowy naszyjnik wysadzany 673 diamentami. Biżuterię zaprojektował w 1939 r. paryski dom jubilerski Van Cleef & Arpels dla królowej Egiptu Nazli. Wartość klejnotu szacowano na kilka milionów dolarów. Sprawcy nie mieli masek, kamery monitoringu zarejestrowały ich wizerunki.

Dyrektorka MAK Lilli Hollein podkreślała, iż muzeum miało szczegółowy plan ochrony,

Post Europejskie muzea na celowniku pojawił się poraz pierwszy w Przegląd.