Duży wzrost liczby wszczętych procedur o Niebieską Kartę w Warszawie

Radna Renata Niewitecka pytała o dane z trzech lat dotyczących występowania przemocy domowej na terenie Warszawy.

Wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra wyjaśniła, iż 45-procentowy wzrost spowodowany jest zmianą ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej; zmieniło się też – dodała – podejście do tego tematu i świadomość Warszawiaków.

– W 2023 roku zmieniła się ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Zmieniły się kategorie osób czy sytuacji, w których trzeba zgłaszać i zakładać Niebieskie Karty, czyli we wszystkich przypadkach podejrzenia stosowania przemocy – powiedziała wiceprezydent.

Wyjaśniła, iż wcześniej specjalny zespół interdyscyplinarny rozpatrywał czy rzeczywiście doszło do przemocy. W tej chwili, przy każdym podejrzeniu zgłaszanym na policję, szkołę, taka karta jest zakładana.

– Druga rzecz – wcześniej dzieci, które były świadkami przemocy, np. pomiędzy dorosłymi, nie miały statusu osoby, dla której chronienia trzeba założyć Niebieską Kartę. Teraz już tak jest – zaznaczyła.

Podkreśliła, iż – oprócz zmiany ustawowej – zmieniło się podejście, bo np. zgłaszający biorą pod uwagę nie tylko przemoc fizyczną, ale np. finansową.

Gdzie największy wzrost Niebieskiej Karty?

Przekazała, iż odnotowano znaczny wzrost zgłoszeń dotyczących osób starszych.

– Czyli te wszystkie sytuacje, w których osoba starsza nie może o sobie stanowić, nie może stanowić o swoim majątku, zabiera się jej np. rentę czy emeryturę. I to też jest przesłanka do tego, żeby założyć Niebieską kartę, bo jest to rodzaj przemocy wobec osób z niepełnosprawnościami – wyjaśniła Machnowska-Góra.

Podkreśliła, iż przez cały czas największą liczbę zgłoszeń stanowi przemoc motywowana płcią, czyli wobec kobiet.

Z odpowiedzi na interpelację wynika też, iż nieznacznie spadła liczba zgłaszanej przemocy fizycznej (o ok. 3 proc) oraz widocznie spadły przypadki zgłaszanej przemocy seksualnej i ekonomicznej (o 29 proc.).

Najwięcej procedur wszczęto w 2025 roku na Białołęce (530), Mokotowie (440) i Pradze-Południe (404). Najmniej w Wesołej (41), Rembertowie (55) i Wilanowie (67).

Z kolei najwięcej rodzin objętych procedurą w 2025 roku jest na Mokotowie (601), Pradze-Południe (511) i Ursynowie (445), a najmniej w Rembertowie (86), Wesołej (90) i Wilanowie (92).

Wiceprezydent Warszawy wyjaśniła, iż liczba wszczynanych procedur jest zależna od liczby mieszkańców w danej dzielnicy.

– Wydaje się, iż przemoc domowa to przemoc związana z uzależnianiami, złą sytuacją materialną, kryzysem społecznym. A to nieprawda, Niebieskie Karty są zakładane także w Wilanowie i na Usynowie. Czasami to nie jest taka stereotypowa osoba, która stosuje przemoc, czasami są to osoby wykształcone, bogate. Rodziny, których nigdy byśmy na pierwszy rzut oka nie pomyśleli, iż może być tam stosowana przemoc, a jest – podkreśliła Machnowska-Góra.

Trauma pokoleniowa

Zaznaczyła, iż widać też, że miejskie kampanie dotyczące przemocy domowej przynoszą efekt.

Zwróciła uwagę, iż Warszawa pracuje również ze sprawcami przemocy. – Czasami kryzys życiowy czy choćby psychiczny sprawia, iż w jakiś sposób pojawia się przemoc. Oczywiście przemoc w każdej sytuacji ma być karana i jest niedopuszczalna, ale też czasami sprawców nie można zostawić samych – powiedziała.

Podała przykład kobiety z dziećmi, która swoje doświadczenia z przemocą przenosi na dzieci.

– Przez lata ta rodzina, będąc w formacie przemocowym, nie doprowadziła do wypracowania normalnych mechanizmów. I ta mama też stosuje przemoc wobec dzieci. Czasami takie sytuacje są, więc praca ze sprawcą i także sprawczynią przemocy jest bardzo, bardzo ważna. Staramy się też, szczególnie jak są dzieci w rodzinie, pilnować, żeby dzieci były bezpieczne, ale też o ile jest możliwość uratowania sytuacji, uratowania rodziny, to żeby wszystkich tych narzędzi użyć, bo tym ostatecznym jest zabranie dziecka do pieczy zastępczej – zaznaczyła wiceprezydent.

W odowiedzi na interpelację podano, iż w ostatnich trzech latach zaobserwowano, iż coraz więcej przypadków przemocy zgłaszanych jest przez przedstawicieli oświaty, procedury Niebieskiej Karty są częściej zakładane w sytuacjach konfliktów, najwięcej procedur wszczynanych jest przez policję.