Sześć osób nie żyje. Piętnaście zostało rannych. Trzy kolejne osoby znaleziono martwe w domu sprawcy. Kraków pogrążył się w żałobie, a Polska próbuje zrozumieć tragedię, która rozegrała się w samym sercu jednego z najpiękniejszych polskich miast. Tymczasem w internecie, także wśród Polonii, zamiast ciszy, współczucia i refleksji coraz głośniej słychać polityczne oskarżenia i krytykę policjantów, którzy powstrzymali napastnika. I znów mam wrażenie, iż w tym wszystkim zapomnieliśmy o najważniejszym – o ludziach.

Sobota, 7 listopada. Krakowski Rynek Główny. Zwykłe popołudnie. Ktoś spaceruje, ktoś pije kawę, ktoś robi zdjęcia, ktoś spieszy się na spotkanie. Życie toczy się swoim rytmem. Nikt nie przypuszcza, iż za chwilę to miejsce zamieni się w scenę niewyobrażalnej tragedii. Na Rynek wjeżdża samochód. Padają strzały. Ludzie uciekają, szukają schronienia, próbują ratować siebie i innych. Sześć osób ginie. Kilkanaście zostaje rannych. W jednej chwili rozpadają się całe światy. A potem zaczyna się druga część tego dramatu. Ta internetowa. Przeglądam komentarze i przecieram oczy ze zdumienia. Bo oto nagle najważniejszym tematem nie jest sześć osób, które straciły życie, ale to, czy policjant miał prawo strzelać do napastnika. Czy sprawca leżał? Czy już się poddawał? Czy można było inaczej?
„Do leżącego się nie strzela!” – grzmią komentatorzy.
Zgoda. Do bezbronnego, obezwładnionego człowieka nie wolno strzelać. Ale czy człowiek, który upadł na ziemię, automatycznie przestaje być niebezpieczny? Czy broń, którą trzymał przed chwilą, nagle znika? Czy policjant w środku strzelaniny ma możliwość zatrzymania czasu, przeanalizowania nagrania i spokojnego rozważenia wszystkich scenariuszy? Nie wiem, czy każdy strzał oddany podczas tej interwencji był konieczny. Nie wiem, czy wszystkie procedury zostały zachowane. Od wyjaśnienia tego są śledczy, a nie internetowy sąd. Wiem natomiast, iż policjanci znaleźli się naprzeciw uzbrojonego człowieka, który wcześniej strzelał do przypadkowych przechodniów. Nie oglądali tragedii na ekranie telefonu. Byli jej częścią. My mamy komfort oceniania. Oni mieli sekundy na działanie. I właśnie dlatego tak bardzo drażni mnie łatwość, z jaką niektórzy odbierają im prawo do uczciwej oceny ich działań, wydając wyrok jeszcze przed zakończeniem śledztwa.
Jeszcze bardziej zdumiewa mnie jednak coś innego. Polityka.
Naprawdę? choćby teraz? Zginęli ludzie, rodziny opłakują bliskich, ranni walczą o powrót do zdrowia, a my już dzielimy się na obozy. Jedni obwiniają rząd, drudzy opozycję. Padają nazwiska polityków, mnożą się oskarżenia, a każda ze stron próbuje dopasować tragedię do własnej opowieści o Polsce. Oczywiście, trzeba rozmawiać o bezpieczeństwie, dostępie do broni, radykalizacji i odpowiedzialności instytucji. Trzeba zadawać trudne pytania. Ale szukanie odpowiedzialności na podstawie faktów to coś zupełnie innego niż polityczna licytacja prowadzona nad grobami ofiar. Szczególnie przykre jest obserwowanie podobnych sporów wśród Polonii. Mieszkamy daleko od Polski, ale w komentowaniu wydarzeń z kraju często jesteśmy pierwsi. Potrafimy z ogromną pewnością oceniać działania służb, intencje polityków i zachowanie napastnika. Każdy ma swoją teorię, każdy wie lepiej.
Tylko jakoś za mało w tych wszystkich dyskusjach miejsca na zwykłe ludzkie współczucie. Gdzie są pytania o rodziny ofiar? O ludzi, którzy widzieli śmierć na własne oczy? O policjantów, którzy podczas interwencji również zostali ranni? O tych, którzy przez kolejne lata będą wracać myślami do tamtego sobotniego popołudnia?
„Do leżącego się nie strzela” – to ważna zasada. Ale równie ważne jest, żeby nie zapominać, dlaczego ten człowiek znalazł się na ziemi i co wydarzyło się wcześniej. Upadek napastnika nie wymazuje sześciu odebranych istnień. Nie chcę żyć w świecie, w którym tragedia staje się kolejną okazją do politycznych przepychanek. W którym współczucie zależy od partyjnych sympatii, a ocena ludzkiego dramatu od tego, kto opublikował nagranie i jaki komentarz do niego dopisał. Chciałabym, żebyśmy chociaż w takich chwilach potrafili odłożyć politykę na bok. Nie musimy zgadzać się we wszystkim. Możemy różnie oceniać działania policji, polityków i instytucji państwa. Ale powinniśmy umieć oddzielić pytania o odpowiedzialność od bezrefleksyjnego oskarżania.
Bo w Krakowie nie zginęły argumenty polityczne. Nie zginęli wyborcy jednej czy drugiej partii. Zginęli ludzie, którzy mieli rodziny, marzenia i plany na następny dzień. I zanim po raz kolejny napiszemy w internecie, kto zawinił, kto jest bohaterem, a kto nie zasługuje na obronę, pomyślmy przez chwilę właśnie o nich….
Antoni B.

1 godzina temu














English (US) ·
Polish (PL) ·
Russian (RU) ·