Czarnogóra spodziewa się ataku hybrydowego. „Co najmniej dwa państwa”

Negocjacje dotyczące członkostwa Czarnogóry w UE obejmują 33 rozdziały, z których 18 zostało dotychczas tymczasowo zamkniętych. Władze w Podgoricy zakładają, iż kraj dołączy do Unii Europejskiej w 2028 roku.

Dysponujemy informacjami operacyjnymi wskazującymi, iż po ogłoszeniu zamknięcia rozdziałów negocjacyjnych nastąpi skoordynowane działanie hybrydowe z udziałem przedstawicieli władz co najmniej dwóch państw regionu. Według naszej wiedzy działania te mają na celu destabilizację Czarnogóry przy spodziewanym wsparciu określonych sił politycznych oraz części mediów – poinformował Spajicia w swoich mediach społecznościowych.

Spajić podkreślił, iż czarnogórskie władze są świadome potencjalnego zagrożenia oraz jego zamierzonych celów. Jednocześnie zaznaczył, iż ewentualne próby destabilizacji nie powinny wpłynąć na obrany przez Podgoricę kierunek polityki zagranicznej ani zahamować procesu integracji europejskiej, który rząd uznaje za nadrzędny wobec krótkoterminowych interesów poszczególnych ugrupowań.

Napięcia z Serbią

Premier nie sprecyzował, które państwa mogłyby uczestniczyć w potencjalnej operacji hybrydowej. W 2026 roku szczególnie widoczne stały się jednak napięcia w relacjach między Belgradem a Podgoricą. Serbia zdecydowała się na niewpuszczenie do kraju kilku czarnogórskich dziennikarzy. Była to reakcja związana z wcześniejszą decyzją władz Czarnogóry o zakazie wjazdu dla Dragana Vuczicievicia, redaktora naczelnego prorządowego tabloidu „Informer”. Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić zapowiadał wówczas działania odwetowe.

Napięcia między oboma państwami objęły również media. Pod koniec maja w Czarnogórze wprowadzono obowiązujące przez pół roku ograniczenie retransmisji programów serbskiej telewizji „Informer”, powiązanej z tym tabloidem.

Wieloletni spór z Chorwacją

Potencjalne problemy dla procesu integracji Czarnogóry z UE mogą wynikać również ze sporów z Chorwacją. Podgorica wciąż nie rozwiązała części kwestii pozostających przedmiotem konfliktu z Zagrzebiem, co może mieć znaczenie dla terminowego zakończenia negocjacji członkowskich. W lipcu chorwackie ministerstwo spraw zagranicznych i europejskich wskazało, iż uregulowanie tych problemów jest jednym z warunków pozwalających Czarnogórze na zamknięcie procesu negocjacyjnego z Unią.

Chorwacka dyplomacja zwróciła szczególną uwagę na kwestie związane z wojną towarzyszącą rozpadowi Jugosławii w latach 90. Wśród oczekiwań Zagrzebia znajdują się m.in. rozliczenie spraw dotyczących wydarzeń z tego okresu oraz rozwiązanie pozostałych problemów o charakterze historycznym i prawnym.

Spór ma swoje źródła m.in. w wydarzeniach z 1991 roku, kiedy czarnogórskie oddziały uczestniczyły w oblężeniu Dubrownika. Później na terytorium Czarnogóry utworzono obóz, w którym przetrzymywano chorwackich jeńców. Chorwacja domaga się rekompensat dla osób, które były tam więzione, a także dalszych działań zmierzających do ustalenia losu 14 osób zaginionych podczas walk. Zagrzeb oczekuje również pociągnięcia do odpowiedzialności osób podejrzewanych o popełnienie zbrodni wojennych.