Cesare Beccaria: Prawa zabraniające noszenia broni czynią bezbronnym tego tylko, kto nie jest skłonny popełniać przestępstwa.

2 dni temu

Cessare Beccaria jest czołowym przedstawicielem oświecenia we Włoszech, najbardziej znanym ze swoich prac na temat prawa, jednak publikował także liczne prace na temat ekonomii politycznej i polityk publicznych.

Najbardziej znanym dziełem Beccarii było O przestępstwach i karach. Była to praca nie tylko z zakresu krytyki i reformy prawa karnego, ale mające także szerszy wymiar filozoficzny. Zamiarem autora było określenie na nowo podstaw i funkcji prawa, zgodnego z duchem oświecenia.

Beccaria wskazywał, iż współczesne mu prawo i praktyka karania są nadmiernie okrutne, niesprawiedliwe, niecelowe, oparte na arbitralności. W swoim traktacie przyjmował perspektywę ogólnoludzką. Dokonana przez niego krytyka prawa karnego miała na celu zmianę instytucji karania zgodnie z oświeceniowym duchem postępu moralnego ludzkości, humanitaryzmu i racjonalizacji prawa.

Beccaria opowiadał się za równością wszystkich wobec prawa, złagodzeniem i racjonalizacją kar. Postulował proporcjonalność kary do wagi przestępstwa, kładąc grunt pod rozwój zasady legalizmu. Prawo powinno ściśle określać co jest przestępstwem i jaką karą jest ono zagrożone (zasady nullum crimen sine lege i nulla poena sine lege). Prawo powinno być jawne, jasne i ściśle określać sankcje. Idąc za Monteskiuszem wskazywał, iż sędziowie mieli jedynie określać, czy zdarzenie zaszło, a jego konsekwencje miały być ściśle określone ustawą.

Będzie to trochę teoria prawa, może choćby to filozofia tworzenia przepisów – czyli to coś zupełnie nie dla rządzących Polską chamów i prostaków. Oni niczego z tego nie rozumieją, ani słowa. Kto mądry niech czyta, warto.

CESARE BECCARIA “O przestępstwach i karach”

§ XL. Fałszywe pojęcia o korzyści

Jednym ze źródeł pomyłek i niesprawiedliwości są fałszywe pojęcia o korzyści, które tworzą sobie prawodawcy. Fałszywe jest pojęcie o korzyści, jeżeli poszczególne niedogodności stawia się wyżej niż niedogodność ogólną, jeżeli uczuciom rozkazuje zamiast je pobudzać, jeżeli mówi się logice: służ! Fałszywe jest pojęcie o korzyści, jeżeli dla mniemanej lub nieznacznej niedogodności czyni się ofiarę z tysiąca rzeczywistych wygód, jeśli odbiera się ludziom ogień, gdyż wywołuje pożary, i wodę, gdyż ludzie w niej toną, jeżeli zło naprawia się jedynie przez zniszczenie.

Prawa zabraniające noszenia broni należą właśnie do tej kategorii praw. Czynią one bezbronnym tego tylko, kto nie jest skłonny popełniać przestępstwa i nie decyduje się na to. Ale czyż ludzie nie cofający się przed pogwałceniem najbardziej uświęconych praw ludzkości, najbardziej doniosłych przepisów kodeksu, zechcą uszanować mniej ważne, a choćby zupełnie bezzasadne przepisy? Naruszyć je bezkarnie nader łatwo, ścisłe zaś podporządkowanie się tym przepisom pozbawia człowieka wolności osobistej, najdroższej dla niego i dla oświeconego prawodawcy, i ściąga na ludzi niewinnych wszystkie nieszczęścia, które powinny spadać na winowajców. Przepisy te pogarszają sytuację napadniętych, a polepszają położenie napastników. Nie zmniejszają one, ale powiększają liczbę zabójstw, gdyż śmielej można napaść na nieuzbrojonego niż na uzbrojonego człowieka. Takie prawo należy uznać za prawo nie zapobiegające popełnianiu przestępstw, ale za obawiające się tych przestępstw; tworzy się te prawa pod przemożnym wrażeniem poszczególnych zdarzeń, a nie wskutek rozumnego rozważenia niedogodności i korzyści, które może zrodzić przepis o znaczeniu ogólnym.

Download (PDF, 4,75MB)

Idź do oryginalnego materiału