Białoruś uwolniła Andrzeja Poczobuta, dziennikarza i działacza polskiej mniejszości narodowej

Świat: Prezydent USA Donald Trump zwolnił wszystkich członków rady nadzorującej Krajową Fundację Nauki (NSF) – każdy z nich otrzymał w piątek e-mail z kancelarii prezydenta informujący o natychmiastowym zakończeniu funkcji. NSF, założona w 1950 roku, skupia do 25 ekspertów ze środowisk akademickich i przemysłowych, doradza prezydentowi i Kongresowi w kwestiach naukowych oraz przyznaje granty badawcze. Zwolnienia nastąpiły tuż przed finalizacją raportu o kondycji amerykańskiej nauki. Administracja Trumpa planuje ponownie ograniczyć budżet NSF, po tym jak Kongres zablokował wcześniejszą próbę jego cięcia o ponad połowę z 9 miliardów dolarów.

Świat: Gazowiec Mubaraz ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich jako pierwszy od wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie przeszedł przez cieśninę Ormuz i zmierza do Chin – podaje Bloomberg, powołując się na dane firm monitorujących żeglugę. Statek wyłączył transponder na przełomie marca i kwietnia, po czym uruchomił go ponownie na wschód od Półwyspu Indyjskiego. Przed wojną przez Ormuz przepływała jedna piąta światowego wolumenu ropy i LNG. Od połowy kwietnia USA egzekwują blokadę cieśniny wobec statków płynących do i z irańskich portów. Tankowce z irańską ropą gromadzą się w rejonie portu Czabahar, niezdolne do przebicia się przez amerykańską blokadę.

Świat: Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował, iż Kijów posiada dokumenty rosyjskiego Sztabu Generalnego potwierdzające niewykonanie przez wojska okupacyjne wyznaczonych zadań. Według Zełenskiego Rosja planuje kolejne operacje ofensywne i przygotowuje rozszerzenie mobilizacji. Ukraina zamierza zwiększyć wykorzystanie dronów na froncie oraz naciskać na wprowadzenie nowych sankcji wobec rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego i naftowego. Zełenski zapowiedział także poinformowanie partnerów zachodnich o rosyjskich planach operacji przeciwko krajom NATO oraz próbach większego zaangażowania Białorusi w konflikt.

Polska: Białoruś uwolniła Andrzeja Poczobuta, dziennikarza i działacza polskiej mniejszości narodowej, przetrzymywanego od marca 2021 roku. Na polsko-białoruskiej granicy powitał go premier Donald Tusk. Wymiana odbyła się w formacie „pięć za pięć” – Polska przekazała obywateli Białorusi, Rosji i innych państw WNP, w tym rosyjskiego archeologa Aleksandra Butiagina. Negocjacje trwały od września 2025 roku z udziałem służb specjalnych ośmiu państw. Poczobut został skazany w 2023 roku na osiem lat więzienia w zaostrzonym rygorze. Ambasador USA Tom Rose potwierdził udział amerykańskiego wysłannika Johna Coale’a w doprowadzeniu do uwolnienia dziennikarza.

Polska: W ramach wymiany więźniów z Białorusią, podczas której uwolniony został dziennikarz Andrzej Poczobut, Polska zwolniła rosyjskiego archeologa Aleksandra Butiagina, podejrzewanego o wywóz dóbr kultury z Krymu. Ukraińskie MSZ skrytykowało tę decyzję, wskazując, iż rosyjska strona wykorzysta ją do uzasadniania okupacji Krymu. Butiagin został zatrzymany przez ABW w grudniu 2024 roku w Warszawie, a w marcu 2025 roku Sąd Okręgowy wyraził zgodę na jego ekstradycję do Ukrainy. Kijów zapowiedział stosowanie dalszych mechanizmów prawnych w tej sprawie.

Polska: Sejmowa komisja ochrony środowiska negatywnie zaopiniowała wniosek o wotum nieufności wobec minister klimatu Pauliny Hennig-Kloski – za odrzuceniem wniosku głosowało 21 posłów, przeciw było 15. Głosowanie w Sejmie zaplanowano na czwartek. Wniosek złożony 27 marca podpisało ponad 80 posłów głównie z PiS i Konfederacji, zarzucających minister braki kompetencyjne i błędy legislacyjne. Szefowa Polski 2050 Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz spotkała się z Hennig-Kloską, by omówić naprawę systemu kaucyjnego i programu Czyste Powietrze. Hennig-Kloska opuściła Polskę 2050 w lutym 2026 roku po przegranej w wyborach na przewodniczącą ugrupowania.

Polska: Sąd Rejonowy w Białymstoku zwrócił prokuraturze akt oskarżenia w sprawie podrabiania list poparcia kandydatów Ruchu Narodowego do sejmiku województwa podlaskiego z 2014 roku. Wśród oskarżonych jest Adam Andruszkiewicz, zastępca szefa Kancelarii Prezydenta RP. Sąd stwierdził braki formalne i wyznaczył Prokuraturze Regionalnej w Lublinie 10 dni na uzupełnienie dokumentacji. Andruszkiewiczowi zarzuca się kierowanie procederem fałszowania list jako liderowi Młodzieży Wszechpolskiej oraz bezprawne przetwarzanie danych osobowych. Polityk nie przyznał się do winy, określając sprawę jako polityczną. Postępowanie toczy się od listopada 2014 roku.

Śląskie: Pogrzeb posła Łukasza Litewki odbędzie się w środę 29 kwietnia w kościele św. Joachima w Sosnowcu. Uroczystościom o charakterze państwowym przewodniczył biskup sosnowiecki Artur Ważny. Udział wzięli prezydent Karol Nawrocki z małżonką Martą oraz podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Mateusz Kotecki. Poseł zginął 23 kwietnia w Dąbrowie Górniczej w wyniku zderzenia roweru z samochodem osobowym. Kierowca Mitsubishi Colt, 57-letni mieszkaniec Sosnowca, usłyszał zarzut spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym i po wpłaceniu poręczenia majątkowego opuścił areszt. Ostatnia część uroczystości na cmentarzu odbyła się bez udziału mediów.

Śląskie: W niedzielę 19 kwietnia w Jaworznie sześciu nastolatków w wieku 15–16 lat napadło na 14-latka jadącego na rowerze z ojcem. Napastnicy zażądali od chłopca bluzy i koszulki z emblematami jaworznickiego klubu piłkarskiego. Gdy ojciec próbował interweniować, przewrócił się i został kopnięty przez agresorów, w tym w głowę. Chłopiec oddał odzież, obawiając się o bezpieczeństwo własne i ojca. Sprawców ustalono na podstawie monitoringu – są kibicami katowickiego klubu piłkarskiego. Zebrane dowody przekazano do Sądu Rodzinnego, wobec dwóch zatrzymanych toczą się już inne postępowania.