Australijski bohater oskarżony o zbrodnie wojenne

Były żołnierz Ben Roberts-Smith aresztowany pod zarzutem zbrodni wojennych

W Australii wybuchł ogromny skandal po zatrzymaniu jednego z najbardziej uhonorowanych żołnierzy w historii kraju. Ben Roberts-Smith został aresztowany na lotnisku w Sydney i usłyszy zarzuty popełnienia pięciu zbrodni wojennych podczas służby w Afganistanie.

47-letni były żołnierz Australian Defence Force jest oskarżony o udział w zabójstwie pięciu osób w latach 2009–2012. Australijska Policja Federalna poinformowała, iż za każdy z zarzutów grozi kara dożywotniego pozbawienia wolności.

Roberts-Smith przez lata był uznawany za bohatera narodowego. Otrzymał m.in. Victoria Cross – najwyższe odznaczenie wojskowe przyznawane za odwagę na polu walki – za działania podczas sześciu misji w Afganistanie.

Były żołnierz konsekwentnie zaprzeczał oskarżeniom, które po raz pierwszy ujawniły media w 2018 roku. Wśród zarzutów pojawiły się m.in. informacje o zastrzeleniu nieuzbrojonego nastolatka oraz zrzuceniu skutego więźnia z klifu, a następnie wydaniu rozkazu jego zabicia.

Sprawa była przedmiotem głośnego procesu o zniesławienie. W 2023 roku sąd federalny uznał, iż dziennikarze udowodnili cztery z sześciu opisanych przypadków zabójstw. Ostateczna próba odwołania została oddalona przez Sąd Najwyższy Australii we wrześniu 2025 roku.

Zarzuty wobec Robertsa-Smitha wpisują się w szerszy kontekst. Raport opublikowany w 2020 roku wskazywał na wiarygodne dowody, iż członkowie australijskich sił specjalnych mieli dopuszczać się zabójstw nieuzbrojonych jeńców podczas afgańskiej wojny.

Sprawa jednego z najbardziej znanych i honorowanych żołnierzy w Australii ponownie otwiera debatę o odpowiedzialności armii za działania prowadzone podczas zagranicznych misji wojskowych.