Atak chemiczny w pociągu i zagrożenie bombowe. Ćwiczenia służb „Dworzec 2026” w Gliwicach

Uzbrojony napastnik z nożem, zakładnik, skażenie nieznaną substancją chemiczną, wybuch paniki oraz zagrożenie bombowe w budynku stacji – to scenariusz wielkich, międzyresortowych ćwiczeń służb ratowniczych, jakie przeprowadzono w minioną środę, 10 czerwca 2026 roku, na terenie dworca kolejowego w Gliwicach oraz w jego najbliższym otoczeniu.

Działania pod kryptonimem „Dworzec 2026” miały na celu sprawdzenie i doskonalenie funkcjonowania planu ratowniczego dla miasta Gliwice i powiatu gliwickiego, a także koordynację procedur z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w sytuacjach kryzysowych. Na czas przedpołudniowych manewrów w rejonie ulicy Bohaterów Getta Warszawskiego pojawiły się liczne pojazdy uprzywilejowane oraz kilkudziesięciu ratowników i funkcjonariuszy. W akcji wzięło udział m.in. 21 zastępów straży pożarnej i 81 strażaków.

Epizod 1: Terrorysta w pociągu, skażenie i masowa dekontaminacja

Pierwszy przećwiczony scenariusz rozpoczął się od dramatycznego zgłoszenia, które wpłynęło do Centrum Powiadamiania Ratunkowego. W pociągu pasażerskim Kolei Śląskich, poruszającym się w kierunku stacji Gliwice, uzbrojony w nóż napastnik wziął zakładnika, sterroryzował podróżnych i rozpylił wśród nich nieznaną substancję chemiczną.

Działania ratunkowe potoczyły się błyskawicznie:

• 1. Obezwładnienie sprawcy: dzięki natychmiastowej interwencji funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei agresor został obezwładniony, a następnie przekazany w ręce policji.

• 2. Uruchomienie strefy sanitarnej: ponieważ pasażerowie zostali skażeni substancją chemiczną, strażacy natychmiast uruchomili masowy ciąg dekontaminacyjny składający się z trzech specjalnych namiotów. Po unieszkodliwieniu substancji poszkodowani trafiali bezpośrednio pod opiekę zespołów Państwowego Ratownictwa Medycznego i Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego.

• 3. Działania SGRChem-Eko: Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Chemiczno-Ekologicznego Gliwice-Łabędy uruchomiła odrębny, dedykowany ciąg dekontaminacyjny przeznaczony dla ratowników oraz funkcjonariuszy pracujących bezpośrednio w strefie zagrożenia.

• 4. Pomoc w wyniku paniki: na peronie nr 1 przebywała grupa młodzieży szkolnej. W wyniku wybuchu masowej paniki część uczniów doznała obrażeń ciała – udzielono im kwalifikowanej pierwszej pomocy. Dodatkowo Powiatowy Zespół Zarządzania Kryzysowego zadysponował na miejsce psychologów, którzy udzielili wsparcia poszkodowanym uczestnikom zdarzenia.

Epizod 2: Wspólnik zamachowca i neutralizacja ładunku wybuchowego

Drugi scenariusz opierał się na informacjach operacyjnych służb, z których wynikało, iż w budynku dworca kolejowego przebywa wspólnik zatrzymanego wcześniej nożownika. Mężczyzna miał posiadać przy sobie niebezpieczne materiały wybuchowe.

Z uwagi na fakt, iż dla infrastruktury kolejowej obowiązywał w tym momencie trzeci stopień alarmowy CHARLIE, do akcji wdrożono siły specjalne. Na dworzec skierowano Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Sekcja minersko-pirotechniczna SPKP podjęła natychmiastowe działania operacyjne. W efekcie zamachowiec został skutecznie obezwładniony, a ładunek wybuchowy bezpiecznie zneutralizowany. Do transportu niebezpiecznego materiału wykorzystano m.in. nowoczesny, specjalistyczny łazik.

Jednym z dodatkowych elementów ćwiczeń był także symulowany atak uderzeniem z powietrza, który przeprowadzono we współudziale II Liceum Ogólnokształcącego.

Sztab kryzysowy w budynku BIPROHUT-u

Przez cały czas trwania obu epizodów sytuację bez przerwy monitorował i koordynował Sztab Operacyjny oraz Powiatowy Zespół Zarządzania Kryzysowego. Działania sztabu i zespołu kryzysowego pracowały pod kierownictwem Prezydent Gliwic Katarzyny Kuczyńskiej-Budki oraz Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Gliwicach st. bryg. Mariana Matejczyka.

W składzie ścisłego sztabu zarządzania znaleźli się również m.in. Zastępca Komendanta Miejskiego PSP st. bryg. Wojciech Piechaczek, a także przedstawiciele Policji, Straży Miejskiej, Centrum Ratownictwa Gliwice oraz innych jednostek. Za całościową organizację i sprawne przeprowadzenie ćwiczeń z ramienia miasta odpowiadało Centrum Ratownictwa Gliwice.

Czasowe utrudnienia i walka z dezinformacją

Manewry wymagały wprowadzenia przejściowych zmian w organizacji ruchu. Czasowe utrudnienia dotknęły kierowców na ulicy Bohaterów Getta Warszawskiego bezpośrednio przed budynkiem stacji. Z kolei na samym dworcu całkowicie wyłączony z użytkowania został peron nr 1. Sam dworzec oraz pozostałe perony funkcjonowały normalnie, a pasażerowie mogli bez przeszkód korzystać z infrastruktury kolejowej.

Co ciekawe, równolegle z działaniami fizycznymi na dworcu, w urzędzie testowano procedury informacyjne. Pracownicy Wydziału Promocji i Komunikacji Społecznej ćwiczyli komunikację z mieszkańcami oraz metody przeciwdziałania dezinformacji, m.in. poprzez publikację komunikatów weryfikujących przykładowe, fałszywe wiadomości w miejskich kanałach informacyjnych.

Władze miasta oraz służby dziękują wszystkim mieszkańcom i podróżnym za cierpliwość i wyrozumiałość. Przeprowadzone ćwiczenia to najważniejszy element budowania obrony cywilnej, który bezpośrednio przekłada się na wspólne bezpieczeństwo w przypadku realnego zagrożenia.

źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów UM Gliwice, WPR Katowice, KMP SP Gliwice